Αδελφός του Γιάννη ήταν ο Αλέκος ο θρυλικός «μουσάτος»της κατοχής
Τιμούσε η Νάξος τους νεκρούς υπέρ πατρίδος πεσόντες εκείνο τον Μάρτη του 1931.
Κι είχε το καθήκον του κεντρικού ομιλητή ένας νεαρός καθηγητής από την Κρήτη. Σεμνός, απλός, πήρε τη θέση του κι όσο μιλούσε, κρατούσαν όλοι μέχρι και την ανάσα τους. Τι λόγος κι αυτός. Θαρρείς και ζωντάνευε εκεί στο βήμα κάποιος από τους ρήτορες που έδωσαν πνοή στην κλασική αρχαιότητα. Κι όλοι κρέμονταν από τα χείλη του για να μη χάσουν λέξη.
Λόγια ευγνωμοσύνης
«Ταπεινός προσκυνητής και με το βήμα αργό μήπως ταράξω των ψυχών τη γαλήνη προσέρχομαι τη μεγάλη αυτή της χριστιανοσύνης εορτή για να σκορπίσω μαζί με το λιβανωτό της επιμνημόσυνης δέησις λίγα λόγια ευγνωμοσύνης σε σας εκ μέρους της αγαπημένης σας Νάξου. Σταθείτε αγιασμένες σκιές, που την ώρα αυτή πετάτε χαρούμενα πάνω απ’ το κενοτάφιο που σ’ ένδειξη τιμής έστησε σε σας ο δήμος της Νάξου.
Η αγαπημένη σας πατρίδα δειλιάζη να φωνάξη το όνομα του πρώτου μήπως αδικήσει τον δεύτερο! Και τότες τίνα πούμε γι’ αυτόν που θα πάρη τη θέση του τρίτου; Ποιος μας βεβαιώνει πως δεν θα παραπονεθή για μας ο τέταρτος και τίνος δεν θα τρέμη η καρδιά καλώντας της σειράς τον τελευταίο;
Ορκιζόμαστε στη μνήμη σας την αιώνιο πως όπως εσείς σε μέρες φουρτουνιασμένες δεν λυπηθήκατε την ζωή σας την ίδια για να χαρίσετε σε κείνη ζωή, έτσι και μεις στις μέρες αυτές της γαλήνης δεν θα φεισθούμε σε τίποτα για να της χαρίσουμε ευτυχία και πρόοδο». (Απόσπασμα από την ομιλία που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Φωνή» Νάξου Πάρου 15-3-1931).
Ποιος είναι αυτός
– Μα ποιος είναι αυτός; Απόρησαν μερικοί.
– Είναι από το Ρέθυμνο Κρήτης. Γιάννης Μαθιουδάκης λέγεται κι είναι φιλόλογος στο Γυμνάσιο. Μόλις διορίστηκε.
– Μπράβο ευφράδεια…
Είχε σπάνιο χάρισμα να γοητεύει ο σπουδαίος αγωνιστής Γιάννης Μαθιουδάκης. Και δεν απορεί κανένας γιατί ενώ βρίθει ηρώων η Κρήτη, το όνομα του καθηγητή έμεινε με τεράστια χρυσά γράμματα στην ιστορία. Ίσως γιατί πάνω από όλα ήταν ΑΝΘΡΩΠΟΣ.
Ο Γιάννης Μαθιουδάκης, γεννήθηκε στην Κοξαρέ στις 25 Μαρτίου 1906 από αγροτική οικογένεια. Πάλευε η μάνα Θεονύμφη μια άγια μορφή, να τα φέρει βόλτα. Ο Γιάννης βίωσε από μικρός την ανάγκη περισσότερης κοινωνικής δικαιοσύνης. Έτσι όταν πήγε στην Αθήνα να σπουδάσει φιλολογία δεν άργησε να ενταχθεί στην Αριστερά.
Ο Γιάννης Μαθιουδάκης, τον Μάρτιο του 1930 έλαβε το πτυχίο της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διορίστηκε τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου στο Γυμνάσιο της Νάξου και τρία χρόνια αργότερα μετατέθηκε στο Στ’ Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών.
Από την Αθήνα μετατίθεται στο «εν Παλαιοχώρα Προγυμνάσιον» και στις 13 Φεβρουαρίου 1940, συλλαμβάνεται στο Γυμνάσιο Παλαιόχωρας από τις Αρχές της δικτατορίας του Μεταξά, για τα πολιτικά του φρονήματα και μετάγεται στην Αθήνα απ’ όπου απολύεται και γυρίζει στην Παλιόχωρα.
Η πρώτη του δυναμική παρουσία ήταν εκεί, όταν οι Γερμανοί μετά τη Μάχη της Κρήτης προχώρησαν σε αντίποινα. Όταν ο Μαθιουδάκης έμαθε για τη σύλληψη ομήρων κατέβηκε από το βουνό που είχε καταφύγει και σε άπταιστα Γερμανικά απευθύνθηκε στους ναζί. Μιλώντας στη γλώσσα τους προσπάθησε να τους εξηγήσει τη σημασία του ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ. Και τους εντυπωσίασε τόσο που άφησαν τους μελοθάνατους ελεύθερους.
Ηγετικό στέλεχος της αντίστασης
Μετά τη Μάχη της Κρήτης αναχωρεί οικογενειακώς για τη γενέτειρά του, την Κοξαρέ, όπου παρέμεινε δύο – τρεις μήνες. Τον Σεπτέμβριο του ’41 αναλαμβάνει καθηγητής στο Γυμνάσιο Ρεθύμνου και το ’42 προσχωρεί στο ΕΑΜ και αναδεικνύεται ηγετικό στέλεχος της Εθνικής Αντίστασης στον νομό Ρεθύμνου.
Που εύρισκε τόση δύναμη;
Έγραψε αργότερα γι’ αυτόν ο αξέχαστος Ρεθεμνιώτης αγωνιστής Κώστας Ξεξάκης καθηγητής: «Ο Γιάννης Μαθιουδάκης εγκατέλειψε την υπηρεσία του στο Γυμνάσιο, την οικογένειά του και την ησυχία του και ρίχτηκε στον αγώνα. Εκεί μερικοί κρατούσαν όπλα – όσοι είχαν – και τα όπλα ρίχνουν σφαίρες. Μα ο Γιάννης Μαθιουδάκης είχε άλλα όπλα. Δεν έριχνε σφαίρες. Έριχνε τους κεραυνούς του λόγου του. Είχε τον χείμαρρο της ευγλωττίας του. Είχε τις αστραπές των ματιών του.
Ο Μάρκος Ζουριδάκης μου είχε πει: «Εκείνα τα μάτια του όταν στριφογυρίζουν μανιασμένα πετούν αστραπές και φοβάσαι να τα κοιτάξεις».
Είχε δύναμη και μεγαλείο η παρουσία του λεβεντόκορμου άντρα. Όσοι τον άκουγαν ένιωθαν να ξυπνά μέσα των μια αντρειοσύνη που μετά δεν μπορούσαν να την υποτάξουν. Μου το είπε ένας που τον είχε ακούσει στο χωριό του να μιλάει την επόμενη μέρα: «Απόψε δεν κοιμήθηκα όλη νύχτα, μια φωτιά μού βάλενε μέσα μου. Αυτός είναι μεγάλος άνθρωπος».
Από τους πρώτους στην αντίσταση
Ο καθηγητής από τις πρώτες μέρες που μόλευε την ανάσα του νησιού, η ανάσα του κατακτητή προσπαθούσε να ξεσηκώσει τον κόσμο. Στο πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου 1941, έγινε στο ξενοδοχείο «Αρκάδι» στην οδό Αρκαδίου μια συνωμοτική συνάντηση Ρεθεμνιωτών από κάθε κομματική πλευρά για να οργανωθεί ο αγώνας.
Ακολουθεί η πρώτη ουσιαστική συνάντηση για την ίδρυση επιτροπής και ένταξης σε παγκρήτιο Αντιστασιακό Μέτωπο που έγινε στα Περιβόλια, στο σπίτι του καθηγητή Μιχάλη Κουτρουμπά. Σε κάθε συνάντηση ήταν παρών και ο καθηγητής. Στις συζητήσεις αναδείκνυε μια ακόμα αρετή του. Να στηρίζει τη σωστή άποψη βάζοντας πάνω το συμφέρον της πατρίδας και όχι του κόμματος. Αυτό του αναγνώριζαν ακόμα και οι παράγοντες της άλλης πλευράς. Και τον τιμούσαν.
Ήθος και αξιοπρέπεια
Ο Γιάννης Μαθιουδάκης έβαλε, ως συνειδητοποιημένος αριστερός, τον σπόρο για να φυτρώσει το ΕΑΜ στο Ρέθυμνο και ήταν μια αξιοθαύμαστη προσωπικότητα με ήθος και αξιοπρέπεια. Μύησε στις τάξεις της αντίστασης καπετάνιους και πρωτοπαλίκαρα που προωθήθηκαν στη συνέχεια στον ΕΛΑΣ και διακρίθηκαν σε μάχες και άλλα πολεμικά γεγονότα. Ήταν από τα διακεκριμένα στελέχη του ΕΑΜ στην Κρήτη.
Τέλος Μαρτίου 1944, λίγους μήνες πριν χαράξει η λευτεριά ο Μαθιουδάκης, γραμματέας του ΕΑΜ μόλις είχε διευθετήσει ένα ζήτημα που αφορούσε την ομάδα του και κατέφυγε στη Σπηλιά της Μέσης, στην Γκιουμπρά για να ξεκουραστεί, συνοδευόμενος από τον Αντώνη Περακάκη. Εδώ τους βρήκαν οι Κλιάνης (Κουμπάρος), ο Αεράκης, ο Βαβαδάκης Αναστάσης, ο Τερζιδάκης Νίκος κι ένας επονίτης ο Χατζηνικολής από την Πηγή.
Στη σπηλιά αυτή γράφτηκε ο επίλογος της ζωής ενός μοναδικού ανδρός που δεν υπάρχει σελίδα της αντίστασης να μην τον περιγράφει με τα φωτεινότερα χρώματα.
Ο αξέχαστος γιατρός Γιώργης Αγγελιδάκης ποτέ δεν έπαψε να καταγγέλλει την ανθρώπινη ανοησία και αμέλεια στην περίπτωση αυτή που στάθηκε αφορμή να χαθεί ένας τόσο σπουδαίος άνθρωπος.
Η αμέλεια σκοτώνει
Η Γερμανική περίπολος που περνούσε τυχαία από εκεί, με εντελώς διαφορετική αποστολή, στάθηκε γιατί άκουσε θορύβους. Αν είχαν ληφθεί μέτρα δεν θα εύρισκαν τραγικό θάνατο τόσοι λεβέντες και πρώτος απ’ όλους ο ηρωικός καθηγητής. Όπως το συνήθιζε δεν στάθηκε στην αναζήτηση υπαιτίων του εντοπισμού τους. Έκανε μέχρι το τέλος ό,τι όφειλε ως αρχηγός, ως τίμιος συναγωνιστής. Κι έπεσε πρώτος.
Μετά την απελευθέρωση, άνθρωποι της οικογένειας του Γιάννη Μαθιουδάκη, συγχωριανοί και συναγωνιστές του μετέφεραν τα οστά του στο χωριό από την περιοχή που σκοτώθηκε.
Και μια λεπτομέρεια για τον αγωνιστή, που μας δίνει ο Νίκος Περακάκης. Ο θείος του καπετάν Αντώνης διέσωσε και διαφύλαξε την κατσούνα – τη βέργα – του αείμνηστου καθηγητή Γιάννη Μαθιουδάκη, την οποία παρέδωσε (το 1975) στον αδελφό του καπετάν Αλέκο Μαθιουδάκη, ο οποίος τη φίλησε, την παρέλαβε με βαθιά συγκίνηση και τη διαφύλαξε σαν κειμήλιο ιερό και θείο!
Η πνευματική πλευρά
Η πνευματική πλευρά του αείμνηστου, πρωτοπόρου του αντιστασιακού κινήματος στον νομό Ρεθύμνου Γιάννη Μαθιουδάκη, ξεδιπλώνεται μέσα από μια έκδοση που κυκλοφόρησε στο Ρέθυμνο και περιλαμβάνει ερωτικά διηγήματα, λόγους, άρθρα και την αλληλογραφία του Μαθιουδάκη.
Το βιβλίο (227 σελίδων) εκδόθηκε από την εφημερίδα «Ρεθεμνιώτικα Νέα» ο εκδότης των οποίων, Γιάννης Χαλκιαδάκης, υπήρξε μαθητής του Γιάννη Μαθιουδάκη στο Γυμνάσιο Ρεθύμνου. Την επιμέλεια της έκδοσης, τον πρόλογο και τα σχόλια, έκανε ο Στέργιος Μιχ. Μανουράς.
Αυτός ήταν ο ηρωικός καθηγητής Γιάννης Μαθιουδάκης.
Ακόμα και σήμερα σαν βρεθείς στη σπηλιά που τερμάτισε ηρωικά τον βίο του, επηρεασμένος από το επιβλητικό τοπίο, που καθαγιάστηκε από το αίμα ηρώων αγωνιστών, θαρρείς πως θ’ ακούσεις τα τελευταία του λόγια όπως μας τα διέσωσε ο συναγωνιστής του Αντώνης Περακάκης.
«Σύντροφοι τώρα που ο φασισμός ψυχορραγεί και η λευτεριά στη χώρα μας γλυκοχαράζει, εμείς πεθαίνουμε, φτάνει όμως που βεβαιωθήκαμε πως τα παιδιά μας θα απαλλαγούν από τους πολέμους και η ανθρωπότητα θα ζήσει στο μέλλον λεύτερη κι ευτυχισμένη…».
Γιος του Γιάννη ήταν ο Μανόλης Μαθιουδάκης που γεννήθηκε στην Αθήνα το 1933.
Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Κρήτη, με την ευλογία να έχει και μια μητέρα πρότυπο αφοσίωσης και αγάπης. Μια αγωνίστρια της ζωής που έδινε το δικό της αγώνα, στηρίζοντας τον σύζυγό της που είχε δοθεί ολοκληρωτικά στην αντίσταση για να έρθει το συντομότερο η λευτεριά. Από κοντά κι εκείνη βοηθούσε τον αγώνα με όλες τις δυνάμεις της.
Ήταν μόλις 9 χρόνων ο Μανόλης όταν τον συνέλαβαν οι Γερμανοί. Ήταν το βαρύ τίμημα για τους αγώνες των γονέων του.
Αν και τόσο μικρός δεν έχασε το θάρρος του. Κρατήθηκε για δύο μήνες στις φυλακές της Φορτέτζας. Κι έπειτα αφέθηκε για να συνεχίσει τον αγώνα της επιβίωσης.
Για την εμπειρία του αυτή αναφέρει ο ίδιος: «Μεσάνυχτα 2 προς 3 Φλεβάρη 1944, οι Γερμανοί έκαναν μπλόκο στο χωριό. Από προδότη είχαν την πληροφορία ότι στο χωριό βρισκόταν ο Γιάννης Μαθιουδάκης, η μάνα Ελένη Μαθιουδάκη, το γένος Λαμπροπούλου, ο Στέλιος Δουλγεράκης, ο Γιάννης Σπιθουλάκης και άλλα στελέχη του ΕΑΜ.
Ο πατέρας μου και οι σύντροφοί του είχαν φύγει από την προηγούμενη μέρα. Έμεινε όμως, στο χωριό η μάνα μου που ήταν φρεσκοχειρουργημένη και είχε έρθει από τα Χανιά.
Με τη βοήθεια των οργανωμένων στο ΕΑΜ γυναικών του χωριού, της αδερφής του πατέρα μου Αργυρής Γεωργακάκης και ιδιαίτερα του εξαδέλφου μου ΕΠΟΝίτη Στέλιου Βαβουράκη η μάνα μου φυγαδεύτηκε κυριολεκτικά μέσα από τα χέρια των Γερμανών και του προδότη…
Με υποδείξεις δοσίλογου οι Γερμανοί συνέλαβαν την Ευαγγελία Δουλγεράκη, μητέρα των στελεχών του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ Στέλιου Δουλγεράκη και Πέτρου Δουλγεράκη, αδερφή του παππού μου, την αδερφή του πατέρα μου, Στελιανή Φραγκελάκη, εμένα, που ήμουν εννιά χρονών, τον παπά του χωριού, Θεμιστοκλή Γεννάδο και πολλούς Κοξαριανούς.
Μας μετέφεραν στο Ρέθυμνο στις φυλακές του φρουρίου Φορτέτζα, όπου έγινε διαχωρισμός. Άλλοι κλείστηκαν στις φυλακές της Αγίας στα Χανιά και άλλοι μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα θανάτου της Γερμανίας. Κάποιοι δεν ξαναγύρισαν στο χωριό μας…
Τις θείες μου Ευαγγελία Δουλγεράκη, Στελιανή Φραγκελάκη και εμένα μας άφησαν ελεύθερους όταν σκότωσαν τον πατέρα μου».
Ορφανός, αφού σκοτώθηκε ηρωικά μαχόμενος ο πατέρας του σε ενέδρα των Γερμανών στη σπηλιά της Γκιουμπράς, ο Μανόλης με της μάνας του το κουράγιο δεν χαρίστηκε της μιζέριας. Πάλεψε με τις δυνάμεις του στην αρένα της ζωής, σπούδασε πολιτικές επιστήμες και μετά τον κέρδισε η δημοσιογραφία.
Από το 1952 έγραφε στα «Νέα» το «Βήμα» τον «Ταχυδρόμο» και την «Ομάδα» (αθλητική εφημερίδα). Αργότερα έκανε αστυνομικό ρεπορτάζ στην Υπηρεσία Ειδήσεων της ΕΡΤ.
Όσο κι αν φαίνεται δύσκολη η σημερινή εποχή για τους νέους συναδέλφους, εκείνα τα χρόνια θα έπρεπε να έχεις γερά κότσια για να σταθείς στον χώρο. Να μιλάς και να γράφεις σωστά ελληνικά, να μην έχεις ωράριο κυνηγώντας την είδηση, να υπομένεις τις μεγαλύτερες παραξενιές των προϊσταμένων που είχαν πολλές φορές υπερβολικές απαιτήσεις στο έλεος κι αυτοί της ανηλεούς προσπάθειας για την αύξηση της κυκλοφορίας.
Ο Μανόλης Μαθιουδάκης δεν άργησε να καταξιωθεί γιατί διέθετε τα προσόντα που τον αναδείκνυαν χωρίς την στήριξη κανενός. Ασχολήθηκε κυρίως με το αστυνομικό ρεπορτάζ και πήρε μέρος σε εξαιρετικά σοβαρές αποστολές στο εξωτερικό και μάλιστα σε κρίσιμες περιόδους όπως ήταν αυτή της Κύπρου. Στο συνδικαλιστικό κίνημα διακρίθηκε έτσι ώστε επάξια να γίνει και πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ, προωθώντας πολλά θέματα των δημοσιογράφων.
Αυτό που ίσως δεν έμαθε ποτέ ο ακριβός φίλος, είναι πόσα του οφείλουν νεότεροι συνάδελφοί του. Πόσες φορές άπλωσε χέρι για να σηκώσει αδικημένους δημοσιογράφους, θύματα εργοδοτών. Πόσες φορές μπήκε μπροστάρης για να αποκτήσουν κάποιοι τα δικαιώματά τους στον χώρο και να καταφέρουν να πάρουν μια σύνταξη. Μικρές λεπτομέρειες ίσως ενός πολυκύμαντου μα δημιουργικού βίου. Είχαν όμως να κάνουν με ανθρώπινες ζωές, με το μέλλον ανθρώπων χωρίς καμιά υποστήριξη. Γι’ αυτό αξίζουν να αναφέρονται.
Έχω τη βεβαιότητα κλείνοντας το μικρό αφιέρωμα καρδιάς στον μεγάλο δάσκαλο, πως αν ζούσε ο Γιάννης Χαλκιαδάκης που είχε στη θέση αδελφού τον Μανόλη Μαθιουδάκη, θα διάβαζε με προσοχή και μετά θα μου έλεγε με το γνώριμο ύφος του:
– Λίγα του έγραψες μωρέ Εύα.
Και θα είχε δίκιο.
Αλέκος Μαθιουδάκης
Ο Αλέκος Μαθιουδάκης μέχρι το τέλος της ζωής του, είχε καμάρι του τον αδελφό του Γιάννη, τον μεγάλο αγωνιστή της Αντίστασης, που άφησε το λαμπρότερο όνομα στη δέλτο των ηρώων και τον ανιψιό του Μανόλη εκλεκτό συνάδελφο, πρώην πρόεδρο της ΕΣΗΕΑ.
Ο Αλέκος Μαθιουδάκης, γεννήθηκε στην ανταρτομάνα Κοξαρέ το 1919. Φτωχή αγροτική οικογένεια το περιβάλλον του, αλλά άνθρωποι τίμιοι βιοπαλαιστές κι ας ήταν ελάχιστα τα γράμματα που γνώριζαν.
Το 1933 αποφασίζει να πάει στην Αθήνα να φοιτήσει στο Γυμνάσιο, που υπηρετούσε φιλόλογος ο μεγαλύτερος αδελφός του ο Γιάννης. Στην αρχή δεν είχε πρόβλημα. Η σκέψη των γονιών του όμως τον βασάνιζε. Ποιος ξέρει πώς περνούσαν; Γιατί να μην είναι κοντά τους να συνεισφέρει τουλάχιστον στην προσπάθεια για τον επιούσιο; Δεν άντεξε περισσότερο και κατέβηκε στο χωριό. Στο μεταξύ ο Γιάννης και άλλοι συγχωριανοί τους, είχαν οργανώσει τον πρώτο οργανωμένο πυρήνα του ΚΚΕ.
Η δικτατορία του Μεταξά δίνει την ευκαιρία στον Αλέκο να αποδείξει τα αγωνιστικά του φρονήματα. Μάταια ο ενωμοτάρχης προσπαθεί να πείσει το μικρό να φορέσει τη στολή της νεολαίας ΕΟΝ. Εκείνος αρνείται πεισματικά. Δεν θέλει να έχει καμιά σχέση με τη νεολαία του Μεταξά. Αυτή του την άρνηση πληρώνει ο πατέρα του και συγγενείς τους με μηνύσεις, δικαστήρια, εξορίες.
Αρχές του 1942 καταφέρνει να επιστρέψει στο νησί με ένα επιταγμένο από τους Γερμανούς πλοίο κι αρχίζει η μεγάλη του αντιστασιακή δράση. Κι είναι αξιοθαύμαστα όσα έχουν να διηγηθούν για τον «μουσάτο», έτσι τον άκουγες από τους συναγωνιστές του.
Θα επαναλάβουμε άλλους ικανότερους και στην έρευνα και στη γραφίδα, που έγραψαν για τον Αλέκο Μαθιουδάκη, αν επεκταθούμε λεπτομερώς στα ανδραγαθήματα του Κοξαριανού ήρωα. Πράξεις ηρωικές που κόβουν την ανάσα. Θα τα παραλείψουμε γιατί δεν έχει καμιά σημασία η αναλυτική αναφορά τους, όταν όλα αυτά αποτελούν και τον λόγο που οφείλουμε αιώνια τιμή στον μεγάλο αυτό αγωνιστή.
Ο Αλέκος Μαθιουδάκης έγραψε με σεμνότητα για τα γεγονότα που έζησε, αρθρογραφώντας στον τοπικό τύπο και περικλείοντας συγκλονιστικές αναμνήσεις, σε τέσσερα βιβλία που εξέδωσε μετά την αποφυλάκισή του.
Αυτά τα βιβλία υπάρχουν και στη Δημόσια Βιβλιοθήκη μας και είναι πολύτιμες πηγές για κάθε ερευνητή.
Όταν τέλειωσε ο πόλεμος ο Αλέκος δεν θέλησε να υποταχθεί στο πολιτειακό καθεστώς και παρέμεινε διωκόμενος. Μέχρι και τα μέσα του 1950, γνώριζε ανείπωτα βασανιστήρια, ανηλεείς διώξεις και φυλακίσεις.
Κάποτε αποφυλακίστηκε και ο Αλέκος. Προσπάθησε να ξαναβρεί τον δρόμο του. Ακτινοβολούσε αγάπη, ο λεβέντης αυτός που ξεχώριζε στην Αντίσταση κατά κοινή ομολογία και των δύο πλευρών.
Στις εκλογές του 1981 ήταν υποψήφιος βουλευτής νομού Ρεθύμνης με το ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ. Δραστηριοποιήθηκε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ρέθυμνο και εκλεγόταν για οκτώ χρόνια ως πρόεδρος της κοινότητας Κοξαρέ.
Πέθανε το 2002 σε ηλικία 83 ετών.
Και άφησε μνήμη ηρωική στην ιστορία του τόπου μας και το φως από το χαμόγελό του σε όσους τον γνωρίσαμε, μετά τα γεγονότα, και χαρήκαμε τη φιλόξενη αρχοντιά του και το μεγαλείο της ψυχής του. Κι ας μην ακούσαμε ποτέ από τα χείλη του τα αναρίθμητα ηρωικά του κατορθώματα.
