Σημεία της πόλης που διασχίζουν καθημερινά οι πολίτες μετατράπηκαν σε φορτισμένα πεδία μνήμης
Μια διαφορετική, πιο σιωπηλή και σκοτεινή όψη του Ρεθύμνου γνώρισαν όσοι και όσες συμμετείχαν στον αφηγηματικό περίπατο «Και εδώ», μια δράση της ομάδας Scarmi σε συνεργασία με την Κοινωνική Υπηρεσία του δήμου Ρεθύμνης που διοργανώθηκε με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών (25 Νοεμβρίου).
Οι συμμετέχοντες/ουσες, στη διάρκεια του περιπάτου το βράδυ της Τρίτης, ανακάλυψαν τοποθεσίες της πόλης φορτισμένες από φόβο, πόνο και απόγνωση, συναισθήματα που πηγάζουν από αληθινές ιστορίες γυναικών οι οποίες έχουν υπάρξει θύματα έμφυλης βίας σε σημεία που προσπερνάμε καθημερινά. Εκεί όπου γυναίκες έζησαν στιγμές τρόμου στα χέρια των κακοποιητών τους.
Η πόλη μετατράπηκε σε έναν χάρτη μνήμης. Με τη χρήση ακουστικών κεφαλής, οι συμμετέχοντες ακολούθησαν μια επιλεγμένη διαδρομή στο κέντρο της πόλης, άκουσαν ένα αφηγηματικό έργο, ένα «κολάζ» από ανώνυμες μαρτυρίες, λογοτεχνικά αποσπάσματα, περιβαλλοντικούς ήχους και πρωτότυπη μουσική, επιμελημένα από την ομάδα Scarmi.
Τη δραματουργική σύνθεση, τη σκηνοθεσία και την αφήγηση έκανε η Ελεάννα Αποστολάκη, μέλος της ομάδας Scarmi. Η ίδια δημιούργησε ερωτηματολόγιο το οποίο συμπλήρωσαν γυναίκες που έζησαν ή ζουν στο Ρέθυμνο, από όπου και συγκεντρώθηκε το υλικό για τη δημιουργία του έργου που βασίζεται σε πραγματικά βιώματα κακοποίησης και παρενόχλησης στον δημόσιο χώρο.
Επιπλέον, στοιχεία συγκεντρώθηκαν μέσα από την έρευνα σε δημοσιογραφικά αρχεία, εφημερίδες και υποθέσεις που έχουν φτάσει στα δικαστήρια.
Την πρωτότυπη μουσική, τη μίξη και τον ηχητικό σχεδιασμό έκαναν οι Μιχάλης Φλουρής και Χριστόφορος Πιτσιδήμος, επίσης μέλη της ομάδας Scarmi.
Ο φόβος, η σιωπή και οι απλοί «θεατές»
Πολλά – ίσως τα περισσότερα- περιστατικά έμφυλης βίας παραμένουν άγνωστα, με τα θύματα ποτέ να μην «σπάνε τη σιωπή τους», να φοβούνται, να αισθάνονται ντροπή και τελικά να σωπαίνουν και να μην καταγγέλλουν.
Από την άλλη, οι γυναίκες που αποφασίζουν να μιλήσουν και να ζητήσουν δικαίωση, πολλές φορές συναντούν θεσμικά εμπόδια.
Μέσα από το έργο και τις ιστορίες – μαρτυρίες θυμάτων αναδείχτηκαν αυτές οι δυσκολίες, ενθαρρύνοντας τις γυναίκες να μιλούν και να μην αισθάνονται την κοινωνική πίεση ότι πρόκειται για μια προσωπική υπόθεση.
Επίσης θίχτηκε το ζήτημα των ανθρώπων που τυχαία γίνονται μάρτυρες περιστατικών κακοποίησης, όμως επιλέγουν να παραμείνουν απλοί «θεατές», είτε από φόβο να μην τους «πάρει η μπάλα», είτε επειδή δεν θέλουν να αναμειχθούν και ας «τα βρουν» μόνοι τους θύμα και θύτης, είτε από αδιαφορία, είτε από υποτίμηση της σοβαρότητας του περιστατικού συνειδητά ή και όχι..
Όμως αν αυτοί παρέμβουν -ίσως να είναι η ελπίδα για να σταματήσει ο εφιάλτης των θυμάτων βίας.
Τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ.
Το μέγεθος των περιστατικών έμφυλης βίας αποτυπώνονται και στα επίσημα δεδομένα της ΕΛ.ΑΣ., σύμφωνα με τα οποία, η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό 87% από όλες τις μορφές έμφυλης βίας που καταγράφηκαν στη γραμμή SOS 15900.
Επίσης, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μια στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως έχουν βιώσει ενδοοικογενειακή ή σεξουαλική βία, χωρίς να λαμβάνονται φυσικά υπόψη τα περιστατικά που δεν καταγράφονται ποτέ.
Όπως αποκαλύπτουν τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο 2024 καταγράφηκαν 15.687 περιστατικά στα οποία γυναίκες ήταν θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Το αντίστοιχο δεκάμηνο του 2025 αυτός ο αριθμός αυξήθηκε στις 16.167 γυναίκες.
Με βάση τα στοιχεία από το Ελληνικό Παρατηρητήριο για τη Γυναικοκτονία, το 2024 υπήρξαν 19 γυναικοκτονίες και μέχρι στιγμής το 2025 έχουν ήδη καταμετρηθεί 18.
Οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν βία με οποιονδήποτε τρόπο μπορούν να απευθυνθούν στο Αστυνομικό τμήμα Ρεθύμνου, στο Γραφείο Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας στο τηλέφωνο 2831088158 ή στο email atrethymnou@astynomia.gr
Επίσης μπορεί να απευθυνθεί στο Κέντρο Συμβουλευτικής Υποστήριξης Γυναικών Θυμάτων Βίας της Κοινωνικής Υπηρεσίας του δήμου Ρεθύμνης για ψυχολογική υποστήριξη και εάν επιθυμεί να προχωρήσει σε καταγγελία -χωρίς να είναι απαραίτητο- με την καθοδήγηση νομικού. Στο τηλέφωνο 2831056607 και στο email ~isotitavia.reth@gmail.com
Όπως και η Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ελληνικής Αστυνομίας διατηρεί τη γραμμή SOS 15900 που απευθύνεται σε γυναίκες για ψυχοκοινωνική στήριξη, νομική συμβουλευτική και φιλοξενία σε ξενώνες ή στο email sos15900@isotita.gr
