Την έναρξη του διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση σηματοδότησε με το μήνυμά του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. «Είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές» και μια «γενναία και τολμηρή αναθεώρηση που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες», τόνισε ο πρωθυπουργός στο μήνυμά του, αναφέροντας ταυτόχρονα ότι θα ζητήσει προτάσεις από την ΚΟ της ΝΔ εντός του μήνα ώστε η τελική εισήγηση να κατατεθεί τον Μάρτιο.
«Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα», σημείωσε χαρακτηριστικά αναφερόμενος στις προτάσεις του, που μεταξύ άλλων αφορούν:
- Αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος, με στόχο τη βελτίωση του πλαισίου για την αστική και ποινική ευθύνη των υπουργών.
- Άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (άρθρο 16). Καταργείται το κρατικό μονοπώλιο στην ίδρυση πανεπιστημίων, επιτρέποντας τη δημιουργία μη κρατικών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
- Καθιέρωση εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ορίζεται μία ενιαία θητεία διάρκειας έξι ετών για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αποφεύγοντας επαναλαμβανόμενες θητείες και ενισχύοντας τη σταθερότητα και την αντικειμενικότητα της Προεδρίας.
- Συμμετοχή των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων. Προβλέπεται η συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στη διαδικασία επιλογής των προέδρων των ανώτατων δικαστηρίων, ενισχύοντας την αυτονομία της Δικαιοσύνης και διασφαλίζοντας αντικειμενικότητα στην ηγεσία της.
Το μήνυμα του πρωθυπουργού
Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.
Είναι αλήθεια ότι επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο «ζωντανό». Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ό αιώνα. Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.
Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση.
Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά.
Μοιράζομαι λοιπόν μαζί σας αυτές τις πρώτες σκέψεις, καλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό προβληματισμό. Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Ένα αίτημα της ίδιας της κοινωνίας, που αναζητά ευρύτερες συναινέσεις. Με επιχειρήματα ουσίας πέρα από κομματικές σκοπιμότητες και στόχο μία σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ένα δυναμικό βήμα προόδου που πρέπει αλλά και μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί.
Εξάλλου, το ίδιο το Σύνταγμα μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο καταστατικός μας χάρτης.
Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα. Γενναία και τολμηρή αναθεώρηση που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες.
