Ο Μπενίτο Αντόνιο Μαρτίνες Οκάσιο, 31 χρόνων σήμερα, περισσότερο γνωστός ως Bad Bunny, όνομα που διάλεξε βλέποντας μια παλιά φωτογραφία του ντυμένος λαγός, είναι Πουερτορικανός τραγουδιστής rapper και τραγουδοποιός. Είναι γνωστός για τη βαθιά χροιά στη φωνή του, και τις ιδιαίτερες στιλιστικές του επιλογές.
Από το 2025 που κυκλοφόρησε το νέο του άλμπουμ με τίτλο DeBi TiRAR Mas FOTos, η οικονομία του Πουέρτο Ρίκο τονώθηκε με τις συναυλίες που έδωσε. Άνθρωποι που δεν γνωρίζονται χορεύουν στον ίδιο ρυθμό, σε μια γλώσσα που μπορεί να μην μοιράζονται. Μοιάζει σα να υποκινεί σε μια επανάσταση, στην οποία επιτρέπεται μόνο να χορεύεις και να τραγουδάς.
Ο 21ος αιώνας δε φέρθηκε γενναιόδωρα στο Πουέρτο Ρίκο: καταστροφικοί τυφώνες, μια στραβή εκδοχή του «αμερικάνικου ονείρου» από το οποίο η χώρα δεν ξύπνησε ποτέ, αντιμετωπίζοντας οικονομική κατάρρευση, μαζική μετανάστευση, πανδημία, εκτόξευση του κόστους ζωής, black out που έγιναν σχεδόν ρουτίνα, και μια πολιτική γλώσσα διαρκούς απειλής και επισφάλειας. Όλα αυτά αποτελούν βιώματα για τον Bad Bunny. Ο ίδιος δεν δίστασε να πάρει θέση. Το 2019 κινητοποίησε τον κόσμο να διαδηλώσει ενάντια στον Ρικάρδο Ροσεγιό, τότε κυβερνήτη του Πουέρτο Ρίκο, οδηγώντας τον τελικά σε παραίτηση.
Οι Λατινοαμερικάνοι χρησιμοποιούν μια μεταφορά για τα παιδιά της Καραϊβικής που μεγαλώνουν δύσκολα και όμως πετυχαίνουν στη ζωή τους: «Περπατούν μέσα στη λάσπη και την ελπίδα».
Μεγαλωμένος σε μια μικρή πόλη δυτικά της πρωτεύουσας Σαν Χουάν, με πατέρα ο οποίος δούλευε οδηγός φορτηγού και μητέρα που έβγαζε τα προς το ζην διδάσκοντας Αγγλικά, ο Μπενίτο ήταν παιδί που άκουγε συνέχεια μουσική, πήγαινε γυμνάσιο ακόμα και έμενε ξύπνιος φτιάχνοντας μπιτάκια, για να κάνει αυτοσχεδιασμούς με τους φίλους του στο σχολείο. Αναγνωρίζοντας το δημιουργικό του ταλέντο οι φίλοι του, τον έπεισαν να κάνει μια σελίδα στο Sound Cloud και να ανεβάζει τη μουσική του, όσο εκείνος παρακολουθούσε ένα πρόγραμμα με οπτικοακουστικές επικοινωνίες στο Πανεπιστήμιο, ενώ ταυτόχρονα δούλευε σε σούπερ μάρκετ, βάζοντας τα ψώνια των πελατών στις σακούλες. Ένα απ’ αυτά τα κομμάτια το Diles, ένα τραπ κομμάτι με έξυπνα λογοπαίγνια και αυτοδίδακτες τεχνικές μουσικής επιμέλειας, είχε σε μια εβδομάδα ένα εκατομμύριο ακροάσεις. Κι έτσι ξεκίνησαν όλα.
Στα φετινά 68α βραβεία Γκράμμυ, της 1ης Φεβρουαρίου, ο Bad Bunny έγραψε ιστορία παίρνοντας τρία βραβεία, μεταξύ των οποίων το βραβείο άλμπουμ της χρονιάς, αποτελώντας τον πρώτο καλλιτέχνη που αποσπά το βραβείο με ένα ισπανόφωνο άλμπουμ.
Στο ημίχρονο του 60ου Super Bowl τού τελικού του NFL του πρωταθλήματος αμερικάνικου ποδοσφαίρου, είναι ο κεντρικός τραγουδιστής. Το βίντεο της φιέστας, την πρώτη κιόλας εβδομάδα συγκεντρώνει εκατοντάδες εκατομμύρια προβολές. Οι διαφημίσεις που προβάλλονται, στοιχίζουν χρυσάφι για λίγα δευτερόλεπτα θέασης, μάλιστα κι ο δικός μας Λάνθιμος είχε σκηνοθετήσει δύο διαφημίσεις που προβλήθηκαν στον τελικό. Όμως, η ιστορική εμφάνιση του Bad Bunny στον τελικό του αμερικάνικου ποδοσφαίρου προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις. Δεν μπορούσαν να δεχτούν ό,τι ένα σόου στο ημίχρονο, θα περιλάμβανε τραγούδια αποκλειστικά στα Ισπανικά. Βέβαια, όλα αυτά ξεκίνησαν από την επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ στο σόου και τον Bad Bunny. Ωστόσο, Ρεπουμπλικάνοι αναλυτές εκφράζουν φόβους ότι μια τέτοια σύγκρουση, με ένα τόσο δημοφιλή καλλιτέχνη ενδέχεται να έχει πολιτικό κόστος. Σε μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 1704 ενηλίκων (9-12 Φεβρουαρίου) σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες (47%) παρακολούθησαν τη φιέστα στο ημίχρονο του τελικού, και απ’ αυτούς η πλειοψηφία δήλωσε ότι της άρεσε. Ιδιαίτερη απήχηση είχε το φινάλε, όπου ο καλλιτέχνης με μια σημαία του Πουέρτο Ρίκο, έκλεισε με το «God bless America», αναφέροντας τις χώρες της Αμερικανικής ηπείρου μπροστά σε μήνυμα κατά του μίσους.
Προσπάθησα ανεπιτυχώς να αποκτήσω στην ελληνική αγορά το τελευταίο άλμπουμ του Bad Bunny. Έτσι στράφηκα στην παγκόσμια αγορά αποκτώντας το με υπερβολικό κόστος, που οφειλόταν στους υψηλούς δασμούς που έχουν επιβληθεί. Ακούγοντάς το, θα σας φανεί ίσως κωμικό να βλέπατε εμένα που βαδίζω στην έκτη πλέον δεκαετία, να επιθυμώ να χορέψω στους Λατινοαμερικάνικους ξέφρενους ρυθμούς. Η μουσική αυτή έχει επιβληθεί σήμερα, έναντι του ροκ της γενιάς μου. Τα στέκια που προσπαθούσαμε άλλοτε να κάνουμε την επανάστασή μας, ο «Μύθος», το «Κανάλι» και αυτές τις μέρες το «Άβαλον» έκλεισαν, αφήνοντας το λιμάνι γυμνό από μουσική και ροκ σκηνές. Οι ηλικίες γύρω στα τριάντα σήμερα, δεν θέλουν το ξενύχτι και το αλκοόλ. Τους παρατηρώ να ξυπνάνε χαράματα και να τρέχουν στην παραλιακή της Νέας χώρας με σορτσάκια και αθλητικά παπούτσια, προσπαθώντας να διώξουν το άγχος που ζουν πιστεύοντας ότι θα ζήσουν μια ζωή χειρότερη απ’ αυτή των γονιών τους. Έχω ακούσει ότι διοργανώνονται πάρτι σε φούρνους μετά τις τέσσερις, με καφέ και ποτά χωρίς αλκοόλ όπου χορεύουν και διασκεδάζουν.
Ο Bad Banny έχει την επιρροή και μπορεί να οδηγήσει σε επανάσταση, κάτι που ο γερόλυκος της ροκ Μπρους Σπρίγκστιν με τον πολιτικοποιημένο στίχο, αδυνατεί να εμπνεύσει σήμερα. Στην Ελλάδα ο ράπερ ΛΕΞ έχει παρόμοια επιρροή, αλλά δεν έχει εμπλακεί στην πολιτική ζωή ακόμα.
Η νέα γενιά θέλει να εκφραστεί, να αντιδράσει, θέλει ηγέτες.
*Ο Αριστείδης Γ. Αρχοντάκης είναι συγγραφέας-φυσικός
