Ενίσχυση της εγχώριας καλλιτεχνικής δημιουργίας και παραγωγής των υποδομών της πόλης και της πρόσβασης των πολιτών στον πολιτισμό αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια ζωντανή, σύγχρονη και ανθεκτική πολιτιστική ταυτότητα, επισημαίνεται στην ανακοίνωση
Σύσταση επιτροπής και θεματική συνεδρίαση αποφάσισε το Δημοτικό Συμβούλιο
Την επιτατική ανάγκη για αλλαγή στρατηγικής στον τομέα του πολιτισμού επισημαίνουν με επιστολή τους προς τον δήμο Ρεθύμνης 23 καλλιτεχνικά σωματεία, διεκδικώντας επαρκή χρηματοδότηση αλλά και χώρους για να αναπτύσσεται η καλλιτεχνική δραστηριότητα. Η πρόταση των σωματείων συζητήθηκε χθες στη διάρκεια της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου όποτε και αποφασίστηκε να γίνει μια επιτροπή και να εξεταστούν οι προτάσεις σε μια μονοθεματική συνεδρίαση. Από την πλευρά του ο δήμος εμφανίζεται διατεθειμένος να συνεργαστεί και να συζητήσει ώστε να στηριχτεί το ντόπιο καλλιτεχνικό δυναμικό.
Τι ζητούν τα καλλιτεχνικά σωματεία
Αναλυτικά, στην επιστολή των καλλιτεχνικών σωματείων αναφέρονται τα εξής: «Παρόλο που αναγνωρίζουμε την προσπάθεια που γίνεται βιώνουμε μια πραγματικότητα όπου η στήριξη της πολιτιστικής δραστηριότητας έχει αποδυναμωθεί και η καλλιτεχνική παράγωγη παραμένει χωρίς ουσιαστική στήριξη.
Στον τόπο που χαρακτηρίζεται «η πόλη των γραμμάτων και των τεχνών» η ανάγκη ενίσχυσης και δημιουργίας της καλλιτεχνικής παραγωγής είναι πλέον αδιαπραγμάτευτη.
Ο προϋπολογισμός των προηγούμενων ετών έχει επικεντρωθεί σχεδόν αποκλειστικά σε θεματικούς άξονες που πρωτίστως εξυπηρετούν τον τουρισμό, το εμπόριο με αποτέλεσμα η καλλιτεχνική κοινότητα να λειτουργεί σε ασφυκτικές συνθήκες συχνά αναγκασμένη να προσαρμόζει το έργο της σε στενές θεματικές ενότητες.
Η ενίσχυση της εγχώριας καλλιτεχνικής δημιουργίας και παραγωγής, των υποδομών της πόλης και της πρόσβασης των πολιτών στον πολιτισμό αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια ζωντανή, σύγχρονη και ανθεκτική πολιτιστική ταυτότητα».
Στις προτάσεις τους αναφέρουν τα εξής:
Α. Ενίσχυση της πολιτιστικής παραγωγής:
1. Διαχωρισμός προϋπολογισμού: Τα κονδύλια που αφορούν δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με την καλλιτεχνική παραγωγή π.χ. ( εποχικά θεματικά γεγονότα, όπως καρναβάλι, εκδηλώσεις Χριστουγέννων και η Γιορτή Κρητικής Διατροφής) να ενταχθούν στους αντίστοιχους φορείς ή διευθύνσεις. Με αυτόν τον τρόπο ο προϋπολογισμός του πολιτισμού διατίθεται αποκλειστικά για τη στήριξη της τοπικής καλλιτεχνικής παραγωγής.
2. Ορισμός ελάχιστου ποσού για τον πολιτισμό: Να προβλεφθεί συγκεκριμένο και ουσιαστικά αυξημένο ποσό αποκλειστικά για την καλλιτεχνική έκφραση και δημιουργία, το οποίο να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των δημοτών κάθε ηλικίας και κοινωνικού/μορφωτικού επίπεδου για επαφή με όλες τις μορφές τέχνης από τους καλλιτέχνες που ζουν στην πόλη και τα χωριά και εκφράζουν καλλιτεχνικά την πραγματικότητα και τα όνειρά τους.
3. Ανταποδοτικότητα πόρων: Να ενισχυθεί η χειμερινή πολιτιστική περίοδος εφαρμόζοντας την αρχή της ανταποδοτικότητας και αξιοποιώντας έσοδα που προκύπτουν από θερινές εκδηλώσεις και δίνοντας ένα αντιπροσωπευτικό ποσό αυτών (π.χ. Θέατρο Ερωφίλη, Λόφος Φορτέτζας).
4. Δημιουργία καλλιτεχνικής επιτροπής: Σύσταση επιτροπής με εκπροσώπους όλων των τεχνών και μελών με τεκμηριωμένη ειδίκευση για αξιολόγηση πολιτιστικών προτάσεων.
Β. Υποδομές χώροι:
1. Αξιοποίηση και διεκδίκηση χώρων: Χώροι όπως το «3-2-1» στα δυτικά τείχη και το παλιό δημαρχείο μπορούν να λειτουργήσουν ως σταθερές δομές καλλιτεχνικής έκφρασης. Το παλιό τελωνείο να ενταχθεί στη δικαιοδοσία του δήμου για πολιτιστική αξιοποίηση μετά από συντήρηση. Ζητείται επίσης η διεκδίκηση του Κέντρου Κρητικής Λαϊκής Τέχνης από το ΕΤΑΔ και ΤΑΙΠΕΔ με στόχο τη μακροχρόνια παραχώρησή του για πολιτιστική χρήση. «Θεωρούμε σημαντική τη στήριξη του Κέντρου Βυζαντινών Τεχνών ώστε αυτό να μπορέσει να συνεχίσει και να επεκτείνει τις δράσεις του», αναφέρουν.
2. Σπίτι του Πολιτισμού: Να προχωρήσει ο εκσυγχρονισμός του χώρου για τη βελτίωση συνθηκών θέασης με βάση προτάσεις του Πανεπιστήμιου Κρήτης, του σκηνοθέτη Κωστή Καπελώνη και φορέων όπως ο Μουσικός Καρπός.
3. Μόνιμες στέγες δημιουργίας: Να διασφαλιστεί η ύπαρξη κατάλληλων χώρων πρόβας και δημιουργίας για όλες τις τοπικές καλλιτεχνικές ομάδες ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά τους.
4. Κέντρο Νέων: Να περάσει στη Διεύθυνση Πολιτισμού και να στεγάζει αποκλειστικά πολιτιστικές δράσεις όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί να κάνει.
Γ. Προτάσεις καλλιτεχνικών δράσεων και στήριξη του τοπικού καλλιτεχνικού δυναμικού
1. Χειμερινό πολιτιστικό πρόγραμμα: Υλοποίηση προσιτών πολιτιστικών εκδηλώσεων κατά τη χειμερινή περίοδο καλύπτοντας όλες τις μορφές τέχνης στα πρότυπα Ηράκλειου και Χανίων. Δημιουργία και ενίσχυση θεσμών όπως θεματικά φεστιβάλ και εορτασμοί παγκοσμίων ημερών.
2. Χάρτης χώρων: Κατάρτιση χάρτη δημοτικών ακίνητων και οικοπέδων ώστε τα πολιτιστικά σωματεία να μπορούν να καταθέτουν προτάσεις αξιοποίησης.
3. Πρόσβαση σε μουσεία και μνημεία
– Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης να ανοίξει στους ντόπιους καλλιτέχνες με ετήσια θεματική έκθεση.
– Η αίθουσα του Πυροβολικού στη Φορτέτζα καθώς και άλλοι χώροι που διαθέτει ο δήμος στο κάστρο της Φορτέτζας να δίδονται κατμά προτεραιότητα σε τοπικούς εικαστικούς κατμά τη θερινή περίοδο, ενώ θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και τη χειμερινή περίοδο για πρόβες, παρουσιάσεις και για εκπαιδευτικά καλλιτεχνικά εργαστήρια.
– Απαιτούμε προσβασιμότητα των δημόσιων χώρων πολιτισμού για όλες τις κοινωνικές ομάδες που αυτή τη στιγμή βρίσκονται αποκλεισμένες είτε κατμά τη δημιουργία είτε κατμά την κατανάλωση του πολιτιστικού προϊόντος, προσβασιμότητα που έχει αποκλειστεί λόγω αδιαφορίας ή λόγω σοβαρών και μακροχρόνιων παραλείψεων στις υποδομές. Τέλος θεωρούμε κρίσιμη τη διεξαγωγή ειδικής συνεδρίασης για τα ζητήματα πολιτισμού.
Τα παραπάνω υπογράφουν 23 σωματεία και καλλιτέχνες, συγκριμένα οι εξής: Αντίβαρο, Αλέξανδρος Ανδρουλάκης, Απόδραση, Αυλή των Θαυμάτων, Μιχάλης Αυλωνίτης, Μαριέλλα Βιτώρου, Ελένη Δάγκα, ΕυρΙΘΥ Chorus, Μαρία Ζαχαράκη, Μιχάλης Ζέγας, Ιδιόρρυθμο, Ελένη Ιωαννίδου, Μανόλης Καραταράκης, ΚατArti Σύλλογος καλλιτεχνών για την προώθηση της τέχης, ΚΙΝΛΕΡ, Πένυ Κορρέ, Μανόλης Κουνδουράκης, Βαγγέλης Λιοδάκης, Μουσικός Καρπός, Γιώργος Μπενάκης, Στέλιος Πελασγός, Σημείο, Σύλλογος για την προώθηση του πολιτισμού «συν».
Καταγραφή των χώρων πρότεινε ο Γ. Μαρινάκης
Ο δήμαρχος Ρεθύμνης Γ. Μαρινάκης πρότεινε να γίνει ξεχωριστή συνεδρία με επεξεργασμένα τα θέματα που αφορούν στον πολιτισμό. Διευκρίνισε ότι μπορεί να γίνει μια καταγραφή των χώρων που μπορούν να υλοποιούνται δράσεις και δρώμενα. «Υπάρχει μια διάκριση μεταξύ δυνατότητας φιλοξενίας και κατά πόσο μπορείς να χρηματοδοτήσεις δράσεις» είπε και αναφέρθηκε σε συνεργασία που θα έχει και με την αντιπεριφερειάρχη Μαρία Λιονή σε ό,τι αφορά τις χρηματοδοτήσεις, ώστε, όπως είπε, να υπάρξει μια αξιολόγηση δράσεων. «Ο δήμος μέσα από ένα πλαίσιο κωδικών και δράσεων μπορεί να συνεργαστεί ώστε να υπάρξει ένας ετήσιος προγραμματισμός εκδηλώσεων. Να ορίσουμε χρονοδιαγράμματα, συνομιλήστε με τον κ. Τσάκωνα», είπε απευθυνόμενος στους εκπροσώπους των σωματείων.
Σε ό,τι αφορά τη Δημοτική Πινακοθήκη εξήγησε ότι «δεν είναι εύκολο εκεί να εκθέτει ο καθένας. Επίσης είναι πολύ μεγάλη αυθάδεια χρήματα τα οποία έχουμε ψηφίσει ομόφωνα για δράσεις πινακοθήκης να δέχονται δημόσιο προπηλακισμό. «Να εκεί έχετε λεφτά και πετάτε και σε μένα δε δώσατε». Πρέπει να είμαστε πολύ προσεχτικοί γιατί υπάρχουν πράγματα που δημιουργούν για το Ρέθυμνο μεγάλο πλούτο, εξωστρέφεια και δυναμική. Όπου μπορούμε σε υπάρχοντες θεσμούς να ενσωματωθεί η παρουσία του ντόπιου δυναμικού δεν είμαστε αρνητικοί. Δεν υπάρχει αντίρρηση. Είναι θέμα αξιολόγησης και σωστού προγραμματισμού», είπε.
Ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού Μάνος Τσάκωνας στην τοποθέτησή του μίλησε για την πρόσκληση που έκανε τον Σεπτέμβριο του 2025, μέσω της εφαρμογής viber για τον σχεδιασμό στον τομέα πολιτισμού για το 2026.
Ο ίδιος τόνισε ότι ο δήμος είναι ανοιχτός σε προτάσεις για τον εμπλουτισμό των εκδηλώσεων. Υποστήριξε ότι για το 2026 προγραμματίζονται περίπου 26 μοναδικές εκδηλώσεις σε χωριά και οικισμούς του Δήμου μας όπου όπως είπε υπάρχει ανοιχτή πρόσκληση στους ντόπιους καλλιτέχνες.
«Θα μπορούσαμε καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ο κάθε μήνας να είναι αφιερωμένος σε μία διαφορετική τέχνη. Ας πούμε ο Ιούνιος που έχουμε και την παγκόσμια ημέρα μουσικής μπορεί να στηρίζεται σε εκδηλώσεις από την δημοτική φιλαρμονική, χορωδία, ωδείο μαζί με τις άλλες εκδηλώσεις.
Τον Απρίλιο η γλυπτική που είναι η διεθνής ημέρα γλυπτικής, τον Μάιο η λογοτεχνία που γιορτάζεται αντίστοιχα η λογοτεχνία», είπε.
Σε ό,τι αφορά τις παραχωρήσεις χώρων, υποστήριξε ότι «ως διεύθυνση πολιτισμού μέχρι σήμερα δεν έχουμε αρνηθεί ούτε έναν δικό μας χώρο σε κανέναν καλλιτέχνη προς χρήση και πάντοτε δωρεάν και μάλιστα ορισμένες φορές με πολλή προσπάθεια από πλευράς του τμήματός μας, ώστε να βρεθεί ο τρόπος παραχώρησης. Όλοι οι χώροι που ανήκουν στον δήμο Ρεθύμνης και υπάρχει δυνατότητα χρήσης για πρόβες για όλους τους μήνες του έτους, είτε αφορά το κτίριο του Πυροβολικού στην Φορτέτζα, το Κέντρο Νέων. Γενικότερα οι χώροι μας είναι ανοιχτοί και ελεύθεροι προς χρήση, αρκεί να ζητηθούν και φυσικά να είναι δικοί μας».
Υποστήριξε ότι η πρόταση του δήμου είναι να εγκαινιάσει φέτος το δίδυμο κτίριο στην Φορτέτζα, ένας πολύ όμορφος χώρος, αναστηλωμένος χώρος, όπου σε συνεργασία που έχουμε ξεκινήσει με τον νέο καλλιτεχνικό διευθυντή, «πρόθεσή μας είναι να εγκαινιάσουμε αυτόν τον χώρο με μία εξαιρετική έκθεση του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, που είχε γίνει για τα 50 χρόνια στα Χανιά και στον χώρο της Φορτέτζας να φιλοξενηθούν κοστούμια, αφίσες από τα έργα αναγεννησιακού θεάτρου που περιλάμβανε αυτή η έκθεση».
«Από πέρυσι κάνουμε μία προσπάθεια να ενεργοποιηθεί και να γίνει χώρος εκδηλώσεων ο προμαχώνας του Αγίου Παύλου, μπαίνοντας στη Φορτέτζα αριστερά. Πέρυσι πρωτοδόθηκε στο Rock Festival για χρήση με μεγάλη επιτυχία», ανέφερε ο κ. Τσάκωνας.
Ο σχεδιασμός για το Σπίτι του Πολιτισμού
Για το Σπίτι του Πολιτισμού ο κ. Τσάκωνας αναφέρθηκε σε προφορικές δεσμεύσεις χρηματοδότησης από τον υπουργό Εσωτερικών προκειμένου να προχωρήσει σε εργασίες στον χώρο ώστε αυτός να γίνει αμφιθεατρικός με σειρά άλλων παρεμβάσεων που θα τον καταστήσουν λειτουργικό.
Ο κ. Τσάκωνας αναφέρθηκε στην πρόταση που έχει κατατεθεί από καλλιτέχνες και από το τμήμα θεατρολογίας του Πανεπιστημίου: «Ήταν μία πρόταση που αφορούσε ένα σχέδιο του σπουδαίου μακαρίτη καλλιτέχνη Νίκου Αλεξίου, για τον Άγιο Φραγκίσκο και η πρόταση του Πανεπιστημίου ήταν ότι θα ταίριαζε απόλυτα αυτός ο σχεδιασμός για το Σπίτι του Πολιτισμού.
Επίσης μία αντίστοιχη πρόταση έχει γίνει από τον σκηνοθέτη Κώστα Καπελώνη και μία γραπτή πρόταση έχει φτάσει στο τμήμα μας από τον Αντώνη Μαυράκη, για δημιουργία κάποιων επιπέδων και βελτίωση της σκηνής», ανέφερε και πρόσθεσε ότι: «Στοχεύουμε σε κάτι πολύ πιο δυναμικό από αυτές τις τρεις προτάσεις. Το Ρέθυμνο στερείται ενός χώρου θεατρικού και συναυλιών που να είναι του Δήμου, να είναι ένας δικός μας χώρος, που ο σχεδιασμός του να μην απαγορεύει και τη φιλοξενία του οποιουδήποτε επίσημου προσώπου που υποδεχόμαστε.
Υπάρχει η δυνατότητα, ήδη έχουν γίνει προσχέδια από εμένα τον ίδιο, έχω κουβεντιάσει και με τον κ. Μαλά και έχουμε κάνει ένα πάρα πολύ σημαντικό βήμα. Όταν ήταν εδώ πριν από δύο με τρεις εβδομάδες ο Υπουργός Λιβάνιος, εξασφαλίσαμε προφορικά ένα πολύ σημαντικό ποσό για να προχωρήσουμε όχι μόνο στον σχεδιασμό, αλλά και στην υλοποίηση αυτού του έργου, να μετατραπεί η αίθουσα στο Σπίτι του Πολιτισμού σε έναν χώρο 160 θέσεων, αμφιθεατρικά θα πάει να αγγίξει το σημερινό πατάρι, θα δημιουργηθεί ένα φουαγιέ στον καινούργιο χώρο κάτω από το σημερινό πατάρι, θα γίνει μία μικρή επέκταση σκηνής, θα δημιουργηθούν τα οπτικοακουστικά μέσα έτσι όπως πρέπει, έτσι ώστε το Ρέθυμνο την επόμενη διετία το αργότερο να έχει έναν χώρο πολιτισμού του 2030».
Η επικεφαλής της μείζονας αντιπολίτευσης Ρένα Κουτσαλεδάκη τόνισε πως «Η εξεύρεση λύσεων και χώρων σε πολλά που ακούσαμε είναι εφικτή. Η τόνωση σε υποδομές όπως στο Σπίτι του Πολιτισμού είναι απαραίτητη όπως και στον δημοτικό κήπος μας και στο Κέντρο Νέων. Χρειάζεται μολύβι, χαρτί, κοστολόγιο και να προχωράμε. Οι άνθρωποι, η τέχνη και πολιτισμός συνυπάρχουν και πρέπει να συνεχίσουν να συνυπάρχουν. Χρέος μας είναι να το υποστηρίξουμε αυτό όχι με «θα» άλλα με τη σημερινή πραγματικότητα. Είμαστε εδώ».
O επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Μανούσος Μανουσογιάννης τάχθηκε υπέρ της θεματικής συνεδρίασης παρουσία όλων των σωματείων και των πολιτιστικών ομάδων. Σε ό,τι αφορά τις υποδομές χαρακτήρισε την κατάσταση αποκαρδιωτική. «Δεν έχουμε αίθουσα θεατρικών παραστάσεων. Έχουμε υποσχέσεις. Προτείνουμε να δημιουργηθεί η καλλιτεχνική επιτροπή, να υπάρξει ολοκληρωμένη επεξεργασία για να εξειδικευτούν οι προτάσεις και να γίνει επόμενη ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου που θα κουβεντιάσει αυτά και θα δρομολογηθούν όσα είναι δυνατό να δρομολογηθούν».
