Η θεωρία της τάξης πήρε σάρκα και οστά σε μια πρωτότυπη βιωματική – εκπαιδευτική δράση που υλοποιήθηκε από καθηγητές και μαθητές του 1ου Εργαστηριακού Κέντρου Ρεθύμνου, στο πλαίσιο του προγράμματος Αγωγής Υγείας με τίτλο «Πρακτική εφαρμογή νοσηλευτικών δεξιοτήτων και Πρώτων Βοηθειών 2026». Οι μαθητές του Τομέα Υγείας, Πρόνοιας και Ευεξίας του 1ου ΕΠΑΛ βγήκαν από τα στενά όρια της τάξης τους και χάρη στο πρόγραμμα αυτό ενεπλάκησαν σε μια σειρά δράσεων οι οποίες τους βοήθησαν να εμβαθύνουν περισσότερο στις γνώσεις που ήδη διδάσκονται στο πλαίσιο του προγράμματος σπουδών τους. Συγκεκριμένα, όπως εξηγεί στα «Ρ.Ν.» η Μαρία Σιμιτζή, καθηγήτρια νοσηλευτικής και υπεύθυνη του εργαστηρίου νοσηλευτικής στο 1ο Εργαστηριακό Κέντρο Ρεθύμνου, η πορεία υλοποίησης του προγράμματος περιελάμβανε συνεργασία με την Ένωση Νοσηλευτών Ελλάδας (Ε.Ν.Ε.), στο πλαίσιο της οποίας πραγματοποιήθηκε εκπαίδευση των μαθητών από επαγγελματία υγείας σε βασικές δεξιότητες Πρώτων Βοηθειών. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε διδακτική επίσκεψη στο Τμήμα Νοσηλευτικής του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ), όπου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με το εργαστήριο Πρώτων Βοηθειών και Νοσηλευτικής. Παράλληλα, στο σχολικό εργαστήριο υλοποιήθηκαν πρόβες και βιωματικές δραστηριότητες προετοιμασίας. Και τέλος, η δράση κορυφώθηκε με την υλοποίηση εκπαιδευτικής παρέμβασης στο 5ο Γυμνάσιο Ρεθύμνου (Σφακάκι), όπου οι μαθητές της Β’ τάξης του Τομέα Υγείας, Πρόνοιας και Ευεξίας και οι μαθητές της Γ’ τάξης της ειδικότητας Βοηθών Νοσηλευτών βρέθηκαν σε ρόλο εκπαιδευτών – διασωστών και ανέλαβαν να παρουσιάσουν και να διδάξουν Πρώτες Βοήθειες σε μαθητές της Α’ και Β’ τάξης.
«Στόχος του προγράμματος ήταν η ανάπτυξη βασικών γνώσεων και δεξιοτήτων Πρώτων Βοηθειών, καθώς και η ενίσχυση νοσηλευτικών πρακτικών, μέσα από βιωματική εκπαίδευση και ενεργό συμμετοχή των μαθητών. Παράλληλα, επιδιώχθηκε η καλλιέργεια στάσεων υπευθυνότητας, συνεργασίας και προσφοράς προς τον συνάνθρωπο. Η ανταπόκριση των μαθητών του Γυμνασίου ήταν ιδιαίτερα θετική, με ενεργή συμμετοχή και έντονο ενδιαφέρον. Μέσα από τη δράση αυτή, οι μαθητές μας είχαν την ευκαιρία να αναλάβουν τον ρόλο του εκπαιδευτή, ενισχύοντας την αυτοπεποίθησή τους και μεταδίδοντας ουσιαστική γνώση στην τοπική σχολική κοινότητα», περιγράφει η κ. Σιμιτζή η οποία ήταν και η συντονίστρια του προγράμματος, ενώ συμμετείχαν και οι καθηγητές: Όλγα Παπουλίδου, Κοινωνική Λειτουργός και εκπαιδευτικός και Παναγιώτης Κολοκάθης, Νοσηλευτής – εκπαιδευτικός. Εκ μέρους του 5ου γυμνασίου Ρεθύμνου την οργάνωση της δράσης ανέλαβε η Ευαγγελία Μεταξάκη, μηχανολόγος εκπαιδευτικός.
Οι μαθητές της Β’ Λυκείου του 1ου ΕΠΑΛ που ανέλαβαν να διδάξουν σε άλλους μαθητές και μαθήτριες πρώτες βοήθειες (ΚΑΡΠΑ, πνιγμονή, θέση ανάληψης, διαχείριση εγκαυμάτων, τραυμάτων και αιμορραγιών, επισήμανση των τηλεφώνων έκτακτης ανάγκης κ.ά.) μίλησαν στα «Ρ.Ν.», μοιράστηκαν μαζί μας τις σκέψεις τους για την εμπειρία που έζησαν – Πως είναι να είσαι εσύ ο/η εκπαιδευτικός; Ποιες οι δυσκολίες; – το άγχος τους, αλλά και τα συμπεράσματά τους. Όπως ανέφεραν η δράση ανέδειξε την ανάγκη που υπάρχει για συστηματικότερη διδασκαλία των πρώτων βοηθειών στο σχολείο, ενώ επεσήμαναν ότι η ηλικία τους λειτούργησε θετικά στο να τους πάρουν στα σοβαρά οι μαθητές του γυμνασίου και η πλειοψηφία τους να τους παρακολουθήσει, να ακούσει και να μάθει.
Η πρόκληση του να είσαι εκπαιδευτικός
Η Ιωάννα Μπικάκη, ήταν μια από τις διασώστριες – εκπαιδεύτριες που πήρε μέρος στη δράση. Όπως εξηγεί το να μπει στη θέση της καθηγήτριας ήταν κάτι πρωτόγνωρο και υπήρχε πολύ άγχος. Ωστόσο αυτό στην πορεία έφυγε και εκείνο που της έμεινε τελικά είναι «το ενδιαφέρον που έδειξαν τα παιδιά του γυμνασίου γιατί είχαμε πάει εκεί πέρα με την αντίληψη ότι θα μας χλευάζουν, ωστόσο δείξανε πολύ ενδιαφέρον, τους άρεσε και το ευχαριστηθήκαμε και εμείς». Το δυσκολότερο κομμάτι όπως εξομολογείται ήταν η διαχείριση των ατίθασων χαρακτήρων, πράγμα που την έκανε να κατανοήσει καλύτερα τον ρόλο του εκπαιδευτικού. «Θεωρώ το πιο δύσκολο είναι να μπορείς να διαχειριστείς δύσκολους χαρακτήρες. Ωστόσο με το να βάζεις απευθείας απουσίες στα παιδιά αυτό τα απομακρύνει από τη μάθηση. Κατάλαβα ότι πρέπει να βρίσκεις έναν τρόπο να τα κάνεις να παρακολουθούν», τονίζει η Ιωάννα ενώ εν γένει επισημαίνει πως το Επαγγελματικό Λύκειο προσφέρει ευκαιρίες που σπάνια συναντά κανείς σε ένα Γενικό Λύκειο. «Ήταν κάτι υπέροχο το οποίο δεν θα μπορούσαμε να βιώσουμε εάν πηγαίναμε σε κάποιο γενικό λύκειο διότι σπάνια διοργανώνουν τέτοια πράγματα».
Από την άλλη, για τη Βερονίκη Μπερνιδάκη, η διδασκαλία σε παιδιά ήταν μια ευχάριστη εμπειρία καθώς παρά το τρακ της, το να διδάξει πρώτες βοήθειες σε μαθητές και μαθήτριες την έκανε να νιώσει όμορφα, ειδικά βλέποντας τα εκπαιδευόμενα παιδιά να μαθαίνουν και να παρακολουθούν. «Ήταν η πρώτη φορά που το κάνω αυτό το πράγμα. Στην αρχή αγχώθηκα αλλά μετά ξεπήρα. Και ένιωσα πολύ ωραία γιατί ένιωσα ότι μαθαίνω κάποια πράγματα στα παιδιά που ειδικά τις πρώτες βοήθειες είναι πολύ σημαντικό να τις ξέρουν όλα τα παιδιά. Και γενικά θεωρώ ότι πρέπει όλοι να ξέρουν τις πρώτες βοήθειες. Προσωπικά μου άρεσε πάρα πολύ που μας ακούγανε και τα καταλαβαίνανε όλα. Δεν ξέρω αν θα πάνε σε ΕΠΑΛ για να μάθουν περισσότερα πράγματα γύρω από το αντικείμενο, αλλά εμείς κάναμε την αρχή τουλάχιστον», αναφέρει χαρακτηριστικά η Βερονίκη, συμπληρώνοντας πως οι μαθητές του Τομέα Υγείας χάρη στη δράση αυτή εμβάθυναν στις γνώσεις τους. «Η δράση αυτή μας βοήθησε και εμάς να μάθουμε καλύτερα».
Μαθητές διδάσκουν μαθητές
Η Μαριάντα Λυρή δεν ήταν η πρώτη φορά που βρέθηκε μπροστά σε μεγάλο κοινό. Όπως εξηγεί έχει ξαναβρεθεί σε παρόμοιες καταστάσεις. Ωστόσο το σημαντικό στη συγκεκριμένη δράση ήταν η ηλικιακή εγγύτητα, το γεγονός ότι η ίδια ως μαθήτρια δίδαξε άλλους μαθητές, πράγμα που λειτούργησε ως γέφυρα εμπιστοσύνης ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και εκπαιδευόμενους. «Τα παιδιά συμμετείχαν πάρα πολύ και στις ερωτήσεις που τους κάναμε ενώ τα περισσότερα ήδη ξέρανε κάποια πράγματα. Εμείς ήμασταν λίγο διστακτικοί και λέγαμε θα είναι παιδιά γυμνασίου και δεν θα μας προσέχουν αλλά τελικά μας έβγαλαν ασπροπρόσωπους. Βοήθησε και το ότι είμαστε και εμείς κοντά στην ηλικία τους αλλά και το ότι οι πρώτες βοήθειες είναι ένα σοβαρό μάθημα από μόνο του. Οπότε οι περισσότεροι λέγανε καλύτερα που μας το διδάσκετε γιατί θα μπορούμε να βοηθήσουμε κάποιον από την οικογένειά μας ή κάποιον άλλο συνάνθρωπο».
Από την πλευρά της, η Μαριλένα Χριστοφοράκη, επεσήμανε «Είναι τελείως διαφορετικό να σου μιλάει ένας ενήλικας και τελείως διαφορετικό να σου μιλάει ένας που είναι πιο κοντά στην ηλικία σου. Δηλαδή και εγώ θα ακούσω πιο καλά τις συμβουλές κάποιου που είναι στην ηλικία μου». Η Μαριλένα μάλιστα από την όλη εμπειρία συγκράτησε όπως αναφέρει χαρακτηριστικά την ομαδικότητα. «Συγκρατώ περισσότερο ότι δουλέψαμε σαν ομάδα και ότι μάθαμε κάποια βασικά πράγματα σε μικρότερα παιδιά από εμάς. Και τα καταφέραμε να τα κάνουμε να ενδιαφερθούν». Η ίδια επιπλέον τονίζει ότι όταν μαθαίνεις με βιωματικό τρόπο τότε η γνώση κατακτιέται με ουσιαστικότερο τρόπο. «Όταν δείχνεις σε κάποιον αυτά που μαθαίνεις τα μαθαίνεις καλύτερα. Και εμάς μας το έλεγε η καθηγήτριά μας αλλά δεν το καταλαβαίναμε. Όταν διδάσκεις αυτά που μαθαίνεις, τα καταλαβαίνεις πιο καλά από ό,τι όταν τα διαβάζεις μόνο».
Συστηματικότερη διδασκαλία των πρώτων βοηθειών
Το αίτημα να γίνουν οι πρώτες βοήθειες ένα βασικό μάθημα σε όλα τα σχολεία μετέφερε από την πλευρά του ο μαθητής της Β’ Λυκείου, Γιάννης Μανουσάκης. Ο ίδιος έχοντας παρακολουθήσει στο γυμνάσιο στο παρελθόν αντίστοιχη δράση, κατάλαβε τώρα πόσο πολλά περισσότερα θα είχε μάθει εάν οι πρώτες βοήθειες διδάσκονταν πιο συχνά. «Είχαν έρθει από το ΕΚΑΒ να μας δείξουν ΚΑΡΠΑ όταν πήγαινα γυμνάσιο. Εμένα προσωπικά τα πιο πολλά από αυτά δεν μου έμειναν. Δεν ήταν επαρκής ο χρόνος για να κάνουν τότε όλα τα παιδιά εξάσκηση, όπως και στη δική μας δράση. Οπότε με το να γίνεται αυτό μια φορά στο τόσο στα σχολικά χρόνια, δεν είναι αρκετό. Σημαντικό όμως είναι να γίνεται γιατί είναι συχνά τα φαινόμενα όπου κάποιος θα βρεθεί σε ανάγκη και είναι σημαντικό τα παιδιά άμα βρεθούν σε τέτοια κατάσταση να ξέρουν πως να τη χειριστούν. Πιστεύω ότι θα μπορούσε να δοθεί χώρος στο ωρολόγιο πρόγραμμα των σχολείων και σε εβδομαδιαία βάση τα παιδιά να διδάσκονται πρώτες βοήθειες», επισημαίνει καταλήγοντας ο Γιάννης.
