Ένα βήμα πριν την παράδοσή του στην εκπαιδευτική κοινότητα το Περιφερειακό Κέντρο Καινοτομίας σε εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Κρήτης
Η ιστορία της πρωτοκαθεδρίας του Δημοτικού των Αρμένων στην πρώτη πανελλαδική εφαρμογή της διαδικασίας της σχολικής διαμεσολάβησης το 2009
Σε φάση προετοιμασίας ένα νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, αρωγός επαγγελματικής σταδιοδρομίας των μαθητών, από το Πανεπιστήμιο Yale και τη Διεύθυνση Περιφερειακής Εκπαίδευσης Κρήτης
Σε ένα εμφανώς αλλαγμένο και μετασχηματισμένο, νέο και αχαρτογράφητο προς το παρόν περιβάλλον στην ελληνική εκπαίδευση, ο σύγχρονος εκπαιδευτικός καλείται να προσαρμοστεί, να βρει λύσεις και να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις και τις δυσκολίες που του παρουσιάζονται. Οι νέες τεχνολογίες και τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης έχουν επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο που όχι μόνο οι μαθητές, αλλά και το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας προσεγγίζει την ίδια την μάθηση, τη διδασκαλία, τη γραφή, την ανάγνωση, την αξιολόγηση και ένα σύνολο διαδικασιών που επιτελούνται στη σχολική καθημερινότητα. Ο εκπαιδευτικός καλείται λοιπόν όχι να βρεθεί μαχόμενος απέναντι στις νέες τεχνολογικές δυνατότητες, αλλά να τις αξιοποιήσει δημιουργικά, για να παράγει ένα μαθησιακό αποτέλεσμα, εναρμονισμένο με τις απαιτήσεις της εποχής και προσαρμοσμένο στις ανάγκες των παιδιών. Την ώρα ωστόσο που καλείται να επαναπροσδιορίσει ουσιαστικά τον ρόλο του, αποκλίνοντας σημαντικά από το προβλεπόμενο και καθιερωμένο μοντέλο εκπαίδευσης, έρχεται επίσης αντιμέτωπος με οικονομικά αντικίνητρα, απουσία θεσμικής προστασίας απέναντι σε καταγγελίες και επιθέσεις από γονείς, μαθητές και διευθύνσεις εκπαίδευσης, καθώς και με ένα καθεστώς συχνών μετακινήσεων, αποτρεπτικό για δημιουργία οικογένειας. Οι μισθολογικές απολαβές συνολικά στον δημόσιο τομέα στερούνται ρεαλιστικού συσχετισμού με το ευρύτερο κόστος ζωής σήμερα, με αποτέλεσμα ιδιαίτερα σχολικές μονάδες σε απομακρυσμένες, περιφερειακές περιοχές να μην αποτελούν καθόλου ελκυστικές και δημοφιλείς επιλογές για εργαζόμενους στον τομέα της εκπαίδευσης. Τα κενά σε εκπαιδευτικούς, η συνολική υποστελέχωση των σχολικών ιδρυμάτων και οι χιλιάδες χαμένες διδακτικές ώρες ετησίως έρχονται να προστεθούν στα προβλήματα, στα οποία απαιτείται προσαρμογή και αναγκαίοι συμβιβασμοί.
Παρά τις αρκετές και τις διαρκείς προκλήσεις στο σχολικό περιβάλλον, τα τελευταία χρόνια η εκπαιδευτική κοινότητα έχει υιοθετήσει μία προσέγγιση εισαγωγής καινοτόμων διδακτικών μεθόδων στο σχολικό πρόγραμμα, με συμμετοχή σε προγράμματα και εξωσχολικές δράσεις, συνέργειες με άλλα σχολικά ιδρύματα εντός και εκτός Ελλάδας και ένταξη τεχνολογικών εργαλείων στην καθημερινότητα της σχολικής τάξης. Επιπλέον, μία ιδιαίτερα σημαντική διαδικασία, που συμβάλλει τα μέγιστα στην επίλυση διαφορών μεταξύ των μελών της σχολικής κοινότητας είναι η σχολική διαμεσολάβηση. Πρόκειται για ένα εργαλείο που συμβάλλει στη μείωση των περιστατικών σχολικού εκφοβισμού και χρησιμοποιείται συστηματικά και με επιτυχία την τελευταία δεκαετία. Όλα τα παραπάνω βρέθηκαν στο επίκεντρο παρεμβάσεων, ομιλιών και εργασιών που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια του 1ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Δ.Π.Ε. Ρεθύμνου, με τίτλο «Χτίζουμε μαζί την μάθηση. Καλλιεργούμε το μέλλον στην τάξη», που πραγματοποιήθηκε το τριήμερο 24-26 Απριλίου στην πόλη. Στο συνέδριο έγιναν περίπου 150 ομιλίες εισηγητών από τον χώρο της εκπαίδευσης από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς και από κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα. Όπως τόνισε μεταξύ άλλων ο Λάμπρος Καρβούνης, διευθυντής της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ρεθύμνου: «Στόχος μας είναι να συνδέσουμε την ακαδημαϊκή κοινότητα, την έρευνα και τη σχολική κοινότητα. Όλοι μαζί να κάνουμε τη συνεργασία αυτή για να ωφεληθούν οι μαθητές μας. Σκοπός μας είναι να καλλιεργήσουμε μία κατάσταση μέσα στις σχολικές τάξεις που να προάγει τη μάθηση. Ξέρουμε ότι το μέλλον διαγράφεται για εμάς, θολό. Δεν ξέρουμε πώς θα είναι. Και θέλουμε λοιπόν ένα μέλλον που θα μπορούν να το διαχειριστούν οι μαθητές μας μόνοι τους και για να γίνει αυτό πρέπει πρώτ’ απ’ όλα να μάθουν στη συνεργασία».
Εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης στην Κρήτη για τον επαγγελματικό προσανατολισμό των μαθητών
Στην σημασία της διασύνδεσης της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με τα Πανεπιστήμια στάθηκε μεταξύ άλλων ο Εμμανουήλ, Καρτσωνάκης περιφερειακός διευθυντής Εκπαίδευσης Κρήτης. Όπως σημείωσε μεταξύ άλλων, η Διεύθυνση έχει υπογράψει τα τελευταία δύο χρόνια μνημόνιο συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο Yale της Αμερικής, για τη δημιουργία ενός εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης, που θα εξυπηρετήσει τη βέλτιστη επιλογή επαγγελματικού προσανατολισμού για τα παιδιά. «Δημιουργούμε ένα εργαλείο με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, έτσι ώστε να συνεισφέρει στο πώς τα παιδιά θα κάνουν τις βέλτιστες επιλογές, ώστε να περάσουν στις πρώτες τους επιλογές και όχι σε χαμηλότερες, καθώς είναι προφανές ότι αν έχουμε μαθητές που μπαίνουν σε σχολές που δεν είναι οι πρώτες τους επιλογές, δυσκολεύονται ή αδυνατούν εν τέλει να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Σε αυτό το κομμάτι βελτιωνόμαστε, έχουμε αυτήν την έρευνα που τρέχει, αυτές τις μέρες οι ερευνητές του Yale είναι εδώ στα Λύκειά μας και θα έχουμε τα αποτελέσματα πολύ σύντομα και θα τα παρουσιάσουμε στην πολιτική ηγεσία», ανέφερε ο κ. Καρτσωνάκης.
Ενισχύεται με εξοπλισμό και παραδίδεται το Περιφερειακό Κέντρο Καινοτομίας – Στο επίκεντρο η δημιουργική αξιοποίηση της ΤΝ
Στη δημιουργική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης εντός της σχολικής αίθουσας εστιάζει ο Παναγιώτης Αναστασιάδης, καθηγητής στο Παιδαγωγικό τμήμα δημοτικής εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντής του Ε.ΔΙ.Β.Ε.Α. Το εργαστήριο του κ. Αναστασιάδη εφαρμόζει στην πράξη τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης κατά την διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, μέσα από ένα συγκεκριμένο παιδαγωγικό πλαίσιο με απτά και πρακτικά βήματα. «Ένα μεγάλο στοίχημα είναι πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη για την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, σε μία εποχή που οι περισσότεροι θεωρούν και εκτιμούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα ατροφήσει και θα καταστρέψει την κριτική σκέψη. Υποστηρίζουμε λοιπόν μαθητές και εκπαιδευτικούς για το πώς μπορούν μέσω της τεχνητής νοημοσύνης να καλλιεργήσουν την κριτική σκέψη, να ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και τη διερεύνηση της γνώσης», δήλωσε. Παράλληλα, λίγα βήματα πριν την οριστική ολοκλήρωση και παράδοσή του για τις ανάγκες της σχολικής κοινότητας είναι το Περιφερειακό Κέντρο Καινοτομίας που αναμένεται να λειτουργήσει στην Κρήτη. Πρόκειται για ένα κέντρο που θα στεγαστεί σε χώρο του Τμήματος Επιστήμης υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κρήτης. Η λειτουργία του θα οργανώνεται σε δομημένα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία απευθύνονται σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και εκπαιδευτικά επίπεδα. Ο σχεδιασμός των προγραμμάτων βασίζεται σε κατευθυντήριες αρχές του ΟΟΣΑ για την καινοτομία στην εκπαίδευση, ενώ μεγάλο κομμάτι θα αφορά τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης. Όπως σχολίασε ο κ. Καρτσωνάκης μετά από σχετικό ερώτημα των «Ρ.Ν.»: «Τις τελευταίες ημέρες έχει ολοκληρωθεί η παραλαβή όλου του υλικού, εξαιρετικά καινοτόμου. Έχουμε το απαραίτητο προσωπικό, έχουμε προχωρήσει στις απαραίτητες αποσπάσεις και το επόμενο διάστημα προγραμματίζουμε για να κάνουμε και τα εγκαίνια, θα προσφέρονται από το νέο έτος προγράμματα εκπαιδευτικά προς τα σχολεία κάθε βαθμίδας, δημοτικού, γυμνασίου, ΕΠΑΛ, ΓΕΛ και έτσι θα μπορούν σχολεία από όλη την Κρήτη να επισκέπτονται, να βλέπουν και να αλληλεπιδρούν με όλο αυτόν τον καινούργιο εξοπλισμό», ενώ επίσης τόνισε ότι τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν παρουσία της υπουργού Παιδείας.
Από το Ρέθυμνο και το Δημοτικό των Αρμένων η έναρξη της σχολικής διαμεσολάβησης το 2009
Μία δομημένη διαδικασία επίλυσης συγκρούσεων μεταξύ μαθητών, όπου εκπαιδευόμενοι συμμαθητές (διαμεσολαβητές) βοηθούν τις εμπλεκόμενες πλευρές να βρουν ειρηνικά μια αμοιβαία αποδεκτή λύση είναι η σχολική διαμεσολάβηση. Στόχος της διαδικασίας είναι η αποκατάσταση των σχέσεων, η πρόληψη της βίας/εκφοβισμού και η καλλιέργεια ενσυναίσθησης, ενώ πρόκειται για ένα εργαλείο στο οποίο το Ρέθυμνο καινοτόμησε πριν από 16 χρόνια. Συγκεκριμένα, το Δημοτικό σχολείο Αρμένων το 2009 ήταν εκείνο που εφάρμοσε τη διαδικασία της σχολικής διαμεσολάβησης για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων ο Θάνος Θεόδωρος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων: «Μέσα στον χώρο του σχολείου, εδώ στο Ρέθυμνο είχαμε πρωτοπορήσει πριν από 15 χρόνια, επιμορφώνοντας συναδέλφους πάνω στη σχολική διαμεσολάβηση από τη μία μεριά και ταυτόχρονα εφαρμόζοντας τη διαμεσολάβηση σε σχολεία. Το Δημοτικό σχολείο Αρμένων το 2009 ήταν το πρώτο δημοτικό σχολείο που εφάρμοσε τη διαμεσολάβηση πανελλαδικά». Αναφορικά με τα οφέλη της διαμεσολάβησης στα μέλη της σχολικής κοινότητας, ο κ. Θάνος επεσήμανε ότι εξυπηρετεί το σύνολο των μελών. Μάλιστα, στα Γιάννενα έχει συσταθεί από το Πανεπιστήμιο ένα δίκτυο σχολείων σχολικής διαμεσολάβησης, όπου υποστηρίζονται τα σχολεία που εφαρμόζουν το πρόγραμμα, επιμορφώνονται εκπαιδευτικούς και παράγεται ένα πλαίσιο αλληλεπίδρασης και συζήτησης μεταξύ των σχολείων. «Από το 2015 η διαμεσολάβηση εφαρμόζεται σε ευρεία κλίμακα. Τα αποτελέσματα είναι πάρα πολύ θετικά. Βέβαια, αυτό που φαίνεται είναι ότι δεν υπάρχει ένα θεσμικό πλαίσιο να μπορέσει να εφαρμοστεί η διαμεσολάβηση στο σχολείο», σχολίασε τέλος.
Έκθεση στις οθόνες και δυσκολία επικοινωνίας με γονείς και παιδιά
Εξίσου απαιτητική για τους εκπαιδευτικούς είναι και η διαχείριση των νέων γενεών μαθητών, δηλαδή παιδιών που εκτίθενται σε πολλαπλά ερεθίσματα, κυρίως στον ψηφιακό κόσμο. Σύμφωνα με όσα σχολίασε ο Αλέξανδρος Πεδιαδίτης, σύμβουλος εκπαίδευσης πρώτης περιφέρειας Ρεθύμνου, στόχος του συνεδρίου ήταν να ακουστεί η φωνή των εκπαιδευτικών. «Είναι πάρα πολύ σημαντικό και το ξέρουνε και όλοι ότι η κοινωνία έχει αλλάξει, τα παιδιά μάς έρχονται στο σχολείο με πολλές παραστάσεις, πολλά ερεθίσματα. Η οθόνη είναι ένα κομμάτι το οποίο συνεχώς είναι μπροστά τους και συνέχεια στην καθημερινότητά τους και εμείς καλούμαστε τώρα να έρθουν στο σχολείο και να τους βάλουμε σε μια διαδικασία να προσπαθήσουμε να τα φέρουμε σε μια διαδικασία να παρακολουθήσουν, να συμμετέχουν και να τους αρέσει το μάθημα», ανέφερε. Στην επικοινωνία με τους γονείς εστιάζει και με τα παιδιά εντοπίζεται ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των εκπαιδευτικών σήμερα, σύμφωνα με όσα ανέφερε με τη σειρά της, η Ελευθερία Σιμιτζή-Δέλλα, επόπτρια Ποιότητας Εκπαίδευσης και Σύμβουλος Εκπαίδευσης. «Ένα βασικό ενδιαφέρον και λόγος που θέλαμε να οργανώσουμε αυτό το συνέδριο είναι να δώσουμε φωνή στους εκπαιδευτικούς μας. Σε όλες τις τάξεις που αυτοί αποκομίζουν εμπειρία από την καθημερινή πρακτική και θέλουμε να ακουστεί και να συζητηθεί. Αρωγοί σε αυτό το έργο προσπαθούμε να είμαστε οι σύμβουλοι εκπαίδευσης: Να συνεργαζόμαστε, να είμαστε κοντά τους για να μπορούμε επιλύουμε αυτά τα δύσκολα θέματα. Επίσης, μέσα από τον δικό μας τον ρόλο είναι και η επιμόρφωση αυτών των εκπαιδευτικών ώστε να τους δίνουμε διαρκώς ενημέρωση και επιμόρφωση για ό,τι υπάρχει».
Στο πλαίσιο του συνεδρίου πραγματοποιήθηκαν επίσης μουσικοκινητικά δρώμενα και δραστηριότητες μαθητών στον Δημοτικό Κήπο του Ρεθύμνου, έκθεση με τη συμμετοχή εικαστικών έργων και βίντεο μαθητών, θεατρικές παραστάσεις, Δράσεις Τοπικής Ιστορίας για εκπαιδευτικούς: Ξεναγήσεις, ενώ την Παρασκευή κατά την πρώτη ημέρα του συνεδρίου, υπήρξε μουσικός πρόλογος των εργασιών, με Μελωδίες του Μάνου Χατζιδάκι από την Ορχήστρα Α/θμιας Εκπαίδευσης Ν. Ρεθύμνης, υπό την επιμέλεια του εκπαιδευτικού, Αντώνιου Μαυράκη.
