Μέρος 1
Μετά από πολλά χρόνια είδαμε την ΕΕ να φτάνει σε κάποιο σημείο προόδου και αυτό υπό Κυπριακή προεδρία! Το μόνο κράτος μέλος με αναγνωρισμένη από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών τον πόνο που έχει από την τουρκική κατάληψη σημαντικού μέρους του εδάφους τους. Πάντως, είναι γεγονός, σύμφωνα με τα δελτία τύπου που κυκλοφόρησαν1 το Συμβούλιο, στην άτυπη συνεδρίαση στην Κύπρο πάρθηκε μια απόφαση να δημιουργήσουν ένα οδικό χάρτη για την επίτευξη «Μιας Ευρώπης, Μιας Αγοράς» και αυτό μέχρι το τέλος του 2027
Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα συμφωνούν σε οδικό χάρτη για την επίτευξη της αρχής «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» έως το τέλος του 2027. Θα αποτελέσει αυτό ιδιαίτερο αντικείμενο διαβουλεύσεων για τη λήψη αποφάσεων που αναπροσαρμόζει και ανακατευθύνει τα ευρωπαϊκά δρώμενα σε νέους ορίζοντες Αυτά έγιναν στο περιθώριο της Άτυπης Συνόδου των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων στην Κύπρο, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ως εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπέγραψαν τον οδικό χάρτη «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά». Εκ πρώτης όψεως και εκφράζουμε τη θετικότητά μας, η συμφωνία αυτή καταδεικνύει την αποφασιστικότητα των τριών θεσμικών οργάνων να προχωρήσουν μαζί σε μια ξεκάθαρη πορεία, όπως σημειώνεται στο Δελτίο Τύπου της 24 Απριλίου 2026.
Σημειώνεται επίσης ότι το περιβάλλον μέσα στο οποίο πάρθηκε η απόφαση αυτή δείχνει την αναγκαιότητα να προχωρήσει η Ευρώπη έστω και αν το πλαίσιο της συνεχιζόμενης γεωπολιτικής και οικονομικής αστάθειας θεωρηθεί ως αρνητική παράμετρος. Πρέπει να τονιστεί εξ αρχής ότι ο χάρτης, όπως τον έχουν σχεδιάσει και θα αναλύσουμε σε επόμενο σημείωμά μας, ουσιαστικά λαμβάνει ως προϋπόθεση βάσης την επείγουσα ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, με συγκεκριμένες δράσεις και στόχους για συμφωνίες, το αργότερο έως το τέλος του 2027.
Το πρώτο ερωτηματικό που μας δημιουργεί η αισιοδοξία των ηγετών της ΕΕ να οριστικοποιήσουν ένα τόσο σημαντικό βήμα προς την ενοποίηση, αφορά τη δέσμευση για την επίτευξη αποτελεσμάτων για το τέλος του 2027. Και τούτο διότι εδώ μπορεί να κρύβεται το αδύναμο σημείο για την επίτευξη ενός ξεκάθαρου στόχου: Με ποια νομική βάση, με ποια άρθρα των Συνθηκών τη ΕΕ μπορεί να φτάσουν οι αποφάσεις στο επιθυμητό αποτέλεσμα; Αν είναι θέμα ομοφωνίας, που είναι και ο δημοκρατικότερος τρόπος να προχωρήσουν τα κράτη μέλη της ΕΕ θεωρούμε ότι τα χρονικά περιθώρια είναι ασφυκτικά. Αν όμως οι ταγοί θεωρούν ότι μια χούφτα κρατών μελών μπορούν να πραγματοποιήσουν το εγχείρημα, τότε το αποτέλεσμα θα είναι χειρότερο από την παρούσα κατάσταση της ΕΕ, η οποία χαρακτηρίζεται από αντιθέσεις και αντιφάσεις που κλυδωνίζουν την ΕΕ.
Είναι πλέον κατανοητό ότι υπάρχουν σοβαρά αντικρουόμενες απόψεις και αντιφατικές λογικές στην εξέλιξη των βασικών θεμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Στον τομέα της Οικονομίας είχαν δρομολογηθεί βασικές πολιτικές στο παρελθόν, που συνιστούσαν σοβαρή ενίσχυση της προσπάθειας ανάπτυξης με λογική και συνέπεια. Στις πολιτικές αυτές κατατάσσουμε την Κοινή Γεωργική Πολιτική, την Περιφερειακή Πολιτική και Πολιτική Συνοχής και την Πολιτική για τις Κοινωνικές Υποθέσεις, κυρίως Απασχόληση. Σημαντικές επίσης κατά το παρελθόν και μάλιστα στο πρόσφατο παρελθόν υπήρξαν και η Πολιτική Έρευνας και Καινοτομία και οι επονομαζόμενες Ευρωπαϊκές Στρατηγικές Επενδύσεις. Παράλληλα αναπτύσσονταν στον περίγυρο των πολιτικών αυτών και μια σειρά άλλων πολιτικών με σημαντικό περιεχόμενο. Ορισμένες από τις πολιτικές αυτές αφορούν την Ενιαία Αγορά, το Περιβάλλον, τη Μετανάστευση, ακόμη και για το διάστημα υπάρχει πολιτική με συγκεκριμένες δράσεις. Ταυτόσημες έννοιες αφορούν δράσεις που έχουν αναπτυχθεί ως πολιτικές στην ΕΕ και αφορούν την Ανάκαμψη και ανθεκτικότητα τη Διαχείριση συνόρων, την Ασφάλεια & άμυνα καθώς και τις γειτονικές χώρες, με ονομασίες των πολιτικών αυτών την Εξωτερική δράση και την Προενταξιακή βοήθεια για μια σειρά υπό ένταξη χώρες..
Όλη αυτή η δυνατή φαρέτρα περνάει μέσα από μια νέα πρακτική την οποία έχουμε καταδείξει από μια σειρά άρθρων και πονημάτων που δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς και τους στόχους της ΕΕ. Ήταν έναυσμα μιας νέας πολιτικής νοοτροπίας που δεν παραβλέπει την ισχύ των πλέον ισχυρών έναντι των ασθενέστερων κρατών μελών της Ένωσης. Εν τούτοις η θεωρία και η πράξη του «κοινοτικού κεκτημένου» εξασφάλιζε τουλάχιστον μια ισορροπία έκφρασης και αποδοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι φάσεις που διέρχεται η σύγχρονη εποχή της ΕΕ είναι από λάθος μέχρι καταστροφικές. Οι φάσεις αυτές χαρακτηρίζονται από μια δυσανεξία υπό την έννοια αδυναμίας του οργανισμού να μεταβολίσει τις διαφορετικές πολιτικές προκαλώντας δυσάρεστα συμπτώματα. Αυτά τα συμπτώματα αποκαλώ στη σημερινό μου σημείωμα «κλυδωνισμούς» που προέρχονται από τις λανθασμένες προτάσεις της Κομισιόν οι οποίες δρουν ως αντιθέσεις και αντιφάσεις, ικανές να αναποδογυρίσουν το πλεούμενο κατασκεύασμα της ΕΕ. Και τούτο οφείλεται στη μεταστροφή του ρόλου της Ευρωπαϊκής Εκτελεστικής Εξουσίας που είναι η Κομισιόν, η οποία προτρέπει να προχωρήσουν οι «έτοιμοι» έστω και αν αυτοί είναι μια δράκα κρατών μελών της ΕΕ.
Η αρχή για τις σημερινές αποφάσεις ίσως να συμφωνήσουμε ότι τέθηκε με την πανδημία, αλλά συνεχίστηκε με τρεις πολέμους στη γειτονιά μας, εκ των οποίων ο πρώτος της ουκρανορωσικής σύρραξης εξακολουθεί να μαίνεται και εκτός από τα θύματα οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν βάλει πολύ βαθειά το χέρι στην τσέπη. Και μάλιστα προς ένα αρχηγό από τα δυο εμπόλεμα κράτη που κατηγορείται τόσο στο προσκήνιο, όσο και στο παρασκήνιο για διαφθορά.
Πάντως ο χάρτης πορείας θα μας απασχολήσει αρκετά γιατί από αυτό το σημείο και μετά κρίνεται το αποτέλεσμα της αρχής του «κοινοτικού κεκτημένου». Με αυτήν την αρχή κινηθήκαμε όλοι μέσα στην ΕΕ και είναι παράλογο τώρα να θέλουν μερικοί να δημιουργήσουν μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων. Πρέπει να επιδείξουμε την κατάλληλη υπομονή και να μελετήσουμε τα δεδομένα του θέματος. Καθόλου εύκολη δουλειά!
1 https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/04/24/european-institutions-agree-roadmap-to-achieve-one-europe-one-market-by-end-of-2027/?utm_source=brevo&utm_campaign=AUTOMATED%20-%20Alert%20-%20Newsletter&utm_medium=email&utm_id=3318
