Σε μια καλά οργανωμένη συγκέντρωση, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την ίδρυση του νέου κόμματός του και την επίσημη επιστροφή του στον εκλογικό στίβο. Το περιεχόμενο της ομιλίας, βέβαια, απείχε αρκετά από το να συγκροτεί μια πειστική κυβερνητική πρόταση.
Ήταν μια ομιλία με πολλά συνθήματα και ελάχιστη ουσία. Ένας αχταρμάς που περιλάμβανε τα πάντα. Από την «πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική», μέχρι παραπλανητικά στοιχεία, όπως ο ισχυρισμός ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση της Ε.Ε. στον κατώτατο μισθό ενώ βρίσκεται περίπου στη μέση της κατάταξης, ακόμα και γραφικές αναδρομές στην Εθνική Αντίσταση και τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και μια αντίφαση που ελάχιστοι πρόσεξαν. Αναφερόμενος στα θύματα στη Γάζα και στους βομβαρδισμούς στο Ιράν, κατονόμασε ευθέως τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ως υπεύθυνους. Όταν, όμως, μίλησε για τα «κορμιά που πέφτουν στην Ουκρανία» και για τα οποία, όπως είπε, «δεν θα κάνει τσιμουδιά», απέφυγε επιμελώς να κατονομάσει τον υπαίτιο. Προφανώς, η κριτική προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν παραμένει ακόμη δύσκολη άσκηση για τον συγκεκριμένο πολιτικό χώρο.
Κι όμως, παρά τις εμφανείς αδυναμίες της ομιλίας του, ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να πετυχαίνει ήδη κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: Να εμφανίζεται, σχεδόν από την αφετηρία του νέου εγχειρήματος, ως ο βασικός διεκδικητής της δεύτερης θέσης, αφήνοντας πίσω του το ΠΑΣΟΚ.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης είχε για σχεδόν δύο χρόνια μια σπάνια πολιτική ευκαιρία. Ο ΣΥΡΙΖΑ βρισκόταν σε αποσύνθεση, ο Αλέξης Τσίπρας εκτός ενεργού πολιτικού παιχνιδιού και ο χώρος της αντιπολίτευσης αναζητούσε έναν φορέα που θα μπορούσε να συνδυάσει την κριτική προς την κυβέρνηση με τη θεσμική σοβαρότητα και την προοπτική διακυβέρνησης. Αντί γι’ αυτό, η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, υπό τον φόβο της δημιουργίας ενός νέου κόμματος Τσίπρα, σύρθηκε σε έναν λόγο διαρκούς έντασης, καταγγελίας και πολιτικού μηδενισμού.
Με εκφράσεις όπως «μαφία», «καμόρα», «συμμορία» και «εγκληματική οργάνωση», απευθυνόμενος προς την εκλεγμένη κυβέρνηση της χώρας, ο κ. Ανδρουλάκης δεν οικοδόμησε το προφίλ ενός αυριανού πρωθυπουργού. Επιχείρησε να ανταγωνιστεί τα πιο ακραία αντανακλαστικά της αντιπολίτευσης, εγκαταλείποντας ακριβώς το πολιτικό έδαφος που θα μπορούσε να τον αναδείξει σε εναλλακτικό πόλο εξουσίας: τη θεσμικότητα, τη μετριοπάθεια, την αξιοπιστία και την εικόνα μιας υπεύθυνης κυβερνητικής δύναμης.
Το παράδοξο είναι ότι ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος συνδέθηκε όσο λίγοι με τον διχαστικό λόγο, την υπερβολή και τις αυταπάτες της προηγούμενης δεκαετίας, επιχειρεί σήμερα να επιστρέψει με προσεκτικότερες διατυπώσεις και χαμηλότερους τόνους. Και απέναντί του βρίσκεται ένας Νίκος Ανδρουλάκης που, αντί να τον υποχρεώνει να απολογείται για το παρελθόν του, έχει καταφέρει να εμφανίζεται ο ίδιος περισσότερο ως αρχηγός ενός μονίμως οργισμένου κόμματος διαμαρτυρίας παρά ως ηγέτης μιας δυνητικά κυβερνητικής δύναμης.
Η επιλογή της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ να μην υπερψηφίσει την ανανέωση της θητείας του Γιάννη Στουρνάρα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μετατόπισης. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος υπήρξε πρόσωπο στενά συνδεδεμένο με το ΠΑΣΟΚ και βρέθηκε στο στόχαστρο του ΣΥΡΙΖΑ ακριβώς κατά την περίοδο της σύγκρουσης με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα και τους θεσμούς. Η στάση του Νίκου Ανδρουλάκη συμβολίζει την επιλογή του να μετακινήσει το κόμμα όλο και περισσότερο προς τη λογική και τα αντανακλαστικά του «ΟΧΙ» του 2015.
Είναι βέβαιο ότι το επόμενο διάστημα ο κ. Ανδρουλάκης θα επιχειρήσει να στρέψει τα πυρά του κατά του νέου φορέα του κ. Τσίπρα. Πιθανότατα, όμως, είναι ήδη αργά. Από την άλλη πλευρά, και ο ίδιος ο κ. Τσίπρας θα αναγκαστεί σύντομα να εγκαταλείψει τα γενικόλογα συνθήματα και να παρουσιάσει συγκεκριμένες πολιτικές προτάσεις. Τα πρώτα δείγματα δεν επιτρέπουν μεγάλη αισιοδοξία.
Η ουσία, όμως, είναι ότι ο δρόμος για την επιστροφή του δεν άνοιξε μόνο από τις δικές του φιλοδοξίες. Άνοιξε κυρίως από την αδυναμία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ να αξιοποιήσει τη μεγαλύτερη ευκαιρία που του δόθηκε εδώ και χρόνια. Ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί να μην έχει αποδείξει ότι διαθέτει κάτι πραγματικά νέο να προτείνει. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, όμως, έχει ήδη αποδείξει ότι δεν κατάφερε να πείσει ως η αξιόπιστη εναλλακτική λύση.
