Ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 αποτελεί η παχυσαρκία, μια σχέση που ξεκινά ήδη από την παιδική ηλικία, με την ιατρική κοινότητα να εφιστά την προσοχή όχι μόνο για την αντιμετώπιση της νόσου στους πάσχοντες, αλλά κυρίως για τα ζητήματα πρόληψης.
Το γεγονός ότι στην Ελλάδα -και ειδικά στην Κρήτη- τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας παραμένουν υψηλά και διαρκώς αυξάνονται, προκαλεί ανησυχία για το ενδεχόμενο εμφάνισης από πολύ νωρίς στην ενήλικη ζωή προβλημάτων υγείας, όπως είναι ο διαβήτης τύπου 2, η χοληστερίνη κ.λπ.
Τα στοιχεία από τις έρευνες δείχνουν ότι το 40-44% των παιδιών στην Ελλάδα είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα πράγμα που κατατάσσει τη χώρα πρώτη σε όλη την Ευρώπη (Μαζί με την Κύπρο – Στα αγόρια είναι πρώτη η Κύπρος και στα κορίτσια είναι πρώτη η Ελλάδα), ενώ στο νησί γύρω στο 53% των παιδιών είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα, γεγονός που τοποθετεί τελικά την Κρήτη στη πρώτη θέση σε επίπεδο Ελλάδας.
Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, αξίζει να τονιστεί η σημασία της πρόληψης, στην οποία -όσον αφορά στον διαβήτη τύπου 2 τουλάχιστον- περιλαμβάνεται η διατήρηση του βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα κυρίως με φυσική άσκηση και υγιεινή διατροφή.
Σε αυτήν την προσπάθεια για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και συνεπώς της πρόληψη για διαβήτη τύπου 2, συμβάλλει το νεοσύστατο Ιατρείο Παχυσαρκίας για παιδιά που λειτουργεί στο Νοσοκομείο Ρεθύμνου εδώ και κάποιους μήνες υπό την επίβλεψη του αντίστοιχου Ιατρείου του ΠαΓΝΗ.
Το Ιατρείο Παχυσαρκίας στο νοσοκομείο Ρεθύμνου δέχεται παιδία τα οποία αντιμετωπίζουν προβλήματα αυξημένου σωματικού βάρους και με τη βοήθεια των παιδιάτρων και διατροφολόγου λαμβάνουν υπηρεσίες ελέγχου και καθοδήγησης για διαχείριση της παχυσαρκίας.
Υπεύθυνη του Ιατρείου Παχυσαρκίας στο νοσοκομείο Ρεθύμνου είναι η παιδίατρος Πελαγία Νεονάκη, η οποία έχει εκπαιδευτεί στην παιδοενδοκρινολογία στο ΠαΓΝΗ.
Συχνή παρακολούθηση των παιδιών και ανάλογες θεραπευτικές επιλογές
Στη συνεχή παρακολούθηση των παιδιών που έχουν απευθυνθεί στο Ιατρείο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση, όπως περιέγραψε η κ. Νεονάκη μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ενώ σε ιδιαίτερα περιστατικά το ιατρείο συνεργάζεται άμεσα με το ΠαΓΝΗ, διαθέτοντας επίσης τη δυνατότητα γενετικού ελέγχου και παρεμβαίνοντας έτσι πιο αποτελεσματικά.
Η βασική προσέγγιση βασίζεται στην ισορροπημένη διατροφή και άσκηση, ενώ διατίθενται θεραπευτικές επιλογές ανάλογα τις ανάγκες του κάθε παιδιού.
«Παρακολουθούμε τα παιδάκια και σε κάποιες ιδιαίτερες περιπτώσεις είτε συμβουλευόμαστε το ΠαΓΝΗ είτε τα παραπέμπουμε εκεί. Τα πιο απλά περιστατικά τα διαχειριζόμαστε στο Ιατρείο στο Ρέθυμνο. Έχουμε διαιτολόγο στο νοσοκομείο που βοηθάει, καθώς και εμείς ως παιδίατροι δίνουμε συμβουλές διατροφής και άσκησης, κάνουμε έναν έλεγχο και το πιο σημαντικό είναι ότι έχουν μια παρακολούθηση αυτά τα παιδιά. Καθώς χωρίς την παρακολούθηση εάν τους δώσεις απλώς τις συμβουλές και τα αφήσεις μπορεί να μην τις ακολουθούν και να μην υπάρχει αποτέλεσμα. Πρέπει να τα παρακολουθείς, να τα επανεξετάζεις. Αυτά τα παιδιά έρχονται κάθε δύο μήνες», σημείωσε, ενώ πρόσθεσε: «Στα πιο δύσκολα περιστατικά μπορεί να γίνει και ένας γενετικός έλεγχος σε συνεργασία με το ΠαΓΝΗ για να δούμε ένα υπάρχει κάτι που προδιαθέτει την παχυσαρκία και μπορεί να είναι γενετικό».
Σε μεγαλύτερες ηλικίες, στα παιδιά άνω των 12 ετών, υπάρχει επίσης η δυνατότητα χορήγησης φαρμακευτικής αγωγής, σε συνεργασία με το ΠαΓΝΗ και εάν αυτή κρίνεται απαραίτητη στην περίπτωση ύπαρξης κάποιων νοσηροτήτων, όπως περιέγραψε η ίδια, ενώ στην περίπτωση ανακάλυψης διαβήτη παραπέμπεται σε ειδικό ιατρείο.
Παρά τη μεγάλη ανάγκη, λίγα παιδιά ζητούν βοήθεια – Οι κοινωνικές δυσκολίες
Παρά τη μεγάλη ανάγκη που υπάρχει σύμφωνα με έρευνες που αποκαλύπτουν τα μεγάλα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας, τελικά λίγα είναι αυτά που φτάνουν να ζητήσουν βοήθεια σε σχέση με το μέγεθος του προβλήματος.
«Είναι πολλά τα παιδιά που χρήζουν τέτοιου είδους υπηρεσιών. Όμως καταλήγουν να έρχονται λίγα από αυτά στο ιατρείο, και εδώ και στο ΠαΓΝΗ. Είναι πολλά περισσότερα από αυτά που τελικά λαμβάνουν κάποια βοήθεια», σημείωσε η κ. Νεονάκη.
Κι αυτό αποδίδεται στους γοργούς ρυθμούς της καθημερινότητας, σε κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες, στην αδυναμία υιοθέτησης υγιεινών συνηθειών που πολλές φορές είναι χρονοβόρες και κοστοβόρες και για τα ίδια τα παιδιά, αλλά κυρίως για τους γονείς.
«Έχουμε πολύ μεγάλο ποσοστό παχυσαρκίας, όπως είναι αποδεδειγμένο και από έρευνες στην Κρήτη, και βέβαια τα μεγαλύτερα προβλήματα που υπάρχουν για να αντιμετωπιστεί η είναι κοινωνικά και οικονομικά. Οι γονείς δεν είναι πάντα εύκολο να πηγαίνουν τα παιδιά σε αθλητισμό, δεν είναι πάντα εύκολο να επιβλέπουν τη διατροφή τους με τα ωράρια που έχουν στη δουλειά τους. Δεν είναι εύκολο να ακολουθούν τα παιδιά τις οδηγίες μας, όχι γιατί δεν θέλουν, αλλά επειδή δεν έχουν πάντα τη δυνατότητα. Δεν υπάρχουν ελεύθεροι χώροι άθλησης, πρέπει κάπου να πληρώνουν για να πηγαίνουν ή να έχουν τον χρόνο οι γονείς να τα πηγαίνουν. Είναι ένα σημαντικό κομμάτι η καθημερινότητα που πολλές φορές δεν επιτρέπει στην αντιμετώπιση της νόσου», περιέγραψε.
Μπορεί οι βασικές θεραπευτικές επιλογές να είναι η άσκηση και η διατροφή, όμως σε πολλές περιπτώσεις απαραίτητη είναι και η ψυχολογική υποστήριξη των παιδιών στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, όπως σημειώνει η κ. Νεονάκη. Μια δωρεάν υπηρεσία που στερούνται τα παιδιά στο Ρέθυμνο και θα μπορούσε – εκτός των άλλων- να λειτουργήσει αποτελεσματικά και στη διαχείριση της νόσου.
«Σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζεται και υποστήριξη από ψυχολόγο, όμως δεν είναι πάντα εύκολο δεδομένης της κατάστασης και με τον παιδοψυχιατρικό τομέα στο Ρέθυμνο και γενικότερα. Οπότε πρέπει οι γονείς να αναζητήσουν έναν ιδιώτη και εκεί υπάρχει δυσκολία».
Η στενή σχέση παχυσαρκίας και διαβήτη τύπου 2
Η παρέμβαση από την παιδική ηλικία μπορεί να αποτρέψει τη δημιουργία μιας σειράς προβλημάτων, στην οποία η παχυσαρκία θα οδηγήσει στον διαβήτη και ο διαβήτης να επιβαρύνει περαιτέρω την υγεία.
Όπως σημείωσε η κ. Νεονάκη, η παχυσαρκία και ο διαβήτης τύπου 2 σχετίζονται άμεσα.
«Τα περισσότερα παιδιά που εμφανίζουν διαβήτη τύπου 2 είναι παχύσαρκα. Η παχυσαρκία είναι προδιάθεση για διαβήτη τύπου 2, δηλαδή τα παχύσαρκα παιδιά πιο εύκολα θα εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2».
Οπότε ένας βασικός στόχος του Ιατρείου είναι η αποτροπή αυτού του φαύλου κύκλου: «Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που θέλουμε να προλάβουμε την παχυσαρκία ή να τη θεραπεύσουμε για να μην εμφανίσουν τέτοιου είδους προβλήματα υγείας, όπως τον διαβήτη τύπου 2 ή αυξημένη χοληστερίνη κ.λπ., που συνήθως εμφανίζουν αυτά τα άτομα νωρίς στη ζωή τους. Γι’ αυτό θέλουμε ειδικά τα παιδιά να αποφύγουν να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες, γιατί είναι πάρα πολύ πιθανόν να εμφανίσουν και διαβήτη, αλλά και τα υπόλοιπα».
