Πολύς λόγος γίνεται κάθε χρόνο για τον προϋπολογισμό της χώρας μας. Έπρεπε να μας βάλει το μαχαίρι στον λαιμό η ΕΕ και η τρόικα, για να συμμαζευτούν κάπως τα οικονομικά της χώρας, ώστε να έχει πλέον πλεονάσματα στους προϋπολογισμούς της, φτάνοντας στο απίστευτο, να αποπληρώνει νωρίτερα κάποια από τα χρέη των μνημονίων! Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι στα μνημόνια φτάσαμε από τον αλόγιστο δανεισμό και την σπατάλη των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης στο δημόσιο χρήμα και τους πακτωλούς των χρημάτων που πήραν, με τα πακέτα Ντελόρ από την ΕΕ. Αλλά για να φτάσουμε στη νέα κατάσταση της συνέπειας των πληρωμών των μνημονίων, να μην ξεχνάμε επίσης, ότι το βάρος το σήκωσε ο απλός πολίτης και η αφαίμαξη πλούτου που του έγινε, από τις κυβερνήσεις των μνημονίων. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat για το 2024-2025: Το 26,9% του πληθυσμού (περίπου 2,74 εκατομμύρια άτομα) να βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού με την Ελλάδα να κατέχει την τρίτη χειρότερη θέση στην ΕΕ, μετά τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Επίσης το 66,8% των Ελλήνων δηλώνει ότι αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες, που είναι το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη.
Ψάχνοντας σε οικονομικές ιστοσελίδες βρήκα αρκετά διαφωτιστικά στοιχεία για τους προϋπολογισμούς. Η απλή λογική λέει ότι για να είναι ένας προϋπολογισμός ισοσκελισμένος, τα συνολικά του έσοδα πρέπει να καλύπτουν ακριβώς τις συνολικές του δαπάνες (Έσοδα = Έξοδα). Ο προϋπολογισμός της Ελλάδας για το 2025 έκλεισε με ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, υπερβαίνοντας τους αρχικούς στόχους, αν βέβαια τα στοιχεία είναι σωστά και όχι πλασματικά, γιατί στην Ελλάδα όλα μπορούν να συμβούν…
Τελικά σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2025, που δημοσιοποιήθηκαν στις 26 Ιανουαρίου 2026, τα βασικά αποτελέσματα έχουν ως εξής: Πρωτογενές Πλεόνασμα: Διαμορφώθηκε στα 8,089 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας σημαντική υπέρβαση έναντι των αρχικών στόχων. Καθαρά Έσοδα: Ανήλθαν σε 77,065 δισ. ευρώ για την περίοδο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025. Φορολογικά Έσοδα: Τα συνολικά έσοδα από φόρους έφτασαν τα 72 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τις προσδοκίες λόγω της αυξημένης οικονομικής δραστηριότητας και της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Τελικό Ισοζύγιο: Το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης (μετά και την πληρωμή τόκων) έκλεισε με θετικό πρόσημο άνω των 100 εκ. ευρώ. Επενδυτικές Δαπάνες: Οι πληρωμές για επενδύσεις ανήλθαν σε 14,611 δισ. ευρώ, ελαφρώς ενισχυμένες σε σχέση με τον στόχο. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν δημοσιονομική σταθερότητα, παρά κάποιες αποκλίσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες δαπανών. Έτσι η ελληνική οικονομία το 2025 κλείνει με ρυθμό ανάπτυξης περίπου 2,2% – 2,3%. Προβλέπεται ότι το 2025, το πρωτογενές πλεόνασμα θα διαμορφωθεί στο 3,7% του ΑΕΠ.
Για το 2026, ο προϋπολογισμός που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2025 στοχεύει επίσης σε πλεονασματικά αποτελέσματα για τη μείωση του χρέους, όπως άλλωστε και τα επόμενα χρόνια, αφού οι κυβερνήσεις πλέον γνωρίζουν ότι δεν έχουν άλλη επιλογή.
Ένα μεγάλο ερώτημα για το χρέος που έχει η χώρα είναι: σε πόσα χρόνια ίσως να μπορούσε να φτάσει στο μηδέν, με βάση τα σημερινά πλεονάσματα στους προϋπολογισμούς; Όπως είναι η κατάσταση στην παγκόσμια οικονομία σήμερα υποθέτω, χωρίς να είμαι οικονομολόγος, ότι όχι μόνο η χώρα μας, αλλά κανένα κράτος δεν θα μπορούσε να πετύχει τέτοιο στόχο, αφού οι ανάγκες διαρκώς γίνονται περισσότερες και ο δανεισμός για την πραγματοποίηση τους είναι αναπόφευκτος!
Η στρατηγική της χώρας δεν μπορεί να είναι άλλη από τη μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ για να είναι βιώσιμο όσο γίνεται καλύτερα. Τα βασικά στοιχεία για το χρέος σήμερα είναι ότι ανέρχεται σε περίπου 400 δισεκατομμύρια ευρώ. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, οι ειδικοί αναμένουν να υποχωρήσει στο 146,8% το 2025 και στο 142,7% το 2026. Αν διατηρηθούν τα τρέχοντα πρωτογενή πλεονάσματα, προβλέπεται ότι το χρέος θα πέσει κοντά στο 120% του ΑΕΠ μέχρι το 2030.
Θεωρητικά το χρέος θα μπορούσε να μηδενιστεί, αν η χώρα μας χρησιμοποιούσε ολόκληρο το ετήσιο πρωτογενές πλεόνασμα (περίπου 7-12 δισ. ευρώ ετησίως) αποκλειστικά για την αποπληρωμή του κεφαλαίου, και θα χρειαζόταν, θεωρητικά πάντα, πάνω από 40-50 χρόνια για να φτάσει στο μηδέν. Ωστόσο, μην ξεχνάμε ότι μέρος των πλεονασμάτων δαπανάται για τόκους και επενδύσεις, οπότε κάτι τέτοιο είναι αδύνατο.
Σε μακροπρόθεσμη στρατηγική η χώρα μας έχει ήδη προγραμματίσει αποπληρωμές δανείων που φτάνουν έως το 2070, με την κυβέρνηση να προχωρά σε πρόωρες αποπληρωμές, όπως ήδη κάνει, για να μειώσει το κόστος εξυπηρέτησης. Στατιστικά, με βάση πάντα τα σημερινά δεδομένα, η επαναφορά του χρέους σε «βιώσιμα» επίπεδα, δηλαδή κάτω από το 100% του ΑΕΠ, και με τους σημερινούς ρυθμούς ανάπτυξης και πλεονασμάτων τοποθετείται μετά το 2040-2050.
Αναλογιζόμενος όλα τα παραπάνω δεν απέφυγα τη σκέψη, που και πως θα ήταν σήμερα η χώρα μας και ο Έλληνας πολίτης, αν όλες οι κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης εργάζονταν πραγματικά και ουσιαστικά για τη χώρα και τους πολίτες της, με τους πακτωλούς χρημάτων που είχαν πάρει από την ΕΕ. Αλλά δυστυχώς παραμένει απλά μια σκέψη…
Πηγές: moneyreview.gr – newmoney – capital.gr -ertnews.gr
* Ο Βαγγέλης Παπαδάκις είναι π. διευθυντής του 1ου Γυμνασίου Ρεθύμνου -Ε:11 Φυσικής αγωγής
