Σε μια πόλη σκελετωμένη από την πείνα και εξαντλημένη από τα δοσίματα στην εφορία, εκεί που ο κόσμος φύλαγε το ψωμί σαν χρυσάφι και το λάδι σαν προίκα, ζούσαν δυο αδέλφια, παμπόνηροι, μεγάλοι κατεργάρηδες από την κούνια. Δεν αγαπούσαν ούτε τη δουλειά, ούτε τον ιδρώτα· όλο τεχνάσματα και πανουργίες, κυνηγούσαν μόνο το εύκολο και το γρήγορο κέρδος και το γεμάτο παράδες σακούλι.
Μα γνωρίζοντας πως ο φτωχός δύσκολα ανοίγει την πόρτα του σε ξένο, βρήκαν άλλη τέχνη. Ντύθηκαν άνθρωποι του Θεού.
Ο ένας φόρεσε ένα γεμάτο τσαλακώματα μαύρο ράσο που μύριζε πνιγηρή ναφθαλίνη, πήρε και ένα ευαγγέλιο στο χέρι κι ο άλλος κρέμασε στο λαιμό του ένα μεγάλο σταυρό που τον είχε αγοράσει όσο όσο από παλιατζή. Αφού έμειναν αξύριστοι για να γίνει η γενειάδα τους όμοια με καλόγερων, κατέβηκαν στους ανθρώπους. Έσκυβαν το κεφάλι και έκλιναν το γόνυ, μιλούσαν σιγανά σαν έψελναν βυζαντινές ψαλμωδίες, σταυροκοπιόντουσαν με προσποιητή ευλάβεια κάθε τρεις κουβέντες και περπατούσαν με ύφος λες και κατέβαιναν από εικόνισμα.
Κι ο κόσμος; Ο κόσμος τους πίστεψε. Είχε ανάγκη να τους πιστέψει. Οι άνθρωποι, όταν απογοητεύονται ή υποφέρουν στη Γη, στρέφουν τις ελπίδες τους στο Θεό και απευθύνονται στους επίγειους εκπροσώπους του.
Κάποιος για να σώσει την ψυχή του τούς έδινε χρήματα, άλλος για να συγχωρεθούν οι πεθαμένοι της οικογένειάς του λάδι, ορισμένοι μάλιστα τους άνοιγαν την αποθήκη «για ευλογία της σοδειάς». Κι εκείνοι, μόλις έβρισκαν ευκαιρία, λίγδωναν για τα καλά τ΄ άντερά τους, άδειαζαν σακιά, έβαζαν χέρι σε κότες, μέχρι και τα λουκάνικα που κρέμονταν απ’ τα δοκάρια εξαφάνιζαν κάτω απ’ το ράσο και τα κατέτρωγαν αργότερα με μεγάλη λαιμαργία.
Μόνο που η απληστία είναι σαν τον βήχα· δεν κρύβεται για πολύ…
Ένα βράδυ, λοιπόν, καθώς περνούσαν φορτωμένοι σαν μουλάρια, τους είδε ένας γέρος που είχε φάει τη ζωή με το κουτάλι. Για κακή τους τύχη το ίδιο πρωί, ένα συνεργείο του δήμου, μετά τα πολλά παράπονα των δημοτών, είχε φτιάξει τους φανοστάτες της γειτονιάς και το φως τους έμοιαζε ακόμα και την πιο σκοτεινή νύχτα σαν ηλιόφως. Παρατήρησε ο γέρος πως οι «άγιοι άνθρωποι» περπατούσαν πιο γρήγορα απ’ όσο επιτρέπει η ταπεινότητα και απ’ όσο επιβάλλει η σεμνότητα και πως κάτω απ’ το ράσο κουνιόταν ένας κλεμμένος κόκορας που ακόμα κακάριζε.
«Σταθείτε, πατέρες!», τους φώναξε χωρίς να χάσει καθόλου χρόνο.
Μα αυτοί, αντί για ευλογία, το ‘βαλαν στα πόδια.
Ένα περιπολικό έτυχε να περνά από εκεί κοντά. Τους κυνήγησε. Στην επόμενη διασταύρωση τους έπιασαν. Και τότε, μπροστά σε όλους, έγινε η αποκάλυψη, έπεσαν τα ράσα κάτω. Μαζί κατέπεσαν και τα ψέματα, οι σταυροί, οι μετάνοιες και οι δήθεν ευλάβειες.
Ο ανθρωποκόσμος ντράπηκε πιο πολύ κι από τους ίδιους τους κακούργους. Όχι γιατί ξεγελάστηκε· αλλά επειδή είχε συνηθίσει να πιστεύει και να εμπιστεύεται το ρούχο πριχού γνωρίσει τον άνθρωπο.
Κι ο παππούς, που είχε συμβάλει στα αποκαλυπτήρια, είπε τότε λόγια που έμειναν χρόνια: «Μη φοβάσαι εκείνον που φαίνεται λύκος! Τον λύκο που φοράει αγιοσύνη να φοβάσαι και να προσέχεις…».
Και από τότε, κάθε φορά που εμφανιζόταν κανένας ψευτοσεβαστός που μιλούσε τάχα για αρετή με το ένα στόμα και άρπαζε με τα δυο χέρια, οι άνθρωποι έλεγαν: «Άλλος ένας με δανεικό ράσο…».
* Το παρόν αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας. Τα πρόσωπα και οι καταστάσεις είναι φανταστικά και οποιαδήποτε ομοιότητα είναι συμπτωματική και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
