Κάθε μέρα, από την ημέρα που γεννηθήκαμε, ακούμε να μιλούν «οι ειδήμονες» για έναν υπέροχο κόσμο, όπου θα ζουν όλοι ευτυχισμένοι και θα υπάρχει ισότητα των πάντων. Το ίδιο έλεγαν και οι προηγούμενες γενιές, αγωνιζόμενες με διάφορους τρόπους για να το πετύχουν. Έχουν περάσει χιλιάδες χρόνια από την ημέρα που εμφανίστηκε ο άνθρωπος στη γη, αλλά αυτό ποτέ δεν επιτεύχτηκε. Γιατί άραγε;
Δεν έχουμε καταλάβει μετά από τόσες χιλιάδες χρόνια δυστυχώς, ότι η ζωή στον πλανήτη μας είναι βίαια. Ζούμε σε ένα σύμπαν και έναν κόσμο απόλυτα βίαιο, όπου για να επιζήσει οτιδήποτε, επιζεί σε βάρος κάποιου άλλου. Γαλαξίες καταπίνουν άλλους γαλαξίες. Τα μεγαλύτερα δέντρα αναπτύσσονται σε βάρος των μικρότερων. Τα ζώα τρώνε το ένα το άλλο, για να επιζήσουν και στο τέλος της ζωής τους, αδύναμα πλέον, γίνονται γεύμα στα δυνατότερα για να επιζήσουν εκείνα.
Κι ο άνθρωπος; Η κυρίαρχη μορφή ζωής στον πλανήτη, που έχει το μοναδικό προνόμιο της ανεπτυγμένης νοημοσύνης, τι κάνει; Κάνει ακριβώς αυτό που κάνουν και όλοι οι άλλοι ζώντες οργανισμοί στον πλανήτη, με τρόπους περισσότερο εξελιγμένους. Με κάθε τρόπο εμπλέκεται σε πολέμους, για να δείξει την ανωτερότητα του απέναντι στον αδύναμο συνάνθρωπο του, δείχνοντας στον πόλεμο τελικά αυτό που πραγματικά είναι. Ένα ζώο!
Η διαφορά του από ένα ζώο είναι ότι το ζώο σκοτώνει ένα άλλο για βιολογική ανάγκη, για να επιζήσει τρώγοντας το, ενώ ο άνθρωπος σκοτώνει τον συνάνθρωπο του από ακόρεστη επιθυμία για κυριαρχία, ηδονή, απληστία, πλεονεξία, αχορταγία, αρπακτικότητα, λαιμαργία, αλλά και μίσος, φθόνο, απέχθεια, αντιπάθεια, έχθρα, κακία, καταστροφικότατα. «Προσόντα» που μόνο η αφεντιά του από τα ζώντα όντα του πλανήτη διαθέτει
Μετά από χιλιετηρίδες ζωής και εξέλιξης του ανθρώπου στον πλανήτη, η γεύση παραμένει ίδια και απαράλλακτη! Η μόνη διαφορά είναι η εξέλιξη στην τέχνη του σκοτωμού και της καταστροφής! Από την πάλη, τις πέτρες, τα βέλη, τα ακόντια και τα σπαθιά, με τους επώδυνους θανάτους, περάσαμε στα εξελιγμένα όπλα και στις βόμβες, με τους ακαριαίους θανάτους.
Η ικανότητα του ανθρώπου να καταστρέφει οτιδήποτε, ακόμη και τον ίδιο του τον εαυτό, βιάζοντας ανελέητα και ασύστολα τη φύση, είναι ασύγκριτα μοναδική! Αν ποτέ υπάρξει άλλος κόσμος καλύτερος, από τον σημερινό, σίγουρα θα έχει πολλά να μάθει, αλλά και να μεταφέρει στις επόμενες γενιές, για όλα τα σημερινά «εξαιρετικά ανθρώπινα προσόντα».
Τα τελευταία 50 χρόνια ζούμε και πάλι μια σειρά βίαιων καταστάσεων στον πλανήτη. Από την Κύπρο, στην πρώην Γιουγκοσλαβία, στην Ουκρανία, στην Παλαιστίνη, πρόσφατα στην Συρία και τώρα στο Ιράν. Η άνοδος του Τράμπ στις ΗΠΑ και οι κινήσεις του, προμηνύουν μια νέα τάξη πραγμάτων στον πλανήτη. Είναι μάλλον αιθεροβάμων όποιος πραγματικά πιστεύει ότι αυτός ο κόσμος μπορεί να ζήσει σε διαρκή ειρήνη. Το είπε και ο μέγας Χατζιδάκις στο τραγούδι του «Κεμάλ», στον νικημένο Σεβάχ: «νικημένο μου ξεφτέρι δεν αλλάζουν οι καιροί, με φωτιά και με μαχαίρι πάντα ο κόσμος προχωρεί. Αυτός ο κόσμος δεν θ’ αλλάξει ποτέ! Καληνύχτα Κεμάλ! Καληνύχτα!»
Το πόσο καλή νύχτα βέβαια μπορεί να είναι αυτή, με όσα συμβαίνουν καθημερινά στον κόσμο, είναι μια άλλη ιστορία που την εναποθέτουμε που αλλού; Στον θεό – στην ελπίδα! Αν υπάρχει πλέον τέτοια.
Εκείνη την ελπίδα που είχαν προβλέψει οι πρόγονοι μας, παίζοντας με τους θεούς, τις λέξεις και τον εαυτό τους, λέγοντας το περίφημο «συν Αθηνά και χείρα κίνει». Αυτό που ο χριστιανισμός αντέγραψε, από την αρχαία Ελλάδα, και το διαμόρφωσε σε «βοήθα Παναγιά μου, αλλά βάλε κι εσύ ένα χεράκι!» ή στο επίσης περίφημο «Αϊ Γιώργη βοήθα μου, αλλά κούνα κι εσύ τα ποδαράκια σου!»
Όσο για το μέλλον σ’ αυτό τον κοσμο… Ρώτησαν κάποτε τον Έλληνα νομπελίστα ποιητή Ελύτη. Τι σας απασχολεί; τι σας ανησυχεί περισσότερο όταν αναλογίζεστε το μέλλον;
Απάντηση: Παλεύουμε για ένα τίποτα, που ωστόσο είναι το παν! Τόχω ξαναπεί. Είναι η βαρβαρότητα. Τη βλέπω να ‘ρχεται μεταμφιεσμένη, κάτω από άνομες συμμαχίες και προσυμφωνημένες υποδουλώσεις.
Δεν θα πρόκειται για τους φούρνους του Χίτλερ ίσως, αλλά για μια μεθοδευμένη και οιονεί επιστημονική καθυπόταξη του ανθρώπου. Για τον πλήρη εξευτελισμό του. Για την ατίμωση του!
Έχουν αυτά καμιά σχέση άραγε με τη σημερινή πραγματικότητα; Ήταν άραγε Προφήτης; Οι εξελίξεις ανά τον κόσμο μάλλον τον επαληθεύουν!
Τελικά θέλουμε αληθινά έναν καλύτερο κόσμο; Ο Λέων Τολστόι (Ρώσος συγγραφέας από τους μεγαλύτερους όλων των εποχών) είχε πει ότι: «Όλοι θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο, αλλά κανείς τον εαυτό του!» οπότε το διαχρονικό ερώτημα για όλη την ανθρωπότητα είναι, πόσοι από όλους εμάς, πραγματικά και συνειδητά, θέλουμε πρώτα να αλλάξουμε τον εαυτό μας και μετά τον κόσμο!
Το πόσο και αν πότε αποφασίσει «να κουνήσει ο κόσμος τα ποδαράκια του», για να αλλάξουν τα πράγματα προς το καλύτερο, είναι διαχρονικά ένα θέμα. Αλλά πρέπει να θυμόμαστε πως όσες χιλιετηρίδες και αν περάσουν, υπάρχει πάντα εκείνο το αντίδοτο που έμεινε τελευταίο, κλεισμένο στο κουτί της Πανδώρας, για να αντιμετωπίζει όλα τα δεινά που ξέφυγαν από το κουτί, δίνοντας διαχρονική αισιοδοξία σε όλους μας. Είναι το αντίδοτο που αντιπροσωπεύει την πίστη στις παραγωγικές δυνάμεις της ζωής μας και την ικανότητά του ανθρώπου να μπορεί να προσδοκά το καλύτερο, ακόμη και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες, για το τελικό αποτέλεσμα. Η ΕΛΠΙΔΑ!
* Ο Βαγγέλης Παπαδάκις είναι π. διευθυντής του 1ου Γυμνασίου Ρεθύμνου -Ε:11 Φυσικής αγωγής
