Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΣΑΪΤΗ*
Η αναφορά του Μάρκο Ρούμπιο στα κοιτάσματα σπανίων γαιών της Κούβας επανέφερε στο προσκήνιο τη γεωοικονομική διάσταση των αμερικανικών κυρώσεων που ανακοινώθηκαν την Πρωτομαγιά, με στόχο τον μεταλλευτικό τομέα και τη συνεργασία της Αβάνας με ξένες εταιρείες.
ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η αναφορά του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στα κοιτάσματα «σπανίων γαιών» της Κούβας, κατά τη συνέντευξή του στον Sean Hannity του Fox News, λίγες ημέρες μετά τις νέες αμερικανικές κυρώσεις που ανακοινώθηκαν την Πρωτομαγιά εις βάρος του κουβανικού μεταλλευτικού τομέα και εταιρειών που συνδέονται με το κράτος και τον στρατό.
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η Κούβα διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο, συμπεριλαμβανομένων «μερικών από τα καλύτερα κοιτάσματα σπανίων γαιών στον κόσμο», προσθέτοντας ότι η χώρα θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ισχυρό οικονομικό και επενδυτικό κέντρο εάν άλλαζε το πολιτικό καθεστώς. Αν και η διατύπωσή του θεωρείται υπερβολική από γεωλογικής πλευράς, η αναφορά δεν έγινε τυχαία.
Είπε: «Η Κούβα δεν θα έπρεπε να είναι φτωχή χώρα. Έχει σημαντικά κοιτάσματα ορυκτών, μερικές από τις καλύτερες σπάνιες γαίες στον κόσμο, τεράστιες δυνατότητες στον τουρισμό και πολύ πλούσια γεωργική γη. Οι Κουβανοί πετυχαίνουν παντού στον κόσμο εκτός από την ίδια την Κούβα».
Στην ανατολική Κούβα και ειδικά στην περιοχή της Moa λειτουργούν από δεκαετίες εγκαταστάσεις εξόρυξης νικελίου και κοβαλτίου μέσω της κοινοπραξίας της κρατικής General Nickel Company με την καναδική Sherritt International. Στα ίδια κοιτάσματα έχουν καταγραφεί και συγκεντρώσεις στοιχείων σπανίων γαιών, που θεωρούνται κρίσιμα για την αμυντική βιομηχανία, τις μπαταρίες, τα drones, τις τεχνολογίες ενέργειας και τα ηλεκτρονικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας.
Οι κυρώσεις που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση Τραμπ την 1η Μαΐου επισήμως συνδέονται με την οικονομική πίεση προς την κουβανική διοίκηση και ειδικά προς το στρατιωτικό επιχειρηματικό δίκτυο που ελέγχει μεγάλα τμήματα της οικονομίας. Ωστόσο, η χρονική σύμπτωση με τη δημόσια αναφορά Ρούμπιο στα κρίσιμα ορυκτά της Κούβας ενισχύει την εκτίμηση ότι πίσω από την αμερικανική στάση βρίσκεται και ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για τον έλεγχο στρατηγικών πρώτων υλών.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει πλέον τις σπάνιες γαίες, το νικέλιο και το κοβάλτιο ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, καθώς επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από κινεζικά ελεγχόμενες αλυσίδες εφοδιασμού. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ακόμη και η Κούβα αποκτά αναβαθμισμένη γεωοικονομική σημασία, παρά το περιορισμένο σημερινό μέγεθος της παραγωγής της.
Η αναφορά Ρούμπιο δείχνει ότι η αμερικανική πολιτική απέναντι στην Κούβα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην ιδεολογική ή πολιτική αντιπαράθεση με το καθεστώς της Αβάνας, αλλά εντάσσεται όλο και περισσότερο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό ΗΠΑ – Κίνας για κρίσιμα ορυκτά και τεχνολογική κυριαρχία.
* Ο Γιώργος Κατσαΐτης είναι ο εκδότης – διευθυντής της εφημερίδας«Ενημέρωση»
