Συνολικά 1.721 εκπαιδευτικοί έχουν ενταχθεί σε επιμορφωτικά προγράμματα συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και δια βίου μάθησης της UNICEF – Άμεση συνεργασία με το Κέντρο για τα Δικαιώματα του Παιδιού του Πανεπιστημίου Κρήτης
Η αξία και η σημασία της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, καθώς και ο ρόλος της κοινωνίας και της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην προάσπιση των δικαιωμάτων του παιδιού, τέθηκαν στο επίκεντρο της επιστημονικής εσπερίδας με θέμα «Δικαιώματα του Παιδιού και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση: Μάθηση, Διάλογος και Βιωματικές Εμπειρίες», η οποία πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Δευτέρας, στην Πανεπιστημιούπολη Γάλλου στο Ρέθυμνο. Τη διοργάνωση ανέλαβε το Κέντρο για τα Δικαιώματα του Παιδιού του Πανεπιστημίου Κρήτης, σε συνεργασία με το Τμήμα Διεθνών Σχέσεων για το πρόγραμμα Erasmus+ και τη UNICEF, ενώ νωρίτερα μέσα στην μέρα προηγήθηκαν δύο workshops με τη συμμετοχή φοιτητών και παιδιών στην Πανεπιστημιούπολη, κατά τα οποία οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να συμμετέχουν σε δημιουργικά εργαστήρια και καλλιτεχνικές δράσεις. Η εσπερίδα έθεσε κρίσιμα ζητήματα για το παρόν και το μέλλον της εκπαίδευσης και παρουσίασε βιωματικές εμπειρίες μαθητών, αλλά και εκπαιδευτών, οι οποίοι συμμετείχαν σε εναλλακτικές εκπαιδευτικές προσεγγίσεις, με άξονα την συμπερίληψη και την κοινωνική αποδοχή. Κατά τη διάρκεια της εσπερίδας έγιναν απολογιστικές παρεμβάσεις για το έργο του Κέντρου, σε συνεργασία με την UNICEF, το ακαδημαϊκό έτος 2024-2025. Συγκεκριμένα το Κέντρο για τα Δικαιώματα του Παιδιού ανέλαβε την επιμόρφωση εκατοντάδων νηπιαγωγών στην Κρήτη σε θεματικές συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και σύγχρονης, διά βίου μάθησης. Το Κέντρο για τα Δικαιώματα του Παιδιού του Πανεπιστημίου Κρήτης αποτελεί μια νέα, αλλά ενεργή ακαδημαϊκή δομή, η οποία ιδρύθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας του Πανεπιστημίου με τη UNICEF. Στόχος του Κέντρου είναι η προώθηση και η προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού μέσα από την έρευνα, την εκπαίδευση και τη διασύνδεση με την κοινωνία. Μέσα από επιστημονικές εσπερίδες, επιμορφωτικές ημερίδες και βιωματικά εργαστήρια, συχνά σε συνεργασία με το Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ), το Κέντρο λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για φοιτητές, εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά, ενισχύοντας την κατανόηση και τον σεβασμό των δικαιωμάτων τους σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
Η Μαρία Κυπριωτάκη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Π.Τ.Π.Ε. και πρόεδρος του Κέντρου για τα Δικαιώματα του Παιδιού του Πανεπιστημίου Κρήτης μιλώντας για την εσπερίδα τόνισε ότι: «Αποτελεί μια πρωτοβουλία με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας για την έμπρακτη διασφάλιση των δικαιωμάτων του παιδιού. Αποτυπώνει τη σύγχρονη τάση για συμπεριληπτική εκπαίδευση, το δικαίωμα στο να είμαστε διαφορετικοί, δίνοντας ιδιαίτερη διάσταση με τη συμμετοχή των φοιτητών/τριών ERASMUS+, την αξιοποίηση της μουσικής ως μέσο συμπερίληψης και έκφρασης, τη «φωνή» των μικρών παιδιών, αλλά και με την παρουσία των φορέων της εκπαίδευσης μέσω των οποίων υλοποιήθηκε η επιμόρφωση 1.721 νηπιαγωγών στους τέσσερις νομούς της Κρήτης».
Στην εκδήλωση απηύθυναν χαιρετισμό ο Πατέρας Ευάγγελος Πατινάκης, εκ μέρους του Μητροπολίτη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, Προδρόμου, ο Νεκτάριος Παπαδογιάννης, αντιδήμαρχος Παιδείας του δήμου Ρεθύμνης εκ μέρους του δημάρχου Ρεθύμνης, Γιώργου Μαρινάκη, ο Κωνσταντίνος Σπανουδάκης, μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντής της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ρεθύμνου, καθώς και η αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Διά Βίου μάθησης, Μαρία Βαμβακάκη.
Στον χαιρετισμό της, η κ. Βαμβακάκη, ανέδειξε τη σημασία της θεματικής της εσπερίδας, τονίζοντας ότι αυτή συνδέεται άμεσα με τον ρόλο ενός σύγχρονου δημόσιου πανεπιστημίου. Όπως ανέφερε, «η θεματική της εκδήλωσης αγγίζει τον πυρήνα των αξιών που οφείλει να υπηρετεί ένα σύγχρονο, δημόσιο και κοινωνικά υπεύθυνο πανεπιστήμιο και αναδεικνύει τη βαθιά δέσμευση του Πανεπιστημίου Κρήτης στις αξίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ισότιμης πρόσβασης όλων των παιδιών στην εκπαίδευση». Η κ. Βαμβακάκη υπογράμμισε επίσης ότι τα δικαιώματα του παιδιού και η συμπεριληπτική εκπαίδευση δεν αποτελούν απλώς αντικείμενα επιστημονικής μελέτης, αλλά κρίσιμες προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς. «Τα δικαιώματα του παιδιού και η συμπεριληπτική εκπαίδευση δεν αποτελούν απλώς αντικείμενα επιστημονικής μελέτης, αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας δημοκρατικής, δίκαιης και αλληλέγγυας, όπου κανένα παιδί δεν μένει αόρατο ή αποκλεισμένο», σημείωσε. Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από ταχύτατες αλλαγές, κοινωνικές ανισότητες και κρίσεις, η εκπαίδευση καλείται να διαδραματίσει έναν ρόλο που ξεπερνά τη μετάδοση γνώσεων. Όπως τόνισε η Αντιπρύτανης, «η εκπαίδευση καλείται να λειτουργήσει ως χώρος προστασίας, ενδυνάμωσης και ουσιαστικής συμμετοχής όλων των παιδιών, ανεξαρτήτως καταγωγής, φύλου, αναπηρίας ή κοινωνικοοικονομικού υπόβαθρου», επισημαίνοντας ότι η συμπεριληπτική εκπαίδευση αποτελεί μια βαθιά ανθρωπιστική και πολιτική επιλογή. Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι το Πανεπιστήμιο Κρήτης, μέσα από τη διδασκαλία, την έρευνα και τη σύνδεσή του με την κοινωνία, επιδιώκει να συμβάλλει ενεργά στον δημόσιο διάλογο και στη χάραξη πολιτικών που ενισχύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική συνοχή.
Από την πλευρά ο αντιδήμαρχος Παιδείας Νεκτάριος Παπαγιάννης ανέφερε μεταξύ άλλων, ότι, «η εκπαίδευση που έχει να κάνει με τα δικαιώματα του παιδιού και την συμπερίληψη είναι κάτι πολύ βασικό. Ξεκινάει η ακαδημαϊκή ιδέα από το Πανεπιστήμιο, αλλά δεν μένει ως ακαδημαϊκή ιδέα ή ως δημοσίευση, πηγαίνει και γίνεται εφαρμοστέα μέσα στα σχολεία. Αυτό είναι το βασικό πράγμα που ξεχωρίζει καθαρά την ακαδημαϊκή εκπαίδευση από την πράξη». Με τη σειρά του, ο κ. Σπανουδάκης σημείωσε μεταξύ άλλων: «Η εκδήλωση δείχνει δύο διαστάσεις, αφενός πώς μία ακαδημαϊκή αρχή γίνεται εφαρμοστέα στην πράξη και αφετέρου πώς η ακαδημαϊκή έρευνα μπορεί να συνδεθεί με την ακαδημαϊκή πράξη. Και όταν λέμε ακαδημαϊκή πράξη δεν εννοούμε μόνο τους επαγγελματίες ακαδημαϊκούς, αλλά όλους τους θεσμούς, που ασχολούνται με την διαπαιδαγώγηση νέων ανθρώπων».
Συνολικά 1.721 εκπαιδευτές επιμορφώθηκαν στα δικαιώματα του παιδιού στην Κρήτη
Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην προάσπιση των δικαιωμάτων των παιδιών και στην υποστήριξη της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης έχει η UNICEF, όπως ανέδειξε μέσα από την παρέμβασή του, ο διπλωματικός εκπρόσωπός της, Dr. Ghassan Khalil. Ο κ. Khalil σε δηλώσεις του μίλησε για τη σημασία της συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Κέντρο για τα Δικαιώματα του Παιδιού. «Πρώτα από όλα θα ήθελα να πω ότι η UNICEF είναι περήφανη και χαρούμενη για αυτή τη συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Κέντρο για τα Δικαιώματα του Παιδιού», ανέφερε, σημειώνοντας ότι το Κέντρο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο δίκτυο αντίστοιχων δομών που λειτουργούν σε 20 Πανεπιστήμια της Ελλάδας. Όπως πρόσθεσε μέσω αυτών των Κέντρων, «συνολικά 1.721 εκπαιδευτές έχουν εκπαιδευτεί στα δικαιώματα των παιδιών, από όλη την Ελλάδα και αυτό είναι ένα τεράστιο επίτευγμα, γιατί όταν οι εκπαιδευτές καταρτίζονται επαρκώς στο κομμάτι των ανθρώπινων δικαιωμάτων, εμείς εξασφαλίζουμε ότι το μαθησιακό περιβάλλον γίνεται καλύτερο και ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι σέβονται τα δικαιώματα των παιδιών και των σχολικών τάξεων». Ο Κ. Khalil σημείωσε επίσης ότι «δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα δικαιώματα των παιδιών είναι ανθρώπινα δικαιώματα και όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα ισχύουν και για τα παιδιά, αλλά επιπλέον τα παιδιά έχουν κάποια ιδιαίτερα δικαιώματα, σύμφωνα με την ηλικία τους και με τις λεπτομέρειες της κάθε ηλικίας του παιδιού», συμπληρώνοντας επίσης «γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να υπογραμμίσουμε και να υπερτονίσουμε την σημασία των δικαιωμάτων των παιδιών, γιατί όλα ξεκινούν από τα παιδιά. Και αν δουλέψουμε καλά με τα παιδιά και προστατεύσουμε τα δικαιώματά τους, τότε η κοινωνία θα είναι πολύ καλύτερη». Μάλιστα, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Unicef, κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προκύπτει η καταλληλότερη στιγμή για την προώθηση και την εγκαθίδρυση των αρχών των δικαιωμάτων των παιδιών. «Γιατί αν εξασφαλίσεις ότι τα παιδιά ξέρουν τα δικαιώματά τους και ξέρουν πώς να προωθήσουμε και να σεβαστούν τα δικαιώματα των άλλων, τότε έχεις μία κοινωνία που σέβεται τόσο τα δικαιώματα, όσο και τις δεσμεύσεις της απέναντι στα υπόλοιπα μέρη της κοινωνίας».
Η εσπερίδα ξεχώρισε για τον βιωματικό της χαρακτήρα, συνδυάζοντας την επιστημονική γνώση με προσωπικές εμπειρίες και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις. Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η εισήγηση φοιτήτριας Erasmus+ με σύνδρομο down, μαζί με τον πατέρα της, οι οποίοι αναφέρθηκαν στη συμμετοχή τους σε μαθήματα συμπεριληπτικής εκπαίδευσης και στην ευρύτερη εμπειρία τους. Η νεαρή μαθήτρια μάλιστα στη συνέχεια έπαιξε την άρπα, ενώ πλαισιώθηκε μουσικά και από την Ιταλίδα μουσικό Έλενα Λεώνη, σε έναν συνδυασμό τέχνης και συμπερίληψης. Στη συνέχεια, παρουσιάστηκαν εισηγήσεις από επόπτριες εκπαίδευσης των νομών Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου, τον Διευθυντή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Λασιθίου, καθώς και από επιμορφωτές της UNICEF, οι οποίοι συμμετείχαν στην επιμόρφωση όλων των νηπιαγωγών της Κρήτης, μεταφέροντας εμπειρίες και πρακτικές από το πεδίο της εκπαίδευσης. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή παιδιών από τον Παιδικό Σταθμό – Νηπιαγωγείο «Παραμυθένιος Κόσμος», τα οποία παρουσίασαν τις δημιουργίες τους με έναν πρωτότυπο και συμβολικό τρόπο, υπενθυμίζοντας ότι τα ίδια τα παιδιά παραμένουν ο πυρήνας κάθε συζήτησης για τα δικαιώματά τους. Όπως σημείωσε η κ. Βαμβακάκη, η εσπερίδα αποτέλεσε «ένα εξαιρετικό παράδειγμα της γόνιμης συνάντησης της επιστημονικής γνώσης, με τη βιωματική εμπειρία και την κοινωνική πράξη», αναδεικνύοντας τη σημασία των συνεργασιών και της ανταλλαγής καλών πρακτικών στον χώρο της εκπαίδευσης και των κοινωνικών πολιτικών.
