Ως μια μέτρια ελαιοκομική χρονιά, με σημαντική μείωση της παραγωγής τόσο στην Κρήτη, όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο, χαρακτηρίζεται η φετινή.
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις, η Ελλάδα αναμένεται να παράξει 200.000 – 220.000 τόνους ελαιολάδου, όταν σε μια καλή χρονιά έφτανε και τους 350.000 τόνους, ενώ στην Κρήτη η παραγωγή δύσκολα θα υπερβεί τους 60.000 τόνους, σχεδόν στο μισό των δυνατοτήτων της.
Η ανομβρία και η απουσία χιονοπτώσεων δημιουργούν προβληματισμό στους ελαιοπαραγωγούς για τις συνέπειες στη σοδειά τους, με τις τιμές παραγωγού στην Κρήτη να κυμαίνονται γύρω στα 5 ευρώ το λίτρο και το βλέμμα να στρέφεται στις καιρικές συνθήκες του χειμώνα που θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την επόμενη χρονιά για τα ελαιόδεντρα.
Στο Ρέθυμνο η ελαιοκομική περίοδος που ξεκίνησε γύρω στις 20 Σεπτεμβρίου πλησιάζει στο τέλος της, καθώς εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί 20 Ιανουαρίου με αρχές Φεβρουαρίου, ενώ στην ανατολική Κρήτη η ελαιοσυγκομιδή θα διαρκέσει μέχρι αρχές Μαρτίου.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Ρεθύμνου Γιώργος Κατσανέβας μιλώντας στα «Ρ.Ν.», πλέον στο Ρέθυμνο η ελαιοκομική περίοδος ξεκινά πρώιμα λόγω της αλλαγής του κλίματος, ενώ αυτήν τη στιγμή στην Κυριάννα, όπως περιέγραψε, από τους 150 ελαιοπαραγωγούς, μόνο πέντε έχουν ακόμη ελιές για συγκομιδή.
Η Κρήτη έχει τη δυνατότητα να παράξει το 1/3 της συνολικής παραγωγής της Ελλάδας, όμως φέτος είναι ζητούμενο εάν καταφέρει να φτάσει τους 50.000 – 60.000 τόνους, ενώ πέρυσι η ποσότητα της παραγωγής ήταν πάνω από 70.000 τόνους, όπως σημείωσε ο ίδιος.
Η μειωμένη παραγωγή αποδίδεται κυρίως στην ανομβρία που τα τελευταία τρία χρόνια ολοένα και εντείνεται, όπως δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία.
Επίσης η απουσία χιονοπτώσεων και η πτώση της θερμοκρασίας που τις συνοδεύει παίζουν σημαντικό ρόλο στη φυσιολογία της ελιάς, όπως περιέγραψε ο κ. Κατσανέβας.
«Κακή» η ποιότητα του ελαιολάδου – Που κυμαίνονται οι τιμές
Εκτός από την ποσότητα, προβληματισμός υπάρχει και για την ποιότητα που είναι αρκετά χαμηλή όπως περιγράφει ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Ρεθύμνου.
«Φέτος είναι πολύ κακή η ποιότητα», τόνισε, χαρακτηριστικά, γεγονός που επηρεάζει τις τιμές.
Οι έμποροι τιμολογούν και αγοράζουν το ελαιόλαδο από τους παραγωγούς με βάση την οξύτητά του, που όσο υψηλότερή είναι τόσο χαμηλότερη είναι η τιμή, καθώς θεωρείται χαμηλότερης ποιότητας.
Η τιμολόγηση του ελαιολάδου με βάση αυτές τις «γραμμές» αδικεί τους παραγωγούς, όπως τόνισε ο κ. Κατσανέβας, καθώς τελικά στο ράφι η τιμή είναι ίδια για τα λάδια από 0,3 έως 0,9 γραμμές, τη στιγμή που οι έμποροι το αγοράζουν 0,10 λεπτά φθηνότερο όσο μεγαλύτερη είναι η οξύτητα.
«Ο έμπορος αγοράζει το ελαιόλαδο με τις γραμμές. Για εμένα κακώς το κάνουν αυτό. Από 0,3 έως 0,9 γραμμές θα έπρεπε να έχει μια τιμή το λάδι, καθώς όταν αγοράζουν οι καταναλωτές το λάδι από το ράφι γράφει η οξύτητα από 0,3 μέχρι 0,9, δεν γράφει συγκεκριμένα πόσες γραμμές είναι για να έχει την ανάλογη τιμή. Αυτοί το πουλάνε μια τιμή, παρόλο που το αγοράζουν από τους παραγωγούς με διαφοροποιήσεις. Είναι μεγάλη η διαφορά από τρεις μέχρι εννέα γραμμές είναι διαφορά 0,60 λεπτών από τον παραγωγό στον έμπορα. Άλλο να πουλήσει ο παραγωγός το λάδι 5 ευρώ κι άλλο 4,40 ευρώ», περιέγραψε ο ίδιος.
Σε μεγάλο βαθμό θα κριθεί η πορεία της επόμενης παραγωγής από τον καιρό του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, τόνισε.
«Εάν χιονίσει και βρέχει θα έχουμε τα επόμενα δύο χρόνια βεντέμα. Εάν όχι, μόνο τα ποτιζόμενα χωράφια θα κάνουν ελαιοκάρπους, γιατί τα υπόλοιπα υποφέρουν πολύ από ανομβρία», σημείωσε.
Μέχρι την προηγούμενη βδομάδα οι τιμές του ελαιολάδου στην Κρήτη κυμαίνονταν από 5,00 – 5,20 ευρώ το λίτρο, επεσήμανε ο κ. Κατσανέβας, ενώ αυτήν τη στιγμή όπως σημείωσε «είτε λόγω των εορτών, είτε σε αναμονή της διαμόρφωσης της τιμής με τη νέα χρονιά, οι έμποροι έχουν σταματήσει να προμηθεύονται ελαιόλαδο».
Σύμφωνα με το Δελτίο Τιμών Ελαιολάδου του Συνδέσμου Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) η τιμή παραγωγού του ελαιολάδου τον Δεκέμβριο κυμαινόταν στην Κρήτη από 4,80 έως 5 ευρώ το λίτρο έως και 23 Δεκεμβρίου.
Οι διεθνείς εξελίξεις – Υπερπαραγωγή στην Τυνησία
Σε διεθνές επίπεδο, η Τυνησία σύμφωνα με τα στοιχεία φέτος αναμένεται να έχει υπερπαραγωγή ελαιολάδου στους 500.000 τόνους, μια χώρα που τις προηγούμενες χρονιές παρήγαγε 250.000 – 300.000 τόνους.
«Εάν αυτοί οι 200.000 επιπλέον έρθουν στην Ευρώπη θα είναι κακά τα νέα για τις τιμές των Ελλήνων παραγωγών», επεσήμανε ο κ. Κατσανέβας.
Η παραγωγή της Ιταλίας, που είναι ανταγωνίστρια χώρα της Ελλάδας, εκτιμάται ότι θα πέσει κάτω από 300.000 τόνους, ενώ στην Ισπανία η παραγωγή εκτιμάται στους 1,4 εκ. τόνους.
Αύξηση των εξαγωγών της Κρήτη λόγω της πτώσης της τιμής του ελαιολάδου
Ταυτόχρονα, η πτώση της τιμής του ελαιολάδου οδήγησε σε αύξηση των εξαγωγών κρητικών προϊόντων κατά 50% σε ποσότητα και 0,5% σε αξία το ενιάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που επεξεργάζεται ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κρήτης.
Ο κλάδος των τροφίμων και των ποτών, ο οποίος περιλαμβάνει το ελαιόλαδο, «πρωτοστατεί» στις κρητικές εξαγωγές, ξεπερνώντας το 60% του συνόλου των κρητικών εξαγωγών, και η μείωση της τιμής του λαδιού ενθάρρυνε την αύξησή τους.
Συγκεκριμένα, το σύνολο των εξαγωγών της Κρήτης χωρίς τα πετρελαιοειδή κατά την εξεταζόμενη περίοδο έφτασαν το ποσό των 548,5 εκ. ευρώ έναντι των 545,7 εκ. ευρώ το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, ενώ σε ποσότητα έφτασαν τους 486.025 τόνους έναντι των 322.590 τόνων πέρυσι.
Όπως ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αλκιβιάδης Καλαμπόκης τόνισε μιλώντας στην Τηλεόραση CRETA με τον Σωτήρη Μεταξά. «Όταν αυξάνεις 0,5% την αξία, αλλά έχεις 50% παραπάνω προϊόν είναι λόγω της «κατρακύλας» της τιμής του ελαιολάδου, που πλέον στέλνουμε πολύ περισσότερες ποσότητες για να μην καταφέρουμε να έχουμε μείωση σε σχέση με το παρελθόν. Θεωρούμε ότι είναι ένα θετικό γεγονός».
Το τελευταίο τρίμηνο του χρόνου δεν έχουν αποτυπωθεί στα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, όμως όπως τόνισε ο κ. Καλαμπόκης, τα τελευταία στοιχεία που αφορούν μέχρι τον Σεπτέμβριο δίνουν την ελπίδα ότι η χρονιά κλείνει με θετικό πρόσημο.
«Θεωρώ ότι το 2025 θα κλείσει με ένα θετικό πρόσημο, εν αντιθέσει με το 2024 που είχαμε μια πτώση αρκετά σημαντική, ένα έτος όμως που εξετάζαμε σε σχέση με το 2023 που τότε οι τιμές του ελαιολάδου ήταν στα ύψη και οι εξαγωγές είχαν φτάσει στο ρεκόρ των 900 εκ. ευρώ», σημείωσε ο κ. Καλαμπόκης, ενώ όπως εκτίμησε, η χρονιά θα κλείσει με παραπάνω από 711 εκ. ευρώ για τις εξαγωγές.
