• Ερωτηματικά για το ποια είναι πραγματικά η αγοραστική δύναμη και κυρίως για το που δαπανούν τα χρήματά τους οι τουρίστες – Σημαντικά στατιστικά δείγματα από την έρευνα του Παρατηρητηρίου Τουρισμού Δυτικής Κρήτης
• Αυξημένες οι κρατήσεις από τις ψηφιακές πλατφόρμες – Κερδίζουν σταθερά έδαφος και εδραιώνονται ως τρόπος προσέλκυσης κυρίως νεαρών επισκεπτών
Υψηλές πληρότητες κατέγραψαν τα ξενοδοχεία του Ρεθύμνου και της Κρήτης και μέσα στον Αύγουστο, με τις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής να καλύπτουν αρκετά κενά σε δωμάτια στις ξενοδοχειακές μονάδες. Παρά το ρεκόρ αφίξεων επισκεπτών που σημειώνεται τη φετινή τουριστική περίοδο στο νησί, οι ξενοδόχοι εξακολουθούν να κάνουν λόγο για μειωμένες εισπράξεις και άδεια δωμάτια, κυρίως τους μήνες αιχμής, όπως ο Ιούλιος και ο Αύγουστος, γεγονός που το αποδίδουν στην υπερπροσφορά διαθέσιμων καταλυμάτων και τις υψηλές τιμές στα πακέτα που προσφέρονται αυτήν την περίοδο. Όπως σημειώνουν, οι καταναλωτικές συνήθειες πλέον έχουν μεταβληθεί, με τους επισκέπτες να μην ξοδεύουν απαραίτητα λιγότερα χρήματα, αλλά να τα διαχέουν σε διαφορετικές κατευθύνσεις, όπως επιβεβαίωσε και η πρόσφατα δημοσιευμένη έρευνα που διεξήγαγε το Παρατηρητήριο Τουρισμού Δυτικής Κρήτης και συντονίστηκε από το τμήμα Οικονομίας και Διοίκησης του Μεσογειακού Αγρονομικού Ινστιτούτου Χανίων (ΜΑΙΧ). Σύμφωνα με αυτήν, το εισοδηματικό επίπεδο των τουριστών είναι αυξημένο σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, συνεπώς το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι το οικονομικό αποτύπωμα δαπανών των επισκεπτών δεν έχει αλλάξει. Την ίδια ώρα, θετικές είναι οι εκτιμήσεις για το φθινόπωρο και τους μήνες του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου, με τις προκρατήσεις να έχουν ξεκινήσει ήδη από τον περασμένο χειμώνα και να κυμαίνονται σε υψηλά επίπεδα. Ιδιαίτερα ο Σεπτέμβρης είναι ένας μήνας που τα τελευταία χρόνια έχει εδραιωθεί ως κομμάτι της σεζόν με μεγάλο ενδιαφέρον και επισκεψιμότητα, με χαμηλότερες θερμοκρασίες. Παράλληλα, παρότι τα ξενοδοχεία στην Κρήτη εξακολουθούν να λειτουργούν κυρίως βασισμένα στα παραδοσιακά πρότυπα μαζικού τουρισμού, με συνεργασίες με τουριστικά γραφεία και ταξιδιωτικούς πράκτορες, οι ψηφιακές πλατφόρμες σημειώνουν χρόνο με τον χρόνο μεγάλο ενδιαφέρον, κυρίως από τις νέες γενιές. Το κομμάτι των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής, αλλά και τα μικρότερης εμβέλειας ξενοδοχεία εξυπηρετούνται σε μεγάλο βαθμό από τις ψηφιακές πλατφόρμες, που μεσολαβούν, συνδέοντας τον πελάτη με την επιχείρηση, συνήθως με ευνοϊκότερες, πιο στοχευμένες επιλογές, αλλά και ταυτόχρονα πιο εξατομικευμένου χαρακτήρα.
Απολογισμός Ιουλίου – Αυγούστου προσδοκίες για Σεπτέμβρη – Οκτώβρη
Η θερινή σεζόν του 2025 εξελίσσεται όπως αναμενόταν, με αντιφατικά μηνύματα για Ιούλιο και Αύγουστο, αλλά με αισιοδοξία για τους επόμενους μήνες. Η υπερπροσφορά κλινών σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και τις περιορισμένες πτήσεις διαμόρφωσαν για τους θερινούς μήνες μια εικόνα που ναι μεν καταγράφει συνολικό ρεκόρ αφίξεων, αλλά ταυτόχρονα παρατηρήθηκαν άδειες κλίνες ξενοδοχείων. «Μέχρι τώρα τα πράγματα για τη σεζόν έχουν κινηθεί, όπως τα είχαμε προβλέψει. Είχαμε πει δηλαδή ότι θα κάνουμε ρεκόρ αφίξεων στο σύνολο, αλλά θα έχουμε και το παράδοξο Ιούλιο και Αύγουστο να έχουμε κενά στα ξενοδοχεία, από τη στιγμή που και οι κλίνες στη βραχυχρόνια μίσθωση έχουν αυξηθεί πάρα πολύ, αλλά και οι πτήσεις είναι περιορισμένες», εξήγησε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο Γιώργος Πελεκανάκης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Διευθυντών Ξενοδοχείων. Όπως σημείωσε, «ήταν αναμενόμενο ότι θα μείνουν κενές κλίνες, είτε στα Airbnb, είτε στα ξενοδοχεία και γι’ αυτό ακριβώς είδαμε το φαινόμενο τον Ιούλιο-Αύγουστο να έχουμε ξενοδοχεία με καλές πληρότητες, αλλά όχι που να αγγίζουν το 90-100% που είχαμε άλλες χρονιές». Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο Ρέθυμνο, με τον Μανώλη Τσακαλάκη, πρόεδρο του τοπικού Συλλόγου Ξενοδόχων, να επισημαίνει: «Οι πληρότητες σώθηκαν την τελευταία στιγμή με τις κρατήσεις τελευταίας στιγμής, που σημαίνει εκπτώσεις, όπως είχαμε προβλέψει από τον Φεβρουάριο, ότι ο Ιούλιος και Αύγουστος θα υστερούν σε κρατήσεις, άρα το μόνο που μας μένει είναι να πάμε σε προσφορές, όπως και έγινε και εν τέλει οι πληρότητες κυμάνθηκαν σε καλά επίπεδα». Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται για τους επόμενους μήνες, καθώς «ο Σεπτέμβρης έχει αρκετές κρατήσεις, οπότε εκτιμούμε ότι θα κινηθεί στα γνώριμα καλά επίπεδα των τελευταίων ετών», συμπλήρωσε. Ο πρόεδρος του Συλλόγου Διευθυντών Ξενοδοχείων Κρήτης Γιώργος Σφακιανάκης μιλώντας στα «Ρ.Ν.» σχολίασε: «Ο Αύγουστος μέχρι τώρα έχει κινηθεί σε πολύ καλά επίπεδα, δεν ξεπεράσαμε τις περσινές πληρότητες, είμαστε λίγο πιο κάτω και αυτό οφείλεται στη μεγάλη υπερπροσφορά κλινών. Από εκεί και πέρα ο Σεπτέμβρης αναμένεται ως ένας πολύ καλός μήνας, γιατί πρόκειται για μία χρονική περίοδο με πολύ καλό καιρό και πολύ προσιτές τιμές». Όπως τόνισε, «στον Σεπτέμβριο έχουμε πολύ καλές προκρατήσεις, πολύ καλύτερες από Ιούλιο και Αύγουστο και θα είναι πολύ μειωμένο το φαινόμενο των κρατήσεων τελευταίας στιγμής. Ο Οκτώβριος τώρα έχει δείξει τα τελευταία χρόνια ότι αναπτύσσεται ολοένα και περισσότερο και περιμένουμε και αυτόν τον Οκτώβριο να έχουμε ικανοποιητικές πληρότητες».
Διαφορετικές καταναλωτικές συνήθειες επισκεπτών
Η τουριστική ζήτηση δεν επηρεάζεται μόνο από τις πληρότητες, αλλά και από το πώς οι επισκέπτες επιλέγουν να ξοδέψουν τα χρήματά τους, με τους ξενοδόχους να συμφωνούν ότι το προφίλ του καταναλωτή σήμερα έχει αλλάξει. Η έρευνα του Παρατηρητηρίου Τουρισμού δείχνει ότι η μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση στην Κρήτη υποχώρησε στα 71 ευρώ από 78 ευρώ πέρυσι, ενώ αυξήθηκε η κατανάλωση σε σούπερ μάρκετ και καταστήματα τροφίμων. Το εύρημα αυτό συνδέεται και με τις επισημάνσεις του κ. Τσακαλάκη, ο οποίος σημείωσε «Οι κερδισμένοι από όλους είναι τα σούπερ μάρκετ, γιατί μέσα στα 10 τελευταία χρόνια διπλασιάστηκαν οι κλίνες σε κάθε προορισμό, λόγω της βραχυχρόνιας μίσθωσης, η οποία ως επί το πλείστον διαθέτει φθηνά καταλύματα». Επιπλέον, ο κ. Τσακαλάκης ανέφερε: «Αυτό που είχαμε καταλάβει ήδη από πέρυσι, εντάθηκε φέτος, δηλαδή η αδυναμία του εν δυνάμει καταναλωτή να ξοδέψει χρήματα στις διακοπές του. Όπως γνωρίζουμε, η ενεργειακή αύξηση συμπαρέσυρε την αύξηση όλων των υπολοίπων αγαθών και υπηρεσιών, με αποτέλεσμα ο Ευρωπαίος πολίτης να χάνει 30-40% της αγοραστικής του δύναμης. Όταν έχουμε αυτό το οικονομικό πρόβλημα, ο τουρίστας δεν έχει τη δυνατότητα να ξοδέψει παραπάνω χρήματα, γι’ αυτό ακούμε και παράπονα και από την πλευρά της εστίασης και της διασκέδασης». Αντίθετη είναι η άποψη του κ. Πελεκανάκη, ο οποίος ανέφερε: «Είμαι κάθετα αντίθετος σε αυτό που λένε πολλοί ότι οι επισκέπτες δεν έχουν χρήματα. Απλά έχουν αλλάξει οι καταναλωτικές συνήθειες των τουριστών. Δεν είναι ότι δεν έχουν χρήματα, απλά δεν τα ξοδεύουν όπως θα θέλαμε εμείς». Όπως εξήγησε, «ο πελάτης σήμερα δεν ψωνίζει πλέον όπως το έκανε πριν, ψωνίζει από το ίντερνετ, αγοράζει διαφορετικά είδη προσβάσιμα ψηφιακά. Δεν υπάρχει πλέον η νοοτροπία του «οπωσδήποτε να πάρω και σουβενίρ». Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά όπου η συνολική κίνηση αυξάνεται, αλλά η κατανομή της δαπάνης αλλάζει ριζικά, καθώς οι μεγάλοι αριθμοί επισκεπτών δεν μεταφράζονται σε ανάλογα υψηλά έσοδα, όπως παρατήρησε ο κ. Τσακαλάκης: «Είδαμε ότι τα έσοδα εξακολουθούν να είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Εμείς δηλαδή είμαστε στα 20-22 δισεκατομμύρια έσοδα, με 36 εκατομμύρια τουρίστες και οι Πορτογάλοι, αυτή τη στιγμή έχουν βάλει πλώρη για τα 70 δισεκατομμύρια. Φέρνουμε τους διπλούς, τριπλούς πελάτες με τα ίδια χρήματα».
Σε άνοδο οι κρατήσεις μέσα από τις ψηφιακές πλατφόρμες
Την ίδια ώρα, σε άνοδο βρίσκονται οι κρατήσεις πελατών μέσα από τις ψηφιακές πλατφόρμες, κυρίως επισκεπτών νέας γενιάς, οι οποίοι επιθυμούν να κλείνουν πακέτα διακοπών ξεχωριστά σε εισιτήρια, μεταφορές και διαμονή. Ωστόσο, οι μεγάλοι ξενοδοχειακοί όμιλοι εξακολουθούν να στηρίζονται κυρίως στις συνεργασίες με τους τουριστικούς πράκτορες και τον μαζικό τουρισμό, όπως τόνισε ο κ. Τσακαλάκης. «Τα ξενοδοχεία – τα resort δεν μπορούν να στηριχθούν στις πλατφόρμες για τον απλούστατο λόγο ότι εμείς θέλουμε ποσότητα για να γεμίσουμε, η ποιότητα είναι αυτή, η οποία μπορεί να επιτευχθεί και μέσω των πλατφορμών, όταν χρειάζεσαι λίγους πελάτες». Παράλληλα, όμως, αναγνωρίζει ότι «και εμείς που διακινούμε μαζικό τουρισμό έχουμε μπει σε αυτό το παιχνίδι, στην περίπτωση τη δική μας είμαστε στο 6-7% έως 10% του συνολικού μας τζίρου από τις πλατφόρμες». Αντίστοιχα, ο κ. Σφακιανάκης υπογράμμισε: «Οι ψηφιακές πλατφόρμες όλο και αναπτύσσονται, είναι και αυτό ένα σοβαρό κομμάτι της αγοράς. Οι τουριστικοί πράκτορες αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο όγκο της κίνησης και αυτοί που κλείνουν τις αεροπορικές θέσεις και διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα για κάθε προορισμό, όμως πολλοί πλέον επιλέγουν να κλείσουν μέσω της πλατφόρμας τις διακοπές τους». Από την πλευρά του, ο κ. Πελεκανάκης σημείωσε τις διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία ξενοδοχείου, αλλά και με βάση το προφίλ του εκάστοτε επισκέπτη: «Η Κρήτη παραδοσιακά έχει συνεργασίες με τους τουριστικούς πράκτορες, από εκεί και πέρα υπάρχει και η νέα γενιά επισκεπτών που θέλει να τα κάνει όλα μόνη της, να τα κλείνει όλα μέσα από το ίντερνετ, να κλείνει όλα τα πακέτα ξεχωριστά. Πρόκειται για ένα άλλο είδος κρατήσεων». Και όπως διευκρίνισε, «ένα ξενοδοχείο 800-1.000 κλινών βασίζεται στους τουριστικούς πράκτορες, ένα μικρό ξενοδοχείο με 30-40 δωμάτια βασίζεται στις πλατφόρμες, γιατί αυτές απευθύνονται σε πιο νέο κόσμο». Παρ’ όλα αυτά, η διαμάχη για τις προμήθειες που κρατούν αυτές οι πλατφόρμες από τους ξενοδόχους παραμένει ένα σημαντικό αγκάθι στη σχέση που έχουν αναπτύξει, με τον κ. Τσακαλάκη να επισημαίνει ότι: «Δεν είμαστε ευχαριστημένοι για τις προμήθειες και έχουμε κάνει και προσφυγή στα δικαστήρια εναντίον της booking.com και ζητάμε τα χρεωστίτως καταβληθέντα, που είναι περίπου 30%, το ένα τρίτο από αυτά που πληρώνουμε, γιατί μας παίρνουν προμήθεια και επί του ΦΠΑ, που είναι κάτι παράνομο».
