Ανησυχητική αύξηση στην υπερσυνταγογράφηση και υπερκατανάλωση αντιβιοτικών και αντικαταθλιπτικών σκευασμάτων
Σε καθεστώς ανασφάλειας και ανησυχίας βρίσκονται τα τοπικά φαρμακεία του Ρεθύμνου εν όψει της πιο απαιτητικής περιόδου του χρόνου, αυτής του καλοκαιριού και ιδιαίτερα του Αυγούστου, κατά την οποία οι φαρμακοβιομηχανίες ουσιαστικά διακόπτουν τη λειτουργία τους και η ζήτηση αυξάνεται λόγω του πολλαπλασιασμού του πληθυσμού στις τουριστικές περιοχές. Η ανεπάρκεια σκευασμάτων σε βασικές θεραπευτικές κατηγορίες που είναι έτσι και αλλιώς ελλειπτικές, καθώς και η οριακή δυνατότητα διαθεσιμότητας σε ορισμένα αντιβιοτικά, κυρίως παιδιατρικά, οδηγεί αναπόφευκτα σε μία συνθήκη όπου οι φαρμακοποιοί καλούνται να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες των ασθενών με βάση τα ήδη περιορισμένα διαθέσιμα αποθέματα στις φαρμακαποθήκες τους.
«Και να θέλαμε δεν μπορούμε να αυξήσουμε το απόθεμά μας – Υπάρχει πλαφόν»
Η αυξημένη ζήτηση σε φάρμακα χρονίως πασχόντων έχει δημιουργήσει ελλείψεις σε αντιπηκτικά, αντιυπερτασικά φάρμακα για τον διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2, αντιψυχωσικά, ψυχιατρικά, καθώς και παιδιατρικά αντιβιοτικά, σύμφωνα με όσα ανέφερε στα «Ρ.Ν.», ο Κωνσταντίνος Βαρδιάμπασης, πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Ρεθύμνου. «Σε ορισμένες κατηγορίες είναι λίγο πιο δύσκολη η κατάσταση σε σύγκριση με το προηγούμενο χρονικό διάστημα. Υπάρχουν βέβαια ελλείψεις και σε περιπτώσεις οξείων καταστάσεων, όπως για παράδειγμα σε περιπτώσεις που χρειάζονται αντιβιοτικά. Εκεί έχουμε κυρίως ελλείψεις στα παιδιατρικά. Καλυπτόμαστε βέβαια αλλά σε οριακό βαθμό. Αναμένουμε να είναι ακόμα πιο σοβαρό το πρόβλημα τον Αύγουστο που κλείνουν οι φαρμακοβιομηχανίες και λειτουργούμε με το υφιστάμενο απόθεμα στα φαρμακεία και στις τοπικές φαρμακαποθήκες», ανέφερε. Σχετικά με το αν οι φαρμακοποιοί μπορούν να κάνουν κάτι για να προετοιμαστούν καλύτερα εν όψει Αυγούστου, ο κ. Βαρδιάμπασης ξεκαθάρισε ότι: «Όταν λέμε ότι ένα φάρμακο βρίσκεται σε καθεστώς έλλειψης, σημαίνει ότι υπάρχει πλαφόν, ημερολογιακό και τεμαχιακό. Και να θέλουμε δηλαδή, δεν μπορούμε να αυξήσουμε το απόθεμά μας γιατί δεν μπορούμε να προχωρήσουμε σε μεγάλες παραγγελίες, ακριβώς επειδή υπάρχουν τα πλαφόν. Επομένως θα λειτουργήσουμε με ό,τι φάρμακα έχουμε. Όλα τα φάρμακα που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε επίσημη καταγεγραμμένη έλλειψη, δίνονται αποκλειστικά και μόνο με ηλεκτρονική συνταγή, ώστε να μην μπορεί κάποιος να τα παραλάβει και να δημιουργήσει απόθεμα ο πολίτης σπίτι του».
Υπερσυνταγογράφηση αντιβιοτικών και αύξηση στα αντικαταθλιπτικά
Την ίδια ώρα, η υπερσυνταγογράφηση και η υπερκατανάλωση αντιβιοτικών εξακολουθούν να αποτελούν ένα σημαντικό πρόβλημα που επηρεάζει τη δημόσια υγεία, τόσο σε τοπικό, όσο και σε εθνικό επίπεδο. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της μελέτης του Ινστιτούτου Επιστημονικών Ερευνών του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, το 50% των πολιτών διατηρεί αντιβιοτικά στο προσωπικό του φαρμακείο για παν ενδεχόμενο, ενώ περίπου το 45% του πληθυσμού έλαβε τουλάχιστον μία συνταγή αντιβιοτικού μέσα σε ένα έτος. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 91% των συσκευασιών αντιβιοτικών που καταναλώνονται ετησίως στη χώρα συνταγογραφούνται ηλεκτρονικά εκτός των θεραπευτικών πρωτοκόλλων, γεγονός που ενισχύει τη μικροβιακή αντοχή. Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, σύμφωνα με τον οποίο το μεγαλύτερο ποσοστό της κατανάλωσης θα πρέπει να αφορά αντιβιοτικά παλαιότερης γενιάς, τα οποία επιβαρύνουν λιγότερο την ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβίων. Μάλιστα, στις περιφέρειες με τις υψηλότερες καταναλώσεις αντιβιοτικών περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το Ηράκλειο και τα Χανιά, με 120-170 κουτιά αντιβιοτικών ανά 1.000 κατοίκους ανά έτος. Σε κάθε περίπτωση εκπρόσωποι του φαρμακευτικού κλάδου υπενθυμίζουν ότι ακόμη και τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα δεν παύουν να είναι φάρμακα και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλά καταναλωτικά προϊόντα. Η αλόγιστη χρήση τους, χωρίς τη συμβουλή επαγγελματία υγείας, μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ορθολογική χρήση κάθε φαρμακευτικού σκευάσματος.
Όπως τόνισε μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο κ. Βαρδιάμπασης: «Εδώ και πέντε χρόνια απαγορεύεται αυστηρά η διάθεση αντιβιοτικών χωρίς συνταγή από τα φαρμακεία της Ελλάδας. Είναι παράνομο. Κανένα φαρμακείο δεν δίνει αντιβιοτικά φάρμακα χωρίς συνταγή, επομένως η όποια υπερκατανάλωση γίνεται λόγω της υπερσυνταγογράφησης. Στα υπόλοιπα φάρμακα που δεν είναι αντιβιοτικά, όπως φθηνά παυσίπονα, καταγράφουμε μία αυξημένη υπερκατανάλωση, η οποία όμως δεν φτάνει στα επίπεδα άλλων χωρών. Όταν δεν υπάρχουν περιορισμοί, υπάρχει υπερκατανάλωση και αλόγιστη χρήση», ανέφερε και επίσης εξήγησε ότι τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα δεν παύουν να είναι φάρμακα που καταναλώνονται από ανάγκη. «Υπάρχουν κατά διαστήματα και καμπάνιες από τον ΕΟΦ σχετικά με τη μη ασφαλή διάθεση φαρμάκων από το ίντερνετ. Στην Ελλάδα απαγορεύεται η πώληση οποιουδήποτε φαρμάκου, είτε συνταγογραφούμενου είτε μη, για λόγους ασφαλείας. Σε άλλες χώρες που αυτό επιτρέπεται έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο των πλαστών φαρμάκων που προσομοιάζουν εμφανισιακά γνωστά φάρμακα, αλλά στην πραγματικότητα είναι πλαστά, που δεν φέρουν όλες τις πιστοποιήσεις και τις προδιαγραφές που φέρουν τα γνήσια φάρμακα. Αυτό είναι επικίνδυνο», πρόσθεσε.
Τέλος, τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά την πανδημία, σε έξαρση βρίσκονται και τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, σύμφωνα με τον κ. Βαρδιάμπαση: «Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα είναι επίσης σκευάσματα που δίνονται με συνταγή. Δυστυχώς από την πανδημία και μετά φαίνεται ότι υπάρχει αυξημένη συνταγογράφηση και των αγχολυτικών και των αντικαταθλιπτικών και σε νεότερες ηλικίες».
Τεράστια ανακούφιση για τους ασθενείς η διάθεση των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους από τα φαρμακεία της γειτονιάς
Υψηλή ζήτηση καταγράφεται από τους πολίτες του Ρεθύμνου και για τα φάρμακα υψηλού κόστους, τα οποία ξεκίνησαν μόλις πριν από μερικούς μήνες να διατίθενται από τα κοινοτικά φαρμακεία και όχι αποκλειστικά από το φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ, ή με κατ’ οίκον παράδοση. Αυτό έλυσε ένα χρόνιο πρόβλημα ταλαιπωρίας για ανθρώπους καρκινοπαθείς ή με σοβαρές, χρόνιες παθήσεις, που έπρεπε να μετακινούνται για να τα παραλάβουν, καθώς και να υπόκεινται μεγάλες χρονικές αναμονές. «Η ταλαιπωρία τους προηγουμένως ήταν πολύ μεγάλη. Ειδικά στο Ρέθυμνο που το κυκλοφοριακό ζήτημα της πόλης είναι πολύ μεγάλο, είναι δύσκολο για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα, με εξορισμού δυσκολία μετακίνησης, καρκινοπαθείς, ήδη εξαντλημένοι από τις χημειοθεραπείες που γίνονται στο Ηράκλειο, έπρεπε με αυτόν τον ΒΟΑΚ, να υπόκεινται σε μεγάλη ταλαιπωρία για τα φάρμακα αυτά. Είναι τεράστια ανακούφιση για αυτούς τους ανθρώπους να μπορούν να πάνε στο φαρμακείο της γειτονιάς τους, του χωριού τους, για να παραλάβουν αυτό το φάρμακο».
Παρόλα αυτά, ο κ. Βαρδιάμπασης τόνισε ότι υπάρχουν και προβλήματα που αφορούν τις ψηφιακές γνώσεις που απαιτεί η πλατφόρμα. «Ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον ψηφιακό αναλφαβητισμό των μεγαλύτερων σε ηλικία ανθρώπων. Προσπαθούμε να βοηθήσουμε κάπως αυτούς τους ανθρώπους. Για να κάνει τη διαδικασία ο ασθενής πρέπει να μπει σε μία ψηφιακή πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ, να υποβάλλει ψηφιακά το αίτημά του, να χρησιμοποιήσει ψηφιακούς κωδικούς και μιλάμε για ανθρώπους που μπορεί να μην έχουν καν email».
