Σ’ εκείνη την πολιτεία είχαν ξεφυτρώσει κάτι σωτήρες με γραβάτες, χαρτοφύλακες και ύφος εκατό παπάδων μαζί. Δεν μιλούσαν ποτέ καθαρά· μιλούσαν «επισήμως». Κι όσο λιγότερα έλεγαν, τόσο πιο πολύ κουνούσαν τα χέρια τους, λες κι ανακάτευαν τη μοίρα του κόσμου μέσα σε καζάνι.
Ένα πρωί, λοιπόν, ζηλεύοντας τη λάμψη του ήλιου, βγήκε ο μεγάλος τους αρχηγός – καλοχτενισμένος, λουστραρισμένος και τόσο σοβαρός, που θαρρούσες πως κουβαλούσε στους ώμους του όλη την ανθρωπότητα σαν τον Άτλαντα της μυθολογίας κι όχι μονάχα τη ματαιοδοξία του – και είπε με φωνή βουτηγμένη στο μέλι: «Ο λαός πρέπει να είναι έτοιμος για αιφνιδιασμούς!»
Τα καφενεία πάγωσαν. Ο καφετζής άφησε τον δίσκο μετέωρο. Ο μπακάλης ξαναμέτρησε τα ράφια του. Μια γριά σταυροκοπήθηκε. Κι ένας συνταξιούχος μουρμούρισε: «Πάλι την τσέπη μας θα αιφνιδιάσουν…»
Μα κάποιοι γραβατωμένοι – μην ξέροντας μια ζωή να κάνουν κάτι άλλο – χαμογελούσαν αυτάρεσκα, σαν να ήξεραν μόνον αυτοί όλα τα μυστικά του σύμπαντος. Ένας μιλούσε για «ιστορικές αποφάσεις», άλλος για «τολμηρές μεταρρυθμίσεις», και κάποιος πιο φουσκωμένος, πιο επηρμένος, απ’ όλους είπε: «Ο λαός θα εκπλαγεί ευχάριστα!»
Ευχάριστα τα έλεγαν αυτοί. Μα ο κόσμος γνώριζε από χρόνια πως όταν οι από πάνω υπόσχονται «έκπληξη», χρησιμότερο είναι να φυλάς και το πορτοφόλι και την καρέκλα σου.
Κι άρχισε τότε το μεγάλο πανηγύρι της αγωνίας. Οι εφημερίδες έγραφαν και τα ραδιοτηλεοπτικά ΜΜΕ μιλούσαν για δέκα πράγματα τη μέρα χωρίς να ξέρουν κανένα. Οι τραπεζίτες χαμογελούσαν σαν λύκοι μπροστά σε μαντρί. Οι μεγαλέμποροι ανέβαζαν τις τιμές «προληπτικά», μην τους βρει ο αιφνιδιασμός φτωχούς.
Και κάτι κομματόσκυλα γύριζαν στα καφενεία και πλάνευαν τον κοσμάκη με ύφος προφήτη: «Ξέρουμε… αλλά δεν μπορούμε να μιλήσουμε…» Λες και κρατούσαν τα μυστικά της Αποκάλυψης κι όχι τις σαχλαμάρες μιας κυβέρνησης που νόμιζε πως η ασάφεια είναι σοφία.
Πέρασαν μέρες. Ύστερα εβδομάδες. Κι όταν ήρθε επιτέλους ο περιβόητος «αιφνιδιασμός», ξεφανερώθηκε τελοσπάντων το μεγάλο θαύμα: Ιδρύεται νέο πατριωτικό κόμμα. Βγήκαν σημαίες, βγήκαν μεγάλα λόγια, βγήκαν και κάτι μουστάκια τηλεοπτικά που μύριζαν ναφθαλίνη και σωτηρία μαζί.
Μιλούσαν για πατρίδα, ελευθερία και ανεξαρτησία, τιμή, λαό, νέα αρχή και αναγέννηση, με τόσο στόμφο που νόμιζες πως θα ξυπνήσουν τους προγόνους από τα μνήματα να τους χειροκροτήσουν. Μα ο κόσμος, που είχε γεράσει πια στα ψέματα, κοίταξε καλύτερα και είδε πως κάτω απ’ τις καινούργιες σημαίες κρύβονταν οι ίδιοι παλιοί καρεκλοκυνηγοί. Οι ίδιοι γυρολόγοι της εξουσίας. Άνθρωποι που άλλαζαν κόμματα όπως αλλάζει ποδιά ο μπακάλης, αφού μόλις λερωθεί πολύ, φορά άλλη και συνεχίζει.
Και τότε, γέλασε πικρά σύμπασα η πολιτεία. Γιατί άνοιξε διάπλατα τα αφτιά και τα μάτια και συνειδητοποίησε, κατάλαβε πως ο μοναδικός αληθινός αιφνιδιασμός δεν ήταν το καινούργιο κόμμα. Ήταν πως υπήρχαν ακόμη άνθρωποι πρόθυμοι να πιστέψουν πως το ίδιο παλιό ψέμα γίνεται καινούργιο άμα του αλλάξεις σημαία.
* Το παρόν αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας. Τα πρόσωπα και οι καταστάσεις είναι φανταστικά και οποιαδήποτε ομοιότητα είναι συμπτωματική και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
** Ο Γεώργιος Η. Ορφανός είναι φιλόλογος, Msc Διαχείρισης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Διαχείρισης Πληροφοριακών συστημάτων
