Με ομόφωνη απόφαση το Δημοτικό Συμβούλιο Ρεθύμνης γνωμοδότησε αρνητικά για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που αφορά την χωροθέτηση και την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στον νομό Ρεθύμνου στο πλαίσιο του έργου «7 ΑΣΠΗΕ συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 282 MW στο Ν. Ρεθύμνου». Όπως επισημάνθηκε από τη Δημοτική αρχή, τους επικεφαλείς των παρατάξεων της αντιπολίτευσης, αλλά και εκπροσώπους του Συντονιστικού Ρεθύμνου κατά των ΒΑΠΕ, που παρευρέθηκαν στη χθεσινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η έγκριση των 47 ανεμογεννητριών και των 7 αιολικών πάρκων σε 13 περιοχές της Π.Ε. Ρεθύμνου εγείρει σοβαρούς περιβαλλοντικούς και κοινωνικοπολιτισμικούς κινδύνους, οι οποίοι ενδέχεται να ζημιώσουν άμεσα τους μόνιμους κατοίκους, τη βιοποικιλότητα και τις αναπτυξιακές προοπτικές των περιοχών. Γι’ αυτό τον λόγο, συντάχθηκε σχετικό έγγραφο, στο οποίο συνοψίζεται το σύνολο των προβληματισμών από πλευράς δημοτικής αρχής και απεστάλη στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης, η οποία και θα κληθεί να γνωμοδοτήσει επίσης μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα για το θέμα. Σύμφωνα με την ΜΠΕ, οι ανεμογεννήτριες αναμένεται να εγκατασταθούν σε έκταση μεγαλύτερη από 28 χιλιάδες στρέμματα σε περιοχές των δήμων Ρεθύμνης, Αμαρίου και Αγίου Βασιλείου, με τους δύο τελευταίους να έχουν ήδη ταχθεί ενάντια στην υλοποίηση του έργου, με τις ισχύοντες προβλέψεις. Όπως επισημάνθηκε μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, η αντίθεση με το έργο δεν συνιστά απαραίτητα απόρριψη των ΑΠΕ, αλλά κυρίως του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζεται και προωθείται η ανάπτυξή τους στην Κρήτη. Οι τοπικές κοινωνίες, η αυτοδιοίκηση και οι ενεργειακές κοινότητες παραμένουν ουσιαστικά εκτός του ενεργειακού σχεδιασμού, ενώ οι αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα κυρίως την εξυπηρέτηση μεγάλων επενδυτικών συμφερόντων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεδρίαση στην κλίμακα του έργου, το οποίο εκτός των ανεμογεννητριών, περιλαμβάνει επίσης εκτεταμένες διανοίξεις και βελτιώσεις οδών, υποσταθμούς και δίκτυα μεταφοράς ενέργειας, επιφέροντας σημαντικές παρεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον. Οι σωρευτικές επιπτώσεις και η επιβάρυνση περιοχών του προστατευόμενου δικτύου Natura 2000, καθώς και η αλλοίωση του τοπίου σε περιοχές υψηλής φυσικής, ιστορικής και πολιτιστικής αξίας, ενδέχεται να έχουν αρνητικό πρόσημο, τόσο στην τουριστική και αγροτοκτηνοτροφική δραστηριότητα, όσο και στην ευρύτερη λειτουργική επιβάρυνση της περιοχής, θέτοντας στο επίκεντρο ιστορικά μνημεία, όπως αυτό της Ιεράς Μονής Αρκαδίου. Μάλιστα, ανησυχία εκφράστηκε και για την έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδίου αποκατάστασης των χώρων μετά το τέλος ζωής του έργου, για την ανεπαρκή ενημέρωση φορέων, κατοίκων και συλλογικοτήτων και για την απουσία ανταποδοτικών οφελών για τις τοπικές κοινωνίες.
Μιλώντας εκ μέρους του Συντονιστικού κατά των ΒΑΠΕ, η Κατερίνα Κορρέ, επεσήμανε επιμέρους στοιχεία της μελέτης – ανάλυσης που έχει κάνει το Συντονιστικό, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι το έργο προβλέπει συνολική κατάληψη γης 28.684 στρεμμάτων, ενώ το 77% αφορά εγκαταστάσεις σε δασικές εκτάσεις. Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων κατά την παρέμβασή της: «Οι ενεργειακές κοινότητες είναι ένας έξυπνος δούρειος ίππος για τις εταιρείες για να μπουν από την πλαϊνή πόρτα στη ζωή μας και αναφέρομαι στα αιολικά, όχι στα φωτοβολταϊκά. Αν μιλάμε για ενεργειακές κοινότητες με αιολογικά, το πρόβλημα είναι πάντα το ίδιο, οικότοποι διαλύονται. Επίσης να έχουμε υπόψιν ότι είναι ασταθής η ενέργεια που παράγουν».
«Η ενέργεια έχει γίνει εμπόρευμα και μάλιστα για κέρδος των επενδυτών και όχι προς όφελος της τοπικής κοινωνίας»
Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων κατά την παρέμβασή του, ο δήμαρχος Ρεθύμνης, Γιώργης Μαρινάκης, από το 2011 υπάρχουν αποφάσεις δημοτικών συμβουλίων του δήμου Ρεθύμνης, στην ίδια αρνητική κατεύθυνση με την εγκατάσταση των ΑΠΕ, όπως και η χθεσινή. «Η θέση του δήμου Ρεθύμνης διαχρονικά σε αυτό το ζήτημα είναι αρνητική και ο λόγος δεν είναι ότι δεν χρειαζόμαστε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα ήμασταν ανακόλουθοι αν το λέγαμε αυτό, ούτε ότι μπορούμε να ανεχόμαστε το μαζούτ και να μην ανεχόμαστε τις ΑΠΕ. Μας ενοχλεί πολύ ο τρόπος που έχει σχεδιαστεί το όλο θέμα και ο αποκλεισμός από τον ενεργειακό χώρο και των ενεργειακών κοινοτήτων και της αυτοδιοίκησης και γενικά της κοινωνίας. Αυτό που νομίζω ότι ενοχλεί είναι ότι η ενέργεια έχει γίνει εμπόρευμα και μάλιστα για κέρδος των επενδυτών και όχι προς όφελος της τοπικής κοινωνίας. Εμείς εξαρχής είμαστε αρνητικοί, όχι γιατί δεν υπάρχουν και επιστημονικοί λόγοι, αλλά κυρίως γιατί είμαστε πολιτικό όργανο και είμαστε αρνητικοί για πολιτικούς λόγους». Σύμφωνα με στοιχεία του Πολυτεχνείου Κρήτης που παρέθεσε ο δήμαρχος, από τη διασύνδεση του καλωδίου υψηλής τάσης, η Κρήτη παίρνει το 42% της συνολικής ενέργειας που χρειάζεται, ενώ το υπόλοιπο 28% παίρνει από το μαζούτ, 22% από την αιολική ενέργεια και 6% από τα φωτοβολταϊκά. «Εδώ μιλάμε για μία τεράστια επένδυση και η κοινωνία απούσα. Ο δήμος Ρεθύμνης έχει φτιάξει και δική του ενεργειακή κοινότητα που δεν έχει προσβασιμότητα στον χώρο, έχει τεράστιες εγκαταστάσεις η ΔΕΥΑΡ στο βιολογικό, γεωτρήσεις, αντλήσεις, οι οποίες εξυπηρετούνται με ένα πανάκριβο τιμολόγιο, όπως είχα την ευκαιρία να πω και στη Βουλή την προηγούμενη εβδομάδα. Άρα λοιπόν επειδή η σύνδεση νερού και ενέργειας είναι αρρήκτως συνδεδεμένη και όλα αυτά μαζί με τη ζωή, εμείς έχουμε αυτήν την ξεκάθαρη πολιτική θέση», συμπλήρωσε μεταξύ άλλων ο κ. Μαρινάκης.
Η επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Ρένα Κουτσαλεδάκη ανέφερε μεταξύ άλλων: «Ευτυχώς αυτήν την φορά και οι τοπικές κοινωνίες, ενημερωμένες από την Επιτροπή που απαρτίζεται από πολλούς ανθρώπους, έγινε συντονισμένη προσπάθεια σε χωριά, οικισμούς του Ρεθύμνου, του Αγίου Βασιλείου και του Αμαρίου, προκειμένου να δουν, να ενημερωθούν για την έκταση των τεχνικών προδιαγραφών και τι πάει να γίνει. Δεν εξετάζουμε κανένα ανταποδοτικό όφελος, την ώρα που καταδικάζεται όλο αυτό που πάει να γίνει τώρα, γιατί προσβάλλει την ιστορία, τον άνθρωπο, τον υδροφόρο ορίζοντα και το περιβάλλον».
Τέλος, ο επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης, Μανούσος Μανουσογιάννης χαιρέτισε την κινητοποίηση του Συντονιστικού και ανέφερε: «Θεωρούμε ότι η επεξεργασία που έχει κάνει το συντονιστικό με το κείμενο των παρατηρήσεων επί της ΜΠΕ είναι πάρα πολύ καλή και προτείνουμε να υιοθετηθεί από το Δημοτικό Συμβούλιο και να κατατεθεί μαζί με την κεντρική του πρόταση στην επιτροπή περιβάλλοντος της Περιφέρειας. Δεν πρέπει όμως να εφησυχάσουμε. Οι μέρες είναι πονηρές. Προσπαθεί ένα σύστημα να καλοπιάσει τον κόσμο, γιατί ξέρει ότι έχει ξεφύγει και η αντίδρασή του ξεπεράσει τις ανοχές. Είναι προφανές ότι οι επιπτώσεις των 47 ανεμογεννητριών θα είναι καταλυτικές και περιβαλλοντικά και από τις άλλες απόψεις. Αν δεις το χάρτη είναι σαν να βρίσκεσαι σε μία βιομηχανική περιοχή».
«Εύλογοι προβληματισμοί ως προς την αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος»
Με τη σειρά του, αναφερόμενος σε τεχνικά θέματα, ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων του δήμου Ρεθύμνης, Άγγελος Μαλάς, έκανε λόγο για «ένα έργο που σχεδιάζεται για εμάς αλλά χωρίς εμάς», παραθέτοντας τους προβληματισμούς της δημοτικής αρχής για την ΜΠΕ. «Μας προβληματίζει ότι τμήματα του έργου χωροθετούνται εντός ή σε άμεση γειτνίαση με περιοχές του δικτύου Natura 2000, σε τρεις κατοικίες σε οικισμούς στο Σελί και στο Καβούσι παρατηρείται υπέρβαση του ορίου θορύβου, οι ανεμογεννήτριες ύψους 180 μέτρων σε κορυφογραμμές και ορεινούς οικισμούς θα είναι ορατές από μεγάλες αποστάσεις μεταβάλλοντας δραστικά την εικόνα του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς και μεγάλος αριθμός ανεμογεννητριών θα είναι ορατός από την Ιερά Μονή Αρκαδίου, με την πλησιέστερη να βρίσκεται σε απόσταση 1.400 μέτρων», εξήγησε ο κ. Μαλάς. Επιπλέον, τόνισε ότι η συνολική επιβάρυνση της περιοχής από την εγκατάσταση, σε συνδυασμό με ήδη αδειοδοτημένα έργα που αφορούν άλλες παρεμβάσεις στην περιοχή, είναι ακόμα μεγαλύτερη και οφείλει να υπολογιστεί. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε σε ζητήματα που έχουν να κάνουν με την προστασία του τοπίου, της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής, ιδίως λόγω της οπτικής σχέσης του τόπου με το μνημείο της Ιεράς Μονής Αρκαδίου, αλλά και άλλους χώρους ιδιαίτερης ιστορικής και πολιτιστικής αξίας, τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στην τουριστική φυσιογνωμία και στις λοιπές παραγωγικές δραστηριότητες, στην ανάγκη λήψης πρόσθετων μέτρων για την προστασία της ορνιθοπανίδας ιδίως σε περιοχές του δικτύου Natura 2000, στην έλλειψη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την αποκατάσταση των χώρων επέμβασης μετά το πέρας του κύκλου ζωής του έργου και στην έλλειψη διασφάλισης ότι κατά την φάση κατασκευής θα ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία του υφιστάμενου οδικού δικτύου. «Το βασικότερο όλων όμως είναι η έλλειψη πλήρης ενημέρωσης του Δημοτικού Συμβουλίου και των τοπικών κοινοτήτων σχετικά με τα προβλεπόμενα έργα και τα ανταποδοτικά οφέλη υπέρ των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των κατοίκων. Το προτεινόμενο έργο αποτελεί μία επένδυση πολύ μεγάλης κλίμακας, με σημαντικές τεχνικές, αλλά και περιβαλλοντικές παραμέτρους, οι οποίες χρήζουν ιδιαίτερης αξιολόγησης. Παρά τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας και τα οφέλη που συνδέονται με την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, εξακολουθούν να υφίστανται εύλογοι προβληματισμοί ως προς την αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος, τις πιθανές συσσωρευτικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, την προστασία της βιοποικιλότητας και των περιοχών Natura 2000, καθώς και την επίδραση στην πολιτιστική φυσιογνωμία της περιοχής και ειδικότερα στην ευρύτερη ζώνη της Ιεράς Μονής Αρκαδίου», τόνισε ο κ. Μαλάς.
