«Η μεγάλη συμβολή του Χρήστου Μακρή στην προστασία του αρχαιολογικού της πλούτου»
Εκείνη την εποχή που οδοιπορούσα στα Μυλοποταμίτικα χωριά, (Μάιο του 1978 ξεκίνησα) οι μετακινήσεις δεν ήταν καθόλου εύκολες. Ήταν όμως ο αξέχαστος φίλος και εκλεκτός ζωγράφος Χρήστος Χρηστίδης που είχε κι αυτός κάτι από το «μικρόβιο» της δημοσιογραφίας και πάντα εύρισκε μέσον και καλή παρέα για τα οδοιπορικά μας. Έτσι βρέθηκα στο Καστρί.
Τι τόπος Θεέ μου! Μου έμοιασε με την πρώτη ματιά σαν παραδείσια γωνιά μέχρι που με καθήλωσε με τα τόσα μυστικά που έκρυβε στα σπλάχνα του. Ο θρύλος κυριαρχούσε παντού. Στις διηγήσεις των ανθρώπων που συνάντησα, στα απομεινάρια του κάστρου, στην εκκλησία.
Τότε δεν είχα υπόψη μου καν τις εργασίες Σπανάκη ούτε και της σειράς «ΚΡΗΤΗ ΑΦΙΕΡΩΜΑ» που αναφέρουν για τον οικισμό αυτό.
Συγκρίνοντας σήμερα τα στοιχεία από τις επίσημες πηγές και από τις μαρτυρίες που άκουσα και κατέγραψα διαπιστώνω ότι οι ιστορικές αλήθειες συνυπάρχουν αρμονικά με τις προφορικές παραδόσεις κληροδοτήματα του θρύλου.
Εκείνη την εποχή δεν είχα ακόμα συνδέσει την περιοχή με τον Αλέξιο Καλλέργη τον Μεγάλο Άρχοντα ούτε και με τα χωριά Άγιος Μάμας και Αβδανίτες που θα με απασχολούσαν αργότερα με τους τόσους σημαντικούς που έχουν να αναδείξουν.
Βρέθηκα στο Καστρί από την επιμονή του Χρηστίδη να μου γνωρίσει τον τόπο καταγωγής του. Και όταν κάθισα στην πρώτη παρέα που μας υποδέχτηκε φιλόξενα, μάλλον αδιάφορα άκουγα τις πρώτες συζητήσεις μέχρι που κρεμάστηκα από τα χείλη των αφηγητών. Δεν μπορεί αυτά που έλεγαν να μην είχαν μια βάση. Κι αυτά τα βύσαλα που συναντούσα με τις περίεργες παραστάσεις δεν ήταν τελικά τόσο ασήμαντα όσο θεώρησα στην αρχή.
Ο πρώτος μου σταθμός στο Καστρί ήταν στα υπολείμματα του οχυρού από το οποίο πήρε και το όνομά του το χωριό. Πνιγμένα κυριολεκτικά στο πράσινο εκείνα τα θλιβερά απομεινάρια σαν να με προκαλούσαν να ψάξω για τα μυστικά τους.
Στα πλάγια του φρουρίου ξεχώριζε κάτι σαν καμινάδα.
– Εδώ, μου εξήγησε ο Χρηστίδης, λέγεται πως πετούσαν τους κατάδικους για βαριά εγκλήματα.
Η επόμενη εκδοχή που άκουσα ήταν πολύ διαφορετική αφού υποστήριζε ότι στο σημείο αυτό θα πρέπει να βρισκόταν η περίφημη καμπάνα που όταν κτυπούσε ακουγόταν μέχρι το Πέραμα.
Φθάνοντας στα χαλάσματα τράβηξε την προσοχή μου ένα μικρό κομμάτι γης που άφηναν γυμνό τα χορτάρια. Ήταν σκούρο καφέ και όπως το καθάρισα πρόχειρα φάνηκε καθαρά ένα ψηφιδωτό με μια απροσδιόριστη εικόνα. Όπως το περίμενα κανένας δεν μπόρεσε να μου δώσει μια εξήγηση. Κι όμως έπρεπε να ήταν σημαντικό αυτό το μικρό δείγμα που κάποτε θα έδινε άφθονο υλικό στον μυημένο ερευνητή και το Καστρί δεν θα έπιανε δυο τρεις το πολύ παραγράφους σε μια εγκυκλοπαίδεια.
Όσο για το θέαμα από εκεί πάνω ήταν μαγευτικό με το βλέμμα να χάνεται στον καταπράσινο κάμπο.
Μια σκούρα κηλίδα κάτω από ένα υψωματάκι τράβηξε την προσοχή μας. Έμοιαζε με σπηλιά.
– Βλέπεις αυτή τη σπηλιά; με ρώτησε ένας από τους χωρικούς που μας συνόδευε. Εκεί λένε πως είναι θαμμένος ένας γιατρός που οι κάτοικοι του χωριού τον εκτιμούσαν πολύ.
– Και γιατί τον έθαψαν εκεί; απόρησα
-‘Ήταν δική του επιθυμία.
Ο Χρηστίδης βιάστηκε να πάρει το λόγο.
– Άλλοι λένε όμως ότι στη σπηλιά αυτή είναι θαμμένος ο βασιλιάς Ούριος.
Άκουσα διάφορα εκεί πάνω αλλά κανένας δεν είπε πως σύμφωνα με έγγραφο του 1374 από το δουκικό αρχείο του Χάνδακα, το φέουδο στο Καστρί ανήκε στον Αλέξιο Καλλέργη από το 1341. Στο χρονικό του, ο Λορέντζο ντε Μονάκις αναφέρει ότι οι Καλλέργηδες κατασκεύασαν στο Καστρί οχυρό, το οποίο σώζεται μέχρι σήμερα. Από αυτό το οχυρό πήρε το όνομά του ο οικισμός. Δουκικό έγγραφο του 1382 αναφέρει ότι ο Ιάκωβος ντε Μέντιο αγόρασε ένα ιπποτικό φέουδο στο Καστρί και δύο πεζικά φέουδα στο Μελιδόνι.
Εκείνη τη μέρα μου έδειξαν κι ένα πηγάδι με ιστορία αρκετά τραγική. Εδώ μου είπαν πετούσαν τα νόθα παιδιά. Κι ενώ εγώ ανατρίχιαζα από τη φρίκη με παρέπεμψαν στο Γραμματέα της Κοινότητας Γιώργη Φακιδάρη που ήξερε πιο πολλά για το χωριό όπως μου εξήγησαν. Και δεν είχαν άδικα όπως διαπίστωσα γνωρίζοντας έναν ακόμα σημαντικό άνθρωπο που τιμούσε την ιδιότητά του.
Βαδίζοντας πέρα από το κάστρο φθάσαμε στην εκκλησία του νεκροταφείου. Κοντά της έχασε ένα άνοιγμα με αρκετά μέτρα βάθος που έμοιαζε με τεράστια αίθουσα κα υδραγωγείο.
Μη έχοντας εξήγηση γι’ αυτό βρεθήκαμε στο εσωτερικό της εκκλησίας.
– Έχει μεγάλη ιστορία η εκκλησία μου λέει κάποιος. Επί Τουρκοκρατίας έκλεισαν οι Τούρκοι εδώ κάμποσα παλληκάρια. Εκείνα όμως ρίχνοντας τις κάπες τους κατόρθωσαν να ξεγελάσουν τους εχθρούς και βγαίνοντας να γλιτώσουν από τον θάνατο. Οι παλιοί ισχυρίζονταν ότι πολλά πράγματα κρύβονται κάτω από την εκκλησία. Άλλοι λένε θησαυρός κι άλλοι πάλι πως από κάτω περνάει νερό. Μερικοί πάλι έχουν να πουν πως από κάτω περνάει νερό κι άλλοι πως στο βάθος κρύβεται κι άλλη εκκλησία.
– Πριν 30 χρόνια συνεχίζει κάποιος (ΣΣ 1948) την ώρα που ήταν οι άνθρωποι στη λειτουργία έπεσε κάτω η καμπάνα άγνωστο πως μετά το πέσιμο όμως ακούστηκε κάτι σαν παφλασμός απόδειξη ότι από κάτω περνάει νερό.
Ενώ οι εικασίες συνεχίζονται για τα μυστικά που κρύβονται στα έγκατα της εκκλησίας πλησιάζω μια χάλκινη πλάκα που είναι εντοιχισμένη σε μια κολώνα. Σε επιγραφή προσιτή μόνο σε αγιογράφο γίνεται λόγος για το έτος που πέθανε κάποιος Ιωάννης Τεμέζης. Ποιος ήταν αυτός; Έφθασα μέχρι το Μανούσο Μανούσακα να μου εξηγήσει κι εκείνος προθυμότατος μου μίλησε για τη συνήθεια να θάβονται σημαντικοί αξιωματούχοι στο εσωτερικό της εκκλησίας.
Έξω από την εκκλησία μια εικόνα προκάλεσε την έντονη συγκίνηση του Χρηστίδη. Ήταν ο Ιησούς ανάμεσα σε δυο στρατιώτες.
– Είναι έργο του πατέρα μου εξήγησε. Έκανε ιερέας εδώ. Βλέπετε πόση έκφραση υπάρχει στο πρόσωπο του Ιησού;
Είχε απόλυτο δίκιο ο καλός μας φίλος. Στο πρόσωπο του Θεανθρώπου διέκρινες την ικεσία Του στον Άνθρωπο να αναγνωρίσει τη μεγάλη Του θυσία και να μετανοήσει.
Ήταν ώρα όμως να καθίσουμε κάπου και που καλύτερα από το καφενείο. Αξέχαστη μένει η διαδρομή μέσα στο πράσινο και στην απέραντη φυσική ομορφιά.
Στο καφενείο συναντήσαμε πέντε έξι χωριανούς να πίνουν τον καφέ τους. Μας καλωσόρισαν κι έπειτα ξαναγύρισαν στις κουβέντες τους.
Πίνοντας τον καφέ μας ξεκινήσαμε να μιλάμε για τα προβλήματα του χωριού και το βασικότερο εκείνη την εποχή (1978) ήταν ο δρόμος.
– Σκέψου πως για να σε φέρει ταξιτζής μας λέει ο Χρηστίδης θα πληρώσεις διπλό αγώι. Κι έχει δίκιο. Ξέρεις τι φθορά θα έχει το αμάξι του μέχρι να φθάσει εδώ πάνω;
Κι ήρθε μετά η κουβέντα στα ευρήματα. Και τι δεν εύρισκαν κατά καιρούς οι κάτοικοι κάνοντας τις αγροτικές τους δουλειές στα χωράφια.
Άκουγα κι έφριττα. Ας μην ξεχνάμε πως ακόμα δεν είχε οργανωθεί η Αρχαιολογική Υπηρεσία όπως τη ζούμε σήμερα. Και τι να σου κάνουν οι άνθρωποι που δεν γνώριζαν πόσο σημαντικό ήταν αυτό που εύρισκαν στο χωράφι; Περνούσαν επιτήδειοι και τα αγόραζαν για ένα κομμάτι ψωμί.
Όταν κάποιος μου μίλησε για κάποιον Ρεθεμνιώτη που πέρασε από εκεί και με ψίχουλα του αγόρασε μια χοιρομητέρα με τα γουρουνάκια της που είχε βρει (ήταν στα 1925) ρώτησα πως πείστηκε να τα δώσει.
– Πού ξέρομε ‘μεις κοπελιά μου ίντα ναι το κάθε πράμα που βρίσκεται; Ήρθε κανείς επιστήμονας στο χωριό μας να ψάξει να μας δασκαλέψει;;; Έτσι βρέθηκαν αγαλματίδια και θυρεοί, ακόμα και νομίσματα.
Και πώς να σταματήσουν τους αρχαιοκάπηλους οι απλοί αυτοί άνθρωποι που δεν ήξεραν τους θησαυρούς που κλείνει η γης τους.
Ενημερωμένος περισσότερο ήταν ο Γεώργιος Φακιδάρης ο Γραμματέας της Κοινότητας όπως και για το πηγάδι που πετούσαν τα βρέφη.
– Κάποιοι γενίκευσαν μου είπε αλλά άδικα. Τυχαίνει και το πηγάδι να ανήκε στην περιουσία μας. Ένα βράδυ ο παππούς μου είδε μια γυναίκα με ένα μωρό να πλησιάζει αλλά δεν έδωσε σημασία. Το πρωί όμως βλέποντας μωρουδιακά να επιπλέουν τρομοκρατήθηκε. Αν έπαιρναν χαμπάρι οι Τούρκοι τι είχε συμβεί θα προχωρούσαν σε κατάσχεση του μέρους. Έτσι έπιασε κι έφραξε το στόμιο του πηγαδιού.
Ο Φακιδάρης μας είπε κάτι ακόμα αξιοπρόσεκτο. Στα πλάγια του φρουρίου έβγαινε καμιά φορά κάτι σαν ζεστός καπνός που κανένας δεν ήξερε να εξηγήσει.
Φύγαμε γεμάτοι από εντυπώσεις μέχρι που ο απερίγραπτα εφιαλτικός δρόμος μας έκοψε κάθε διάθεση για ρομαντικές αναπολήσεις.
Περνώντας από το Αργουλειο πήραμε μια ανάσα βιώνοντας μια ατμόσφαιρα ακόμα ενός χωριού που ο θρύλος συνυπάρχει αρμονικά με την ιστορία.
Για καιρό μας απασχολούσε το Καστρί που στο μεταξύ προστέθηκε νέο στοιχείο, η Πολυθάλπη αρχαία πόλη για την οποία φυσικά δεν γνωρίζαμε και δεν βρήκαμε το παραμικρό. Ο επιμένων νικά όμως και μια μέρα εντοπίσαμε ένα κείμενο του Μιχαήλ Μυρωνος Παπαδάκη (ΒΗΜΑ Ρεθυμνης (20-9-61) που ήρθε να απαντήσει σε πολλές απορίες μας και να επιβεβαιώσει κάποια από τα στοιχεία που είχα συλλέξει από την επιτόπιο έρευνά μου.
Αναφέρει μεταξύ άλλων ο αξέχαστος και πολυγραφότατος λόγιος του τόπου μας.
«Άγνωστο όνομα η ΠΟΛΥΘΑΛΠΗ στους πολλούς. Ειδικός αρχαιολόγος θα πρέπει να είναι κανείς για να το γνωρίζει.
Προσωπικώς, το άκουσα για πρώτη φορά, προς 6-7 χρονών από το μακαρίτη δάσκαλο Γιάννη Σαρρή ( Σ.Σ θείος του σημερινού Περιφερειακού Συμβούλου κ. Μιχάλη Σαρρή).
Γραμμένο δεν έτυχε να βρω τίποτα και γεωγραφικοί χάρτες της Κρήτης δεν το αναφέρουν. Μόνο ένας Εγγλέζικος Στρατιωτικός γράφει κατά χώραν «RUINS POLITHALPOLIS».
Εν τούτοις πρέπει να ήταν η ΠΟΛΥΘΑΛΠΗ κάποτε, πόλις πάνω στο λόφο.
Το σύνολο του λόφου σχηματίζει φρούριο ασφαλές για την εποχή του. Πάνω στον λόφο βρίσκονται ερείπια παλαιά και νωρίτερα και δεξαμενές νερού αχρησιμοποίητες τώρα. Οι περίοικοι, λένε πως όπως ακούσανε, οι δεξαμενές ήταν επτά. Σήμερο υπάρχουν μόνο δύο. Η μία είναι αρκετά μεγάλη, όλη σκαμμένη μέσα στο μαλακό βράχο σε μια ισόγεια είσοδο προ Δ. Για στήριγμα της οροφής της, έχουν αφήσει οι κατασκευαστές από τον ίδιο βράχο, δύο κολώνες τετράγωνες.
Λέγουν οι ντόπιοι, πως κάποτε βρέθηκε μια κεφαλή κριού μεταλλική μεγάλης αξίας, που έγιναν αντικείμενο συναλλαγής με αρχαιοκάπηλους, οι οποίοι έχουν εξαφανίσει σε παλαιότερες εποχές πάρα πολλά άλλα πράγματα. Προς Ν. του λόφου του φρουρίου έξω από αυτόν και σε συνέχεια με τη θέση Καστρίλαγκος που τον περιβάλλει υπάρχει και άλλος λόφος περίπου παράλληλος με τον πρώτο. Στη βάση του λόφου αυτού όπως αρχίζουν τα ανάντη του βρίσκονται σκαλιά σε βράχους λαξευμένα και σε μια τρύπα που οι κάτοικοι λένε πως ήταν τάφος, βρέθηκαν οστά ανθρώπινα και ένα μεταλλικό χέρι επίσης ανθρώπινο, παρμένο τώρα κι αυτό από αρχαιοκαπήλους. Και σε διάφορους άλλους βράχους φαίνονται διάφορες τεχνητές αποχετεύσεις νερού.
Θρύλοι είναι στην περιφέρεια ένας που λέει πως πάνω στο φρούριο είναι κάπου κρυμμένη μια χρυσή καμπάνα και τα εργαλεία ενός γιατρού. Παρά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν σε διάφορες εποχές βρέθηκαν άλλα πράγματα αλλά η καμπάνα και τα εργαλεία δεν βρέθηκαν.
Άλλος θρύλος λέει για το φρούριο πως στον καιρό της Τουρκοκρατίας πολιορκήθηκαν από νιζάμηδες εκεί, δέκα εννέα χαΐνηδες.
Παρά λίγο να πιαστούν.
Άλλος θρύλος παληότερος από τους παραπάνω λέει πως στη ΠΟΛΥΘΑΛΠΗ ήταν ένας Βασιλιάς που έμενε στο φρούριο. Μια μέρα ήλθε ένας άλλος Βασιλιάς τρεχάτος από τα Νοτικά μέρη, κυνηγημένος από τους εχθρούς του και ζήτησεν άσυλο.
Ο Βασιλιάς της Πολυθάλπης του έδωσε άσυλο και τον επροστάτευσε. Επειδή όμως αυτός ο ξένος Βασιλιάς υπόφερε από φοβερή μεταδοτική αρρώστεια τον πήγαν σ’ ένα σπήλαιο που είναι στη θέση Κουτουμάτσα 1 περίπου χιλιόμετρο ανατολικά του φρουρίου και τον εγκατάστησαν. Ήταν κλαδιά και δέντρα γύρω στο σπήλαιο και δεν φαινότανε (τώρα είναι γυμνό) και εμπόδιζαν και τη ζέστη και το κρύο να μπαίνουν. Εκεί τον περιποιήθηκαν οι Πολυθαλπίτες μέχρι που πέθανε.
Όλος ο χώρος της Πολυθάλπης είναι παρθένος από απόψεως επίσημηςαρχαιολογικής έρευνας….».
Με αφορμή το άρθρο αυτό του Μιχ. Παπαδάκη, δυο μέρες αργότερα ο αείμνηστος δικηγόρος Γιάννης Σαρρής δημοσίευσε στην ίδια εφημερίδα ένα σημαντικό άρθρο που αναφέρει μεταξύ άλλων και τα παρακάτω
«Στο προχθεσινό σημείωμα του ο συνάδελφος κ. Μιχ. Παπαδάκης ασχολήθηκε με την Αρχαία πόλη Πολυθάλπη. Αφορμή του δόθηκε ύστερα από μια πρόσφατη επίσκεψη μας συνοδεύοντας τον ακούραστο διαλεχτό και εξαίρετο καθηγητή αρχαιολόγο κ. Μακρή στον Αρχαιολογικό εκείνο χώρο που βρίσκεται στη Κοινότητα Αγίου Μάμαντος.
Νεκρή και άγνωστη στους τωρινούς βρίσκεται η πολιτεία. Και μόνο το γραφικό παλαιό Κάστρο της, το μεσοκαταστρεμμένο με το πέρασμα των αιώνων οι λαξευτές μέσα στο Κάστρο της δεξαμενές και τα διάφορα ευρήματα Μινωικής και Ρωμαϊκής τέχνης που βρέθηκαν τυχαία στο κάμπο που εκτείνετο η πολιτεία και που τα σπουδαιότερα πέρασαν στα παλιά τα χρόνια στα χέρια των Αρχαιοκάπηλων μπορούν να μαρτυρήσουν το παλιό της μεγαλείο. Θρύλοι την περιβάλλουν ακόμη και οι απλοϊκοί φιλότιμοι και φιλόξενοι χωριανοί μου, Αγιομαμαντίτες και Καστρονοί παλιοί και τωρινοί έχουν να διηγηθούνε πολλά που τα κληρονόμησαν από στόμα σε στόμα. Για τη πολιτεία Πολυθάλπη για το θάνατο του φιλοξενουμένου της βασιλιά Ούρειου (ίσως από το Όρειος ή Ορεινός) που πέθανε στο λαξευτό σπήλαιο που περιγράφει ο κ. Παπαδάκης, για τους δράκοντες που κατοικούσαν εκεί κοντά σ’ ένα άλλο σπήλαιο μεγάλο και βαθύ και φοβερό στην όψη και που ακόμη και σήμερο λέγεται «Του δράκου ο σπήλιος», για τα μεγαλοπρεπή ανάκτορα των Βενετσιάνων στον απέναντι λόφο λες και τα είχαν κτίσει από ζήλεια προς τη παληά Ακρόπολη. Έχουνε ακόμη να διηγηθούνε το πως γλύτωσαν οι 39 επαναστάτες το 1821 όταν κυκλωμένοι στην εκκλησία το Κάστρου άνοιξαν ξαφνικά τις πόρτες του Μοναστηριού πετώντας στην αρχή τους γαμπάδες των ώστε να ξαφνιαστούν οι τούρκοι και να αδειάσουν τα τουφέκια των πάνω σ’ αυτούς και έτσι να διαφύγουν οι πολιορκούμενοι χωρίς καμμιά απώλεια.
Και τι δεν έχει να διηγηθεί ο τόπος αυτός, θρύλους και ιστορίες. Έπρεπε η ταπεινότης μου ύστερα από άκαρπες ενέργειες στους αρμοδίους αρχαιολόγους από παληά να έλθει σ’ επαφή με το δραστήριο κ. Μακρή συμπαρισταμένου του φίλου συναδέλφου κ. Παπαδάκη και του Νομαρχούτος κ. Βαρδάκη, για να μπορέσει εκείνος να κάνει μια προκαταρκτική ανίχνευση στο μέρος αυτό. Και πόση ήταν η συγκίνηση μας όταν από τα λόγια του κ. Μακρή οι φιλότιμοι κάτοικοι του παρέδωσαν διάφορα ευρήματα Μινωικής και Ρωμαϊκής τέχνης αφιερώματα νομίσματα και άλλα ακόμη για το Μουσείο.
Αλλά και που να πρωτοπρολάβη εκείνος όταν εκ μέρους των αρμοδίων δεν επιδεικνύεται το ανάλογο ενδιαφέρον. Του έχουν αναθέσει τη διεύθυνση του Μουσείου μας, την επίβλεψη των αρχαιολογικών χώρων του νομού και συγχρόνως τα καθήκοντα του καθηγητού του Γυμνασίου. Και όμως ο νομός μας από τη πλευρά των αρχαιοτήτων και εξερευνήσεων παρουσιάζει ως μου εδήλωσεν και ο διαπρεπής επιστήμων και Έφορος Αρχαιοτήτων κ. Αλεξίου μέγιστον ενδιαφέρον.
Άκουσα από επίσημο πηγή ότι επιγραφή που αναφέρεται σε νόμους της αρχαίας Οάξου κατεστράφη από τους χωρικούς μας γιατί ήταν πάνω σε βράχο γραμμένη και εμπόδιζε την κυκλοφορία των πλέον υπομονετικών ζώων!! Άλλη επιγραφή που βρέθηκε στη μέση ενός κτήματος πάνω σε βράχο καταστράφηκε από τον ιδιοκτήτη του κτήματος για να μη του πατούνε οι αρχαιολάτραι πηγαίνοντας να τον δουν το σπαρμένο!! Είναι λοιπόν καιρός οι εκπρόσωποι του Νομού μας να προβούν σε έντονες παραστάσεις για τη σωτηρία των προγονικών μας θησαυρών….».
Και σε μόνομη επωδό ο αρθρογράφος αναφερόταν στο έργο του Χρήστου Μακρή που είχε αφήσει σε ένα ακόμα ιστορικό τόπο το αποτύπωμα της μελέτης του. Και ζητούσε να του αναθέσουν επίσημα αρμοδιότητες εφόρου για να ασχοληθεί απερίσπαστος από τα εκπαιδευτικά του καθήκοντα με την ανάδειξη και προστασία της περιοχής.
Πέρασαν τα χρόνια, ξεχάστηκε η περιοχή από τους επιστήμονες ερευνητές και τυχαία γεγονότα τη φέρνουν στο προσκήνιο. Όπως και τόσα άλλα χωριά που κοσμούν τη Ρεθεμνιώτικη Ύπαιθρο.
