«Ευρωπαϊκή Συσπονδία: Τιμητική Εκδήλωση για τον καθηγητή Δημήτρη Ν. Χρυσοχόου»: 30 χρόνια ακαδημαϊκής πορείας και σχολιασμός των γεωπολιτικών εξελίξεων σε Ευρώπη, Αμερική, Ελλάδα και Κρήτη
Σε μια περίοδο βαθιών γεωπολιτικών αναταράξεων για την Ευρώπη και αυξημένων προκλήσεων για την Ελλάδα, το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης και το Κέντρο Πολιτικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης (ΚΕΠΕΤ), φιλοξένησε στο Ρέθυμνο μια τιμητική εκδήλωση με διττή σημασία. Πρώτον να τιμήσει την 30ετή ακαδημαϊκή πορεία του καθηγητή Δημήτρη Ν. Χρυσοχόου, ενός από τους πλέον αναγνωρισμένους Έλληνες θεωρητικούς της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, ο οποίος υπηρέτησε το τμήμα για σειρά ετών, και δεύτερον να αναλύσει μέσα από παρεμβάσεις ειδικών τη σημερινή κοινωνικοοικονομική και πολιτική κατάσταση της Ευρώπης, τις απειλές που αντιμετωπίζει και τον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η Ελλάδα και η Κρήτη στο ευρύτερο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε χθες το πρωί στην αίθουσα συνεδριάσεων του Τμήματος και σε αυτήν παρευρέθηκαν καθηγητές, μέλη και εργαζόμενοι του τμήματος και φοιτητές. Με αφορμή την ομιλία του κ. Χρυσοχόου για την «ευρωπαϊκή συσπονδία», οι παρεμβάσεις των καθηγητών του Πανεπιστημίου Κρήτης ανέδειξαν τον κίνδυνο μιας υπαρξιακής κρίσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, από τη μεταβολή της αμερικανικής στρατηγικής έως τις εσωτερικές οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις. Την ίδια στιγμή υπογραμμίστηκε η ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας, της αμυντικής αρχιτεκτονικής και της ενιαίας ευρωπαϊκής πολιτικής σε κρίσιμα πεδία όπως το μεταναστευτικό. Σε αυτό το απαιτητικό πλαίσιο, η Ελλάδα και ειδικότερα η Κρήτη, με τις ισχυρές παραγωγικές της βάσεις και τη δυναμική της στον τουρισμό και τον πρωτογενή τομέα βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμες προκλήσεις που θα επηρεάσουν το άμεσο εμπορικό, οικονομικό και κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι. Στην εκδήλωση εξελίχθηκε μία συζήτηση με θέμα «Η Ευρώπη σήμερα. Η κατάσταση των πραγμάτων, τα διακυβεύματα και οι προκλήσεις», κατά την οποία πραγματοποίησαν παρεμβάσεις ο Ηλίας Γεωργαντάς, καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο Νίκος Παπαδάκης, καθηγητής και διευθυντής του ΚΕΠΕΤ του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης, ο Δημήτρης Ξενάκης, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης.
«Συσπονδία: Η ανιδιοτελής και αφοσιωμένη προσφορά στο ευρύτερο καλό ενός συνόλου»
Ο κ. Χρυοσοχόου εκπόνησε ομιλία με θέμα «Για μια ευρωπαϊκή συσπονδία: Μια αντιφώνηση λόγου και βίου». Όπως εξήγησε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.», πρόκειται για ένα θέμα που προκύπτει από έρευνα ετών και «είναι ένας τρόπος να προσδιοριστεί εννοιολογικά η Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτός είναι ο όρος Συσπονδία και απαντά στον όρο σπονδή, που υπό το πρίσμα της δικής μου έρευνας είναι η από κοινού προσφορά, η ανιδιοτελής και αφοσιωμένη προσφορά στο ευρύτερο καλό ενός συνόλου. Και η λογική είναι βεβαίως να δούμε αν είναι δυνατόν να ενισχυθεί έτι περαιτέρω ο κοινός δεσμός που συνέχει τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είναι και η ψυχή της Ε.Ε. Είναι αυτό που την κρατά ενωμένη στο μέτρο και τον βαθμό που είναι δυνατόν σε έναν κόσμο εξόχως μεταβλητό», ανέφερε. Επιπλέον, όπως τόνισε, οι Ευρωπαϊκές προκλήσεις είναι πάντα συνυφασμένες με τον ελληνικό χώρο, τόσο σε ακαδημαϊκό, όσο και σε κοινωνικοπολιτικό επίπεδο. «Προφανώς μία συζήτηση που πάντα έχει ως ορίζουσες και ως ορίζοντες κάτι το οποίο μας αφορά άμεσα, όπως είναι τα τεκταινόμενα στην Ε.Ε., τα κοινά ευρωπαϊκά μας μελήματα, είναι μέρος αυτής της διανοητικής εξωστρέφειας». Αναφορικά με την τιμητική εκδήλωση προς τιμήν του τώρα, ο κ. Χρυσοχόου δήλωσε: «Είναι πάρα πολύ μεγάλη η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που επιστρέφω σε ένα τμήμα στο οποίο είχα πραγματικά την τύχη να υπηρετήσω με αγαπημένους συναδέλφους και αγαπημένες συναδέλφους». Το παρών στην εκδήλωση έδωσε επίσης η Μελίνα Ταμιωλάκη, αντιπρύτανης, Ανάπτυξης, Διεθνών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του Πανεπιστημίου Κρήτης, η οποία σε δήλωσή της στα «Ρ.Ν.» σημείωσε: «Είμαστε πολύ χαρούμενοι που τιμούμε τον κ. Χρυσοχόου, είναι ένας διακεκριμένος επιστήμονας, ο οποίος έχει δεσμούς με το Πανεπιστήμιο Κρήτης, έχει υπηρετήσει εδώ ως αναπληρωτής καθηγητής, οπότε είναι έτσι μία πάρα πολύ ωραία αφορμή, για να τιμήσουμε τα 30 έτη ακαδημαϊκής πορείας του. Η συγκυρία φυσικά είναι κρίσιμη από πολλές απόψεις για την Ευρώπη και για την Ελλάδα. Το Πανεπιστήμιο Κρήτης βρίσκεται κοντά στην πρωτοπορία των εξελίξεων και να συμβάλλει ουσιαστικά στον πολιτικό διάλογο, μέσα από τα διακεκριμένα μέλη που έχει και τις συνεργασίες του».
Κρήτη: Υψηλή ποιότητα στην παραγωγή, καινοτομία και ανάγκη για αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος
Μία από τις ισχυρότερες υπαρξιακές κρίσης της βιώνει η Ευρώπη σήμερα, σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.» ο Νίκος Παπαδάκης, καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντής του ΚΕΠΕΤ. Όπως τόνισε, ο ανασχηματισμός της προσέγγισης της Αμερικής επί Προεδρίας Τραμπ απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όσον αφορά την εξωτερική πολιτική, την ασφάλεια και την άμυνα έχει καταστήσει την Ευρώπη έναν «φτωχό συγγενή». Επιπλέον, η εμπορική πολιτική της Αμερικής με τους επιβαλλόμενους δασμούς έχει δημιουργήσει πιέσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία και κατ’ επέκταση στον Ελληνικό και Κρητικό εμπορικό κόσμο. «Η Κρήτη με τα στοιχεία της οικονομικής δραστηριότητας που έχει και που η αγροτική παραγωγή είναι πολύ υψηλής ποιότητας, στο ελαιόλαδο η Αμερική είναι από τους κύριους εισαγωγείς, οι δασμοί μπορούν να το επηρεάσουν αυτό. Γι’ αυτό χρειάζεται μία εξελικτική αναθεώρηση της στρατηγικής διαπραγμάτευσης, κατευθείαν με τον ίδιο τον πρόεδρο της Αμερικής. Κατά μέσο όρο προ Προεδρίας Τραμπ, οι δασμοί κατά μέσο όρο ήταν 4,8% στα ευρωπαϊκά προϊόντα, τώρα έχουμε συμφωνήσει 15%», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Παπαδάκης, συμπληρώνοντας ωστόσο ότι «έχουμε βέβαια πολύ υψηλή ποιότητα, έχει αρχίσει και αναπτύσσει καινοτομία η Κρήτη και στο ζήτημα του brand του ελαιολάδου, το οποίο έτσι και αλλιώς είναι πάντα πολύ διάσημο. Και υπάρχει και το ζήτημα πάντα της μεγαλύτερης σύνδεσης του αγροτικού τομέα με τον τουριστικό». Σχολιάζοντας την πορεία του τουριστικού τομέα στην Κρήτη τώρα, ο κ. Παπαδάκης σημείωσε ότι «στον τουρισμό πάμε πάρα πολύ καλά, μην ξεχνάμε όμως ότι ο τουρισμός έχει στοιχεία αστάθμητων παραγόντων και μπορεί να επηρεαστεί. Εκεί λοιπόν η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, η καλύτερη προβολή, που γίνονται ήδη προσπάθειες και είναι σαφείς και ορατές, αλλά εκτιμώ ότι θα πρέπει να ενταθούν, για παράδειγμα στον θεματικό τουρισμό. Έτσι ώστε αν έρθουν πιο δύσκολες μέρες, εμείς να είμαστε ήδη προληπτικά έτοιμοι».
Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα είναι από τις τελευταίες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, την ώρα που η Ευρώπη βάλλεται από πολλαπλές εσωτερικές κρίσεις. Η Ευρώπη έχει μείνει πολύ πίσω σε τεχνολογίες αιχμής και οι ισχυρότερες χώρες, όπως η Γαλλία και η Γερμανία πιέζονται ασφυκτικά. «Αυτήν την στιγμή αποτιμάται ότι 15% των Γερμανών πολιτών είναι στα όρια της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, που δεν θα το φανταζόμασταν πριν λίγα χρόνια. Ένα από τα μείζονα διακυβεύματα είναι αυτό να μην εξελιχθεί σε κρίση χρέους στην Ευρωζώνη. Συγχρόνως να μπορέσει η Ευρώπη να ανακτήσει τη στρατηγική της αυτονομία, όχι μόνο να αναπτύξει μία ισόρροπη αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας, αλλά να μην γίνει και με λάθος τρόπο. Παράλληλα είναι κατεπείγον να προχωρήσει στη στρατηγική αυτονομία ως προς τους πόρους, ως προς το ενεργειακό ζήτημα, να αντιμετωπίζει τις εσωτερικές προκλήσεις, αρκετές εκ των οποίων συνδέονται με άνοδο σκληρών και ακροδεξιών κομματικών σχηματισμών», ανέφερε ο καθηγητής και τέλος στάθηκε στις πολύ σημαντικές προκλήσεις ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, τόσο αναφορικά με τις Τουρκικές απειλές, όσο και με το μεταναστευτικό. Όπως τόνισε, σε επίπεδο διακηρύξεων υπάρχει ένα πλέγμα προστασίας για τα νότια σύνορα, αλλά αναμένεται να φανεί τι χρηματοδοτικούς πόρους θα λάβει η Ελλάδα για αμυντικές δαπάνες. «Στο μεταναστευτικό μη έχοντας στην ουσία συνεκτική Ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, που εξελίσσεται σε μεγάλη πρόκληση, η Ελλάδα έχει αφεθεί, με το να μην αναθεωρείται για παράδειγμα ο κανονισμός του Δουβλίνου να σηκώσει όλο το βάρος μόνη της, με αλληλεγγύη και κάποια ενίσχυση. Δεν μπορεί να γίνει έτσι», κατέληξε ο κ. Παπαδάκης.
