Ξεκινά εκστρατεία ενημέρωσης στα γυμνάσια της πόλης μετά το Πάσχα
Η δυναμικότητα που παρουσιάζουν τα επαγγελματικά λύκεια τα τελευταία χρόνια είναι γνωστή και μάλιστα στο Ρέθυμνο η πίεση που δέχεται η σχολική κοινότητα από τον μεγάλο αριθμό μαθητών που φοιτούν κάθε χρόνο είναι τεράστια, καθώς μόνο δύο σχολεία υπάρχουν μέσα στην πόλη για να εξυπηρετήσουν όλα αυτά τα παιδιά του δήμου αλλά και της ενδοχώρας που εκδηλώνουν ενδιαφέρον: το 1ο ΕΠΑΛ στα Περιβόλια και το 2ο ΕΠΑΛ στον κόμβο Ατσιποπούλου. Το πρόβλημα βέβαια εντοπίζεται κυρίως στο 1ο ΕΠΑΛ, ένα σχολείο που καλείται χρόνο με τον χρόνο να φιλοξενεί στις εγκαταστάσεις του πολλά περισσότερα παιδιά από αυτά που «αντέχει» ως υποδομή. Αν και το 2ο ΕΠΑΛ δημιουργήθηκε ακριβώς με στόχο να αποσυμφορήσει το 1ο, όπως υποστηρίζει η διευθύντριά του, Μαρία Μπρόκου, το σχολείο δεν είναι τόσο δημοφιλές στις προτιμήσεις των μαθητών, καθώς όπως εξηγεί μιλώντας στα «Ρ.Ν.» οι περισσότεροι κατά τη Β’ Λυκείου που καλούνται να επιλέξουν τομέα (η Α’ Λυκείου είναι κοινή τάξη για τα ΕΠΑΛ και τα γενικά λύκεια) διαλέγουν κυρίως τους δημοφιλείς τομείς που λειτουργούν στο 1ο ΕΠΑΛ (μηχανολογίας, υγείας κ.ά.). Κατά την ίδια, και το 2ο ΕΠΑΛ διαθέτει ένα πρόγραμμα σπουδών (τομείς και ειδικότητες) που είναι άμεσα διασυνδεδεμένο με τις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας σε τοπικό επίπεδο, ωστόσο τα παιδιά δεν γνωρίζουν τις δυνατότητες του σχολείου – «δεν μπορούν να επιλέξουν κάτι που δεν το γνωρίζουν», αναφέρει χαρακτηριστικά η διευθύντρια, ενώ όπως επιπλέον υποστηρίζει η απομακρυσμένη από την πόλη θέση του σχολείου αλλά και η επιρροή των συνομηλίκων οδηγούν τους μαθητές συχνά να επιλέγουν τομέα με βάση αυτά τα κριτήρια και όχι με βάση τα ταλέντα ή τις κλίσεις τους.
Όλα τα παραπάνω όπως μας εξηγεί θα αποτελέσουν το επίκεντρο μια μικρής εκστρατείας ενημέρωσης που θα πραγματοποιηθεί σε Γυμνάσια του Ρεθύμνου μετά τις διακοπές του Πάσχα, όπου εκείνη και συνάδελφοί της από το 2ο ΕΠΑΛ θα επισκεφθούν τα σχολεία προκειμένου να γνωστοποιήσουν σε μαθητές και γονείς τη σημασία των τομέων, των ειδικοτήτων και των δυνατοτήτων γενικότερα του 2ου ΕΠΑΛ. «Προσπαθούμε μέσα από την ενημέρωση να βοηθήσουμε τους μαθητές να επιλέξουν σωστά. Τα παιδιά πρέπει να σκέφτονται όταν αποφασίζουν τι θα κάνουν στη ζωή τους, ότι η δουλειά τους θα είναι η μισή τους ζωή. Και αυτό με το οποίο θα αποφασίσουν να ασχοληθούν πρέπει να τους αρέσει. Οπότε είναι πολύ σημαντικό να αποφασίσουν τι θα κάνουν απερίσπαστοι από το τι κάνουν ή λένε οι άλλοι», αναφέρει η κ. Μπρόκου χαρακτηριστικά.
Φέτος όπως η ίδια εξηγεί φοιτούν στο 2ο ΕΠΑΛ γύρω στα 160 παιδιά, ενώ όπως δηλώνει η δυναμικότητα του σχολείου μπορεί να φτάσει τα 210-220. «Είναι ένα ΕΠΑΛ το οποίο λόγω θέσης δεν γίνεται αντιληπτό στον πολύ κόσμο αλλά και λόγω μεγέθους. Τις ενημερωτικές εκδηλώσεις θα τις κάνουμε γιατί θεώρησα ότι είναι μεγαλύτερη η ανάγκη προβολής του 2ου ΕΠΑΛ διότι είναι ένα «κρυμμένο» σχολείο. Πρέπει να μάθει ο κόσμος τους τομείς μας, τις ειδικότητές μας και τι αυτές εξυπηρετούν».
Άμεση διασύνδεση με την αγορά εργασίας
Όπως όλα τα επαγγελματικά λύκεια έτσι και το 2ο ΕΠΑΛ προσφέρει τομείς και ειδικότητες που έχουν επιλεχθεί κατά κύριο λόγο επειδή προσιδιάζουν στο αναπτυξιακό μοντέλο της περιοχής. Έτσι, στη Β’ Λυκείου οι τομείς που προσφέρονται στο 2ο ΕΠΑΛ είναι ο Τομέας της Διοίκησης και Οικονομίας από τον οποίο ένα παιδί στη Γ’ Λύκειού μπορεί να ακολουθήσει την ειδικότητα Υπάλληλος Διοίκησης και Οικονομικών Υπηρεσιών, Υπάλληλος Τουριστικών Επιχειρήσεων, Υπάλληλος Αποθήκης και Συστημάτων Εφοδιασμού, Υπάλληλος Εμπορίας και Διαφήμισης και από την άλλη λειτουργεί και ο Τομέας της Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος όπου στη Γ’ Λυκείου οδηγεί στην ειδικότητα Φυτικής Παραγωγής.
Η κ. Μπρόκου επισημαίνει ότι όλοι οι τομείς και οι ειδικότητες αφορούν τις άμεσες, πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας η οποία «πάσχει» από την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, και έτσι τα επαγγελματικά λύκεια όπως και το 2ο ΕΠΑΛ έρχονται να καλύψουν αυτό το κενό. Μάλιστα στο σχολείο η ειδικότητα «Υπάλληλος Τουριστικών Επιχειρήσεων» είναι η μοναδική σε όλη την Κρήτη, όπως εξηγεί.
Επιπλέον, ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα, σύμφωνα με την ίδια, των επαγγελματικών λυκείων και ιδίως των ΕΠΑΛ του Ρεθύμνου είναι ότι προσφέρουν το πρόγραμμα του μεταλυκειακού έτους, τη λεγόμενη τάξη μαθητείας. Ένα εννεάμηνο πρόγραμμα πρακτικής άσκησης που προσφέρεται στους απόφοιτους του ΕΠΑΛ κατά το οποίο μπορούν να εργαστούν σε κάποια επιχείρηση της περιοχής, κάνοντας πράξη όλες τις γνώσεις που έχουν αποκομίσει από τα μαθήματα του σχολείου. Οι ειδικότητες του 2ου ΕΠΑΛ όπως τονίζει η κ. Μπρόκου οδηγούν όλες σε θέσεις που αφορούν εξειδικευμένα πόστα σε ξενοδοχειακές μονάδες, σε λογιστικά γραφεία, σε γεωπονικά καταστήματα, σε μεταποιητικές μονάδες, σε γραφεία τουριστικών κρατήσεων κ.ά. (εργοδότες με τους οποίους πράγματι το σχολείο έχει συνεργαστεί στο πλαίσιο της μαθητείας). «Όσον αφορά τη μαθητεία φέτος έχουμε διπλασιάσει τον αριθμό των μαθητευόμενών μας. Έχουμε περίπου 28 παιδιά. Και επειδή έχουμε ειδικότητες στο δικό μας σχολείο οι οποίες είναι μοναδικές στην Κρήτη, αυτή τη στιγμή υλοποιούν το πρόγραμμα της μαθητείας παιδιά από το Ηράκλειο και από τα Χανιά. Είναι ένας θεσμός που τον γνωρίζει σιγά σιγά ο κόσμος και τον επιλέγει γιατί έχει μια άμεση επαγγελματική αποκατάσταση. Πολλά από τα παιδιά έχουν συνεχίσει στους εργοδότες που πήγανε να κάνουν την πρακτική άσκηση. Και αυτός είναι και ο στόχος: να συνδεθεί η θεωρία με την πράξη και η εκπαίδευση με την αγορά εργασίας», περιγράφει η κ. Μπρόκου.
Αίτημα για νέες ειδικότητες
Στο πλαίσιο ανάπτυξης του σχολείου και του προγράμματος σπουδών του αλλά και αναγνωρίζοντας τις ανάγκες που υπάρχουν στην αγορά εργασίας, το 2ο ΕΠΑΛ όπως εξηγεί η κ. Μπρόκου, έχει αιτηθεί την προσθήκη δύο νέων ειδικοτήτων οι οποίες αν εγκριθούν (θα είναι γνωστό τον Ιούνιο) τότε θα μπορούν να επιλεχθούν από τους μαθητές τη νέα χρονιά. Αυτές είναι η «Αρχιτεκτονική Τοπίου» και η «Ζωική Παραγωγή» οι οποίες είναι ειδικότητες του τομέα της Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος.
«Κάναμε αίτηση για αυτές τις ειδικότητες γιατί είδαμε ότι υπάρχει ανάγκη στην αγορά. Είδαμε από τα ξενοδοχεία και τα τόσα τουριστικά καταλύματα που λειτουργούν στον νομό ότι έχουν ανάγκη από προσωπικό που θα φροντίζει, θα περιποιείται, θα διαμορφώνει τους κήπους τους και τον περιβάλλοντα χώρο τους, οπότε θεωρήσαμε ότι θα ήταν χρήσιμη και απαραίτητη η δημιουργία της ειδικότητα της αρχιτεκτονικής τοπίου. Και από την άλλη, δεν μπορούμε να μιλάμε για Ρέθυμνο όπου ένα μεγάλο μέρος της τοπικής οικονομίας είναι η κτηνοτροφία και να μην έχουμε ένα πρόγραμμα ζωικής παραγωγής. Υπάρχουν παιδιά στον νομό μας που ασχολούνται με την κτηνοτροφία και πρέπει να εξοπλιστούν με γνώσεις που έχουν να κάνουν με τις σύγχρονες τεχνολογίες του κλάδου, τις σύγχρονες μεθόδους παραγωγής ώστε να εξελίξουν τη δουλειά τους και να την πάνε παρακάτω», επισημαίνει η κ. Μπρόκου.
«Πονοκέφαλος» η υποχρηματοδότηση των σχολείων
Η επαγγελματική εκπαίδευση στο Ρέθυμνο έχοντας εξελίξει σε μεγάλο βαθμό τα προσφερόμενα προγράμματα σπουδών και τη μαθητεία, αποκτά έναν άλλο χαρακτήρα πλέον που διαχωρίζεται τελείως από την παρωχημένη αντίληψη ότι το ΕΠΑΛ είναι ένας τύπος σχολείου για μαθητές με μειωμένες γνωστικές ικανότητες. Ωστόσο, μεγάλο εμπόδιο στη λειτουργία τους όπως βέβαια και όλων των σχολείων του δήμου Ρεθύμνης είναι η κατάργηση των σχολικών επιτροπών από το καλοκαίρι του 2024.
Το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή τα κονδύλια που διατίθενται για τα σχολεία του Ρεθύμνου περνάνε από τα «χέρια» του Δήμου και των δύσκαμπτων, γραφειοκρατικών του διαδικασιών «πάει» τις όλες διαδικασίες εξαιρετικά αργά. Από την προμήθεια γραφικής ύλης, ή την αποκατάσταση μικροζημιών μέχρι την κάλυψη σοβαρότερων περιπτώσεων που πολλές φορές κρίνονται και κατεπείγουσες μιας και τίθενται θέματα ασφάλειας παιδιών και προσωπικού, όλα περνάνε τώρα από τα πολλαπλά στάδια ελέγχου και εγκρίσεων του δημοσίου μέχρι να ικανοποιηθούν.
Και το πρόβλημα έγκειται όπως το περιγράφει η κ. Μπρόκου στο ότι πριν τη θεσμοθέτηση του νέου συστήματος χρηματοδότησης των σχολείων του Δήμου, οι διευθυντές σε συνεργασία με τις επιτροπές κατάφερναν με πιο απλουστευμένο τρόπο να διαχειριστούν τα κονδύλια για το σχολείο, ανεξάρτητα αν ήταν λίγα ή πολλά. Το σημαντικό όπως λέει ήταν ότι τουλάχιστον γνώριζαν τον προϋπολογισμό τους. Τώρα αν χρειάζονται κάτι μαζικά τα σχολεία γίνονται διαγωνισμοί οπότε περιμένουν από εκεί να προμηθεύουν το οτιδήποτε, και αν δεν υπάρχει διαγωνισμός για κάτι που χρειάζονται χρησιμοποιούν τη λεγόμενη πάγια προκαταβολή (500€ και 1.000€, ανάλογα τη δυναμικότητα του σχολείου και άλλα κριτήρια) γύρω από την οποία όμως υπάρχει μεγάλη ασάφεια όπως ισχυρίζεται η διευθύντρια, με αποτέλεσμα πολλοί διευθυντές θέλοντας να μην πάρουν την ευθύνη, δεν τη χρησιμοποιούν καν. «Αυτή τη στιγμή σαν σχολεία δεν ξέρουμε τι έχουμε και τι δεν έχουμε. Πέρυσι ένα ολόκληρο χρόνο περιμέναμε σαν σχολείο να πάρουμε την πάγια προκαταβολή. Την πήραμε τον Σεπτέμβριο. Ήρθε μετά από εννέα μήνες. Και σε ό,τι αφορά τη φετινή χρονιά… τελείωσε. Η χρονιά τελείωσε δηλαδή έχουμε ακόμα ένα μήνα μάθημα, μετά είναι οι εξετάσεις και δεν έχουμε πάρει ακόμα για φέτος την πάγια προκαταβολή, που σημαίνει ότι δεν ξέρω και εγώ ακόμα πως υπάρχουμε. Κάνανε διαγωνισμό για τα τρόφιμα (σ.σ. υλικά για το εργαστήριο Τεχνολογίας Τροφίμων) και βγήκε άγονος. Ξανακάνανε και ξαναβγήκε άγονος. Και τι θα κάνουμε εμείς; Επειδή βγαίνει και ξαναβγαίνει άγονος δεν θα κάνουμε εργαστήρια;».
Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω προφανώς είναι η καθημερινή υπολειτουργία των σχολείων, η αδυναμία κάλυψης ζωτικών αναγκών και μια γενικότερη αίσθηση εγκατάλειψης. Πολλοί διευθυντές αναγκάζονται να σκαρφίζονται τρόπους άλλους για να βρουν χρηματοδότηση για τα σχολεία τους, πολλοί βασίζονται σε ιδιωτικές πρωτοβουλίες ενώ την υποβάθμιση που δέχεται ο δημόσιος χαρακτήρας των σχολείων αποτυπώνει χαρακτηριστικά κλείνοντας η κ. Μπρόκου με ένα παράδειγμα το οποίο μας έχει ξανα-αναφέρει («Ρ.Ν.» 4/12/2025 «Σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία των σχολείων εξαιτίας της κατάργησης των σχολικών επιτροπών»): «Ξέρετε τι κάνουμε για να πραγματοποιήσουμε τα εργαστήρια τεχνολογίας και τροφίμων; Μαζεύουμε τα μπουκάλια και τα αλουμινοκουτάκια και τα πηγαίνουμε στην ανακύκλωση και παίρνουμε τα κουπόνια για να αγοράσουμε τα υλικά που χρειαζόμαστε. Είναι δυνατόν να λειτουργούμε έτσι;».
