Κινδυνεύουν οι αποζημιώσεις ορισμένων πυρόπληκτων πολιτών στον Δήμο Αγίου Βασιλείου, οι οποίοι δεν είχαν υποβάλλει δηλώσεις ΟΣΔΕ τα προηγούμενα χρόνια
Στον «πάγο» βρίσκεται η διαδικασία υποβολής και οριστικοποίησης των ενεργοποιήσεων του ΟΣΔΕ (Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου), από τα ΚΥΔ (Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων) της Κρήτης και της υπόλοιπης Ελλάδας, για την καταβολή των αγροτικών αποζημιώσεων του 2026 και τη συμμετοχή των παραγωγών σε προγράμματα οικονομικής ενίσχυσης. Οι τεχνικές δυσλειτουργίες του νέου ηλεκτρονικού συστήματος της ΑΑΔΕ, αλλά και η νέα τροπολογία του αρμόδιου υπουργείου, σύμφωνα με την οποία, τα ίδια τα ΚΥΔ, αλλά και οι υπάλληλοι που διεκπεραιώνουν τη διαδικασία, κρίνονται ως υπαίτιοι σε περίπτωση εντοπισμού λαθών στις δηλώσεις, έχουν μέχρι στιγμής ουσιαστικά μπλοκάρει τις δηλώσεις. Οι υπεύθυνοι των ΚΥΔ και οι εργαζόμενοι σε αυτά, κάνουν λόγο για ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας το οποίο μεταθέτει τις ελεγκτικές ευθύνες του κρατικού μηχανισμού στα Κέντρα και επιβάλλει υπέρογκα πρόστιμα σε περίπτωση αναντιστοιχίας ανάμεσα στις δηλώσεις των παραγωγών και την πραγματική τους ιδιοκτησία. Σύμφωνα με τελευταία στοιχεία, σε πανελλαδικό επίπεδο έχουν υποβληθεί μόλις 480 αιτήσεις ΟΣΔΕ, την ώρα που οι παραγωγοί στην Κρήτη υπολογίζονται περισσότεροι από 60.000 και πανελλαδικά πάνω από 500.000. Η Ελλάδα αυτήν την στιγμή, όπως υποστηρίζουν άνθρωποι του κλάδου, εκπρόσωποι των ΚΥΔ και των αγροτικών ενώσεων της Κρήτης, είναι η μοναδική χώρα που δεν έχει καν ξεκινήσει να υποβάλλει αιτήσεις, ενώ η καταληκτική ημερομηνία για οριστική υποβολή έχει οριστεί στις 16 Οκτωβρίου. Συνεπώς, το σενάριο να χαθούν οι αγροτικές ενισχύσεις του 2026, αν δεν υπάρξει κρατική μέριμνα, μοιάζει πλέον αναπόφευκτο και μοιραίο. Όπως σχολίασε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.», ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Ρεθύμνου, Γιώργος Βενιεράκης: «Οι ενεργοποιήσεις ακόμα δεν έχουν έχουν ξεκινήσει να γίνονται. Δεν ξέρουμε ακόμα λεπτομέρειες για το τι θα γίνει, αλλά έχει καθυστερήσει πάρα πολύ η διαδικασία με τις ενεργοποιήσεις. Όλη αυτή η καθυστέρηση θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στους αγρότες, με δεδομένο ότι μπαίνει και το φθινόπωρο σιγά-σιγά και ξεκινούν τα έξοδα για τους παραγωγούς. Τα προβλήματα είναι πολλά και με τους δασικούς χάρτες και με το Κτηματολόγιο και δεν ξέρουμε πώς θα ξεμπερδέψει αυτό το κουβάρι».
Πρόκειται μάλιστα για ζήτημα που αφορά άμεσα και τους προσφάτως πυρόπληκτους παραγωγούς στο Νότιο Ρέθυμνο, οι οποίοι είδαν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται από τις πυρκαγιές. Συγκεκριμένα, παραγωγοί που δεν είχαν υποβάλλει δηλώσεις ΟΣΔΕ τα προηγούμενα τρία χρόνια, παρότι δικαιούνται αποζημίωση, καλούνται να υποβάλουν αίτηση για το 2026, πληρώνοντας τις ασφαλιστικές εισφορές, αλλά η διαδικασία, όπως αναφέρθηκε, είναι μπλοκαρισμένη αυτήν τη στιγμή. Όπως εξήγησε μιλώντας στα «Ρ.Ν.», η γεωπόνος και ανταποκρίτρια του ΕΛΓΑ στον δήμο Αγίου Βασιλείου, Διαμάντω Φραγκιά, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων αποζημίωσης για το φυτικό κεφάλαιο ολοκληρώνεται σήμερα. Μέχρι στιγμής η διαδικασία έχει κυλήσει ομαλά και εκατοντάδες πολίτες έχουν αιτηθεί αποζημίωση, ανάμεσά τους και πολλοί που δεν έχουν διεκδικήσει επιδοτήσεις από τον ΟΣΔΕ ποτέ, ή δεν έχουν υποβάλλει τα τελευταία χρόνια. Παρά τον ικανοποιητικό ρυθμό με τον οποίο προχωρά η διαδικασία των αιτήσεων στον δήμο Αγίου Βασιλείου, εξετάζεται το σενάριο για πρόσθετη ολιγοήμερη παράταση της προθεσμίας, ώστε να εξασφαλιστεί ότι θα εξυπηρετηθεί το σύνολο των πολιτών. Σε κάθε περίπτωση, όσοι πυρόπληκτοι δεν έχουν κάνει την αίτησή τους, καλούνται να προσφύγουν στα γραφεία του δήμου άμεσα.
«Το περιθώριο μέχρι τις 16 Οκτώβρη είναι απλά μη ρεαλιστικό»
Με γνώμονα το πιεστικό χρονοδιάγραμμα, αλλά και τη στασιμότητα στην ανάληψη πρωτοβουλιών για την επίλυση του ζητήματος, πραγματοποιήθηκε προχθές στο Ηράκλειο σύσκεψη εκπροσώπων των ΚΥΔ και αγροτοκτηνοτρόφων, στο πλαίσιο της οποίας συστάθηκε επιτροπής εκπροσώπησης. Στόχος της επιτροπής η διεκδίκηση λύσεων στο πρόβλημα και η ενημέρωση του αγροτικού κόσμου. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Νίκος Κουτεντάκης, πρόεδρος του συλλόγου Γεωπόνων Μελετητών Κρήτης και ιδιοκτήτης ΚΥΔ, τα προβλήματα αυτήν τη στιγμή χωρίζονται σε τρεις άξονες: «Το πρώτο είναι το τεχνικό πρόβλημα, που αφορά την πλατφόρμα της ΑΑΔΕ που έχει πάρα πολλές ατέλειες. Και σήμερα το πρωί να έπρεπε να οριστικοποιήσουμε μία δήλωση, δεν έχουμε τη δυνατότητα. Εκεί ευελπιστούμε ότι κάποια μέρα θα τη διορθώσουν. Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα είναι θεσμικό, όσον αφορά τη συνυπευθυνότητα, εκτός του παραγωγού που είναι δεδομένη, των ΚΥΔ, αλλά και των υπαλλήλων που κάνουν την καταχώρηση. Αυτό δεν έχει ξεκαθαρίσει. Το ότι έκαναν μία τροπολογία και μείωσαν τα πρόστιμα στο 80%, αυτό για μένα είναι μία γελοιότητα. Το αν το πρόστιμο αντί για 5.000 ευρώ πέσει στα 1.000 ή αν τα 20.000 ευρώ πέσουν στα 4.000 δεν έχει λογική και δεν είναι κίνητρο για μένα να ακολουθήσω την διαδικασία. Δεν μπορεί να μεταφέρουν όλα τα προβλήματα του ελεγκτικού μηχανισμού σε εμάς. Δεν είμαστε εμείς σε θέση να ελέγξουμε αν ένα ηλεκτρονικό μισθωτήριο, ένα Ε9 και ένα μητρώο έχει γνησιότητα. Είναι κρατικά έγγραφα και η ευθύνη είναι δική τους», ανέφερε. Η τρίτη πτυχή του προβλήματος έχει να κάνει με τις ασφυκτικές χρονικές προθεσμίες. «Το περιθώριο μέχρι τις 16 Οκτώβρη είναι απλά μη ρεαλιστικό, για να ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες. Για να κάνουμε σοβαρή δουλειά θέλουμε το λιγότερο μέχρι τέλος του χρόνου», συμπλήρωσε ο κ. Κουτεντάκης.
Τα 50 ΚΥΔ που λειτουργούν στην Κρήτη είναι αποφασισμένα ότι δεν πρόκειται να αναλάβουν την ευθύνη της υποβολής των αιτήσεων, αν δεν αλλάξει το καθεστώς συνυπευθυνότητας.
«Αυτήν τη στιγμή δεν γίνονται αιτήσεις, γιατί δεν λειτουργεί το σύστημα, ώστε να οριστικοποιήσουμε τις αιτήσεις, δεν έχει λυθεί το θεσμικό θέμα, επομένως παραμένει ερώτημα το ποιος θα πάρει την ευθύνη. Οι επιδοτήσεις βέβαια είναι ένα μέρος του προβλήματος. Διακυβεύονται τα πάντα, όλα τα επενδυτικά προγράμματα, σχέδια βελτίωσης, νέοι αγρότες, βιολογικά, χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω τραπεζών, ακόμα και οι απλή ταξινόμηση οχημάτων. Όλα έχουν σταματήσει. Είναι πολύ σοβαρό το θέμα και πρέπει να ασχοληθούν σοβαρά με αυτό», κατέληξε.
Αναγκαία η ολοκλήρωση των ενεργοποιήσεων του ΟΣΔΕ για την αποζημίωση των πυρόπληκτων στον δήμο Αγίου Βασιλείου
Αναφορικά με τις αποζημιώσεις των πυρόπληκτων στον δήμο Αγίου Βασιλείου τώρα, εξηγώντας το μέγεθος του ζητήματος στα «Ρ.Ν.», ο Γιώργος Γεωργουλάκης, γεωπόνος, υπεύθυνος ΚΥΔ, γεωργικός σύμβουλος και μέλος του Παγκρήτιου Συλλόγου Μελετητών, ανέφερε αρχικά ότι ο δήμος έχει κάνει όλες τις απαραίτητες κινήσεις για να υποβληθούν οι αιτήσεις, δίνοντας μάλιστα παράταση μερικών ημερών, από την αρχική ημερομηνία στις 20 Αυγούστου. Παράλληλα έχουν διοργανωθεί και ενημερωτικές εκδηλώσεις σε Ασώματο και Κρύα Βρύση, παρουσία της Δημοτικής αρχής. Το πρόβλημα ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Γεωργουλάκη είναι το εξής: «Υπάρχουν πολλοί παραγωγοί, οι οποίοι υπέστησαν ζημιές και είχαν περιουσίες της τάξεως των 100-150 δέντρων δεν έχουν κάνει δηλώσεις ΟΣΔΕ τα προηγούμενα χρόνια, γιατί οι επιδοτήσεις που θα έπαιρναν, είτε ήταν κάτω από 150 ευρώ, ποσό που δεν δίνει καν ο ΟΣΔΕ, είτε επειδή ήταν τόσο χαμηλό το ποσό και δεν έμπαιναν στη διαδικασία. Όμως, το νομικό καθεστώς εμπλέκει την αίτηση ΟΣΔΕ με τη δυνατότητα αποζημίωσης και την εμπλέκει με δύο τρόπους: Πρώτον γιατί έτσι αποδεικνύεις κυριότητα στην ιδιοκτησία σου και δεύτερον γιατί όταν κάνεις αυτήν την αίτηση πληρώνεις την εισφορά σου στον ΕΛΓΑ, δηλαδή στην ουσία πληρώνεις ασφάλεια και με βάση αυτό ο ΕΛΓΑ έρχεται μετά αποζημιώνει την ασφαλισμένη ιδιοκτησία. Αυτοί που είχαν μικρές περιουσίες και δεν έκαναν αίτηση μέχρι το 2025, γιατί δεν τους συνέφερε, ήταν φυσιολογική η κίνησή τους, θα πρέπει να το κάνουν μέσα στο 2026, για να μπορέσουν να αιτηθούν την αποζημίωση. Πήγαν στον δήμο να δηλώσουν, φαίνονται τα χωράφια στους χάρτες, όμως χρειάζεται να έχουν εγγραφεί στο Μητρώο Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, δηλαδή να κάνουν και να οριστικοποιήσουν τη δήλωση του ΟΣΔΕ, όμως αυτήν την στιγμή ο ΟΣΔΕ δεν μπορεί να κλείσει και να ολοκληρώσει τη διαδικασία», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον κ. Γεωργουλάκη, είναι αρκετοί οι πυρόπληκτοι, των οποίων η περιουσία καταστράφηκε, αλλά δεν υπάρχει εγγύηση ότι θα μπορέσουν να αποζημιωθούν. «Το να σου καούν 100 και 150 δέντρα δεν είναι αμελητέο πράγμα. Μπορεί να μην τα δήλωνες για να πάρεις επιδότηση, αλλά είναι μία ζημιά. Κανένας όμως δεν μπορεί να σου αποζημιώσει μία ζημιά που έχεις πάθει, αν δεν έχεις ζητήσει την αποζημίωση. Είναι σημαντικό να πάει ακόμα και σήμερα κάποιος να κάνει την αίτησή του και να δει αν θα είναι δικαιούχος. Τα υπόλοιπα είναι θέμα του νομοθέτη και του κράτους. Αν τελικά δεν μπορέσουν κάποιοι να βγάλουν άκρη με το ΟΣΔΕ, πρέπει να υπάρξει μία νομοθετική πρόβλεψη που θα δίνει τη δυνατότητα στον ελεγκτή να ελέγξει τον παραγωγό και να μπορεί να αποζημιωθεί», κατέληξε.
