Του ΑΝΤΩΝΗ ΤΣΟΥΡΔΑΛΑΚΗ*
Φίλες και φίλοι, η δημοσίευση της ΚΥΑ στο ΦΕΚ (Αρ. 2702/ 9 Μαΐου 2024) σηματοδοτεί τη γέννηση μιας νέας, ελπιδοφόρας εκπαιδευτικής δομής για τον δήμο Άγιου Βασιλείου και το Ρέθυμνο: Το «Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α.) Αγίου Βασιλείου».
Η ίδρυση του Κ.Ε.ΠΕ.Α Αγίου Βασιλείου αντιπροσωπεύει το αποτέλεσμα ενός μακρόχρονου οράματος για την περιοχή. Συνδέεται άρρηκτα με τις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες για βιώσιμη ανάπτυξη και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, επιβεβαιώνοντας το πάθος μας ως Δημοτική Αρχή, για το οποίο εργαστήκαμε με πείσμα, υπομονή και για μακρύ χρονικό διάστημα, επιδιώκοντας να ενσωματώσουμε την περιβαλλοντική παιδεία στη ζωή των μαθητών, των κατοίκων και των επισκεπτών μας.
Η ιδέα της ίδρυσης του Κέντρου προέκυψε ως απάντηση μας στην αυξανόμενη ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος, μια ανάγκη που είναι ιδιαίτερα επιτακτική σε περιοχές με πλούσιο φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα, όπως ο Άγιος Βασίλειος. Με την ίδρυση του Κ.Ε.ΠΕ.Α, καλύπτεται, πλέον, το κενό που υπήρχε μέχρι τώρα, προσφέροντας έναν χώρο όπου η εκπαίδευση, η ευαισθητοποίηση, η δράση για την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφορία θα βρίσκουν πλήρη και διαρκή εφαρμογή.
Η περιοχή μας, φιλοξενώντας σημαντικά φυσικά μνημεία, όπως τα φαράγγια του Κουρταλιώτη και του Κοτσυφού, τη λίμνη του Πρέβελη, το Όρος Κέδρος και τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, αποτελεί μοναδικό οικοσύστημα που προσφέρει εξαιρετικές ευκαιρίες για την περιβαλλοντική εκπαίδευση και την έρευνα. Η πλούσια βιοποικιλότητα, με τα σπάνια και απειλούμενα είδη όπως ο γυπαετός, ο φοίνικας του Θεόφραστου και πολλά ενδημικά φυτά, ενισχύει τη σημασία της διατήρησης και της προστασίας των φυσικών πόρων. Γι’ αυτό το Κέντρο ήρθε με σκοπό: Να ενδυναμώσει τις προσπάθειες ευαισθητοποίησης παρέχοντας το απαραίτητο πλαίσιο για τη μελέτη, προστασία και αξιοποίηση τους.
Τα αρχαιολογικά επίσης ευρήματα, οι παραδοσιακοί οικισμοί, τα μοναστήρια και οι ιστορικοί χώροι αποτελούν ζωντανά παραδείγματα του πλούτου της περιοχής μας. Η ανάδειξη του ιστορικού και πολιτιστικού αυτού αποθέματος, μέσω των εκπαιδευτικών δράσεων της νέας δομής θα προσφέρει στους επισκέπτες και τους κατοίκους την ευκαιρία να κατανοήσουν βαθύτερα την ιστορική σύνδεση της περιοχής με το περιβάλλον της.
Με γνώμονα την προώθηση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και της αειφορίας, το Κέντρο μας, φιλοδοξεί να αποτελέσει ιδιαίτερο πόλο έλξης για μαθητές, εκπαιδευτικούς, ερευνητές και επισκέπτες από όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό. Στόχος, να δημιουργηθεί ένας ζωντανός κόμβος εκπαίδευσης και συνεχούς συνεργασίας. Γι’ αυτό και η τοπική οικονομία αναμένεται να επωφεληθεί, άμεσα, από την αύξηση της επισκεψιμότητας, τις συνέργειες που θα δημιουργηθούν μέσα από τις δράσεις που θα προκύψουν, ενισχύοντας έτσι τον οικοτουρισμό και την τοπική παραγωγή.
Πέρα όμως από τα οφέλη για την οικονομία, το Κ.Ε.ΠΕ.Α θα προσφέρει στην περιοχή βαθύτερο όφελος: Την καλλιέργεια μιας περιβαλλοντικής συνείδησης που θα διαποτίζει τη ζωή της τοπικής κοινωνίας. Η προστασία του περιβάλλοντος θα γίνει κομμάτι της καθημερινότητας μας, και οι κάτοικοι του Αγίου Βασιλείου θα μπορούν να αποκτήσουν τα εφόδια για να διαχειριστούν με υπευθυνότητα τους φυσικούς τους πόρους, να προστατεύσουν τον τόπο τους από περιβαλλοντικές καταστροφές και να διατηρήσουν τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά για τις επόμενες γενιές.
Ο ρόλος του Κέντρου δεν θα περιοριστεί μόνο στην παροχή γνώσεων . Θα λειτουργήσει ως «φυσικό εργαστήριο», όπου εκεί οι εκπαιδευόμενοι θα μαθαίνουν, με βιωματικό τρόπο, πώς να προστατεύουν τα τοπικά οικοσυστήματα, ενσωματώνοντας παράλληλα τις αρχές της αειφορίας στην καθημερινή τους ζωή.
Ως πυλώνας προώθησης της επιστημονικής έρευνας γύρω από την αειφορία, θα μπορεί να συνάψει συνεργασίες με επιστημονικούς φορείς, όπως το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, το Πολυτεχνείο Κρήτης κ.ά, προσφέροντας τη δυνατότητα ανάπτυξης ερευνητικών προγραμμάτων που επικεντρώνονται στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων, την προστασία των οικοσυστημάτων και τη μελέτη της κλιματικής αλλαγής. Ακόμα, με την ένταξη του σε δίκτυα συνεργασίας μεταξύ τοπικών και διεθνών φορέων, μέσα από συνεργασίες με περιβαλλοντικούς οργανισμούς και τοπικές κοινότητες, το Κέντρο θα μπορεί να αναπτύσσει καινοτόμες προσεγγίσεις που ενσωματώνουν τις αρχές της αειφορίας στις καθημερινές δραστηριότητες της τοπικής κοινωνίας.
Φίλες και φίλοι, το γεγονός της ίδρυσης του Κ.Ε.ΠΕ.Α Αγίου Βασιλείου, ανοίγει μια νέα, λαμπρή σελίδα για τον τόπο μας και το Ρέθυμνο.
Ως σημείο αναφοράς μπορεί να αποτελέσει το χώρο όπου η εκπαίδευση, η δράση και η αειφορία θα πορεύονται χέρι-χέρι, υπενθυμίζοντας μας ότι η ευθύνη για τη γη είναι μεν σημαντικό δώρο, μα και ιερό καθήκον.
Γι’ αυτό και εμείς σήμερα δεν χαιρόμαστε, μόνο, για την ίδρυση του Κέντρου.
Νιώθουμε περήφανοι για την επανασύνδεσή μας με τη φύση.
Γιορτάζουμε για τον κοινό στόχο που θέσαμε, να διασφαλίσουμε το φυσικό μας περιβάλλον ώστε να παραμείνει κληρονομιά για τις επόμενες γενιές.
Ας είναι καλορίζικο και επωφελές για το αύριο του τόπου μας!
*Ο Αντώνης Τσουρδαλάκης είναι πρόεδρος Δ.Σ. και υπεύθυνος Παιδείας δήμου Αγίου Βασιλείου, διευθυντής Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. Σπηλίου
