Πάνω από το 60% του κρητικού ελαιολάδου εξάγεται χύμα με αποτέλεσμα να «χάνεται» η προστιθέμενη αξία του
Απουσία εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού για την ενίσχυση της τυποποίησης του ελαιολάδου
Οριακή αύξηση καταγράφεται στο σύνολο των κρητικών εξαγωγών κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2025, σε σύγκριση με την περσινή αντίστοιχη περίοδο.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που επεξεργάζεται ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κρήτης, μεγάλη αύξηση παρουσιάζεται στον όγκο των εξαγόμενων προϊόντων σε ένα ποσοστό 11%, ενώ σε αξία η αύξηση είναι μόλις 0,6%, κάτι το οποίο οφείλεται κυρίως στην πτώσης της τιμής του ελαιολάδου.
«Έχουμε κρατηθεί σε σχέση με το 2024, γεγονός που είναι θετικό. Καταγράφεται μεγάλη αύξηση στον όγκο των εξαγωγών, αλλά λιγότερα έσοδα λόγω της χαμηλότερης τιμής του ελαιολάδου σε σχέση με πέρυσι, με αποτέλεσμα συνολικά να έχουμε μια μικρή αύξηση», σημείωσε στα «Ρ.Ν.» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Κρήτης και του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων Αλκιβιάδης Καλαμπόκης.
Ενώ εξακολουθεί να πρωταγωνιστεί το ελαιόλαδο στις εξαγωγές του νησιού, καθώς αφορά στο 54% των εξαγόμενων προϊόντων στον κυρίαρχο κλάδο των ποτών και των τροφίμων, το διαχρονικό ζήτημα της χαμηλής τυποποίησης στερεί από το προϊόν την ταυτότητα και την υπεραξία του.
Οι Σύνδεσμοι Εξαγωγέων δεν καταγράφουν τις εξαγωγές του χύμα ελαιολάδου – καθώς δεν υπάρχουν στατιστικά -, αλλά μόνο το τυποποιημένο που αφορά στο 25% της συνολικής παραγωγής στην Ελλάδα, όπως περιέγραψε ο κ. Καλαμπόκης: «Περίπου το 25% είναι τυποποιημένο από τη συνολική παραγωγή ελαιολάδου. Είναι σημαντικό να τυποποιείται το λάδι καθώς δίνεται η προστιθέμενη αξία στο προϊόν. Έπειτα είναι και η ταυτότητα του προϊόντος, να εμφανίζεται ως ένα προϊόν ελληνικό, κρητικό, πελοποννησιακό κ.ο.κ. Το χύμα χάνεται. Πάει στην Ιταλία, στην Ισπανία και μετά εμφανίζεται σαν Ιταλικό και σαν Ισπανικό».
Όπως σημείωσε έχουν γίνει προσπάθειες για την αύξηση του ποσοστού του τυποποιημένου ελαιολάδου, όμως ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος, κυρίως από την Ιταλία.
«Η αύξηση της τυποποίησης θα σήμαινε αναγνωσιμότητα και ταυτότητα του προϊόντος και επίσης θα είχαμε περισσότερα έσοδα που προέρχονται από την προστιθέμενη αξία της τυποποίησης και όχι από την ανώνυμη διακίνηση του χύμα προϊόντος», τόνισε ο κ. Καλαμπόκης
Ανάγκη στήριξης της τυποποίησης με εθνική εξαγωγική στρατηγική
Πάνω από το το 60% του κρητικού ελαιολάδου πωλείται χύμα τόνισε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Τυποποιητών Ελαιολάδου Γιώργος Ανδρεαδάκης, μιλώντας με τα «Ρ.Ν.»
Τα διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος της τυποποίησης στην Ελλάδα αποτύπωσε ο κ. Ανδρεαδάκης, με βασικότερο αυτό της έλλειψης εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού όσον αφορά στην προβολή και προώθηση του ελαιολάδου στις διεθνείς αγορές.
Η απουσία ενός εθνικού στρατηγικού σχεδίου για την ενίσχυση της αναγνωσιμότητας του κρητικού ελαιολάδου στις αγορές του εξωτερικού – μεταξύ άλλων – αποθαρρύνει τους αγρότες να τυποποιήσουν το λάδι τους, καθώς δεν είναι δεδομένο ότι αυτό θα απορροφηθεί από τις αγορές, λόγω και του μεγάλου ανταγωνισμού από χώρες με ισχυρό brand name.
«Δεν υπάρχει εθνική στρατηγική, δεν υπάρχει κεντρικός σχεδιασμός. Δεν υπάρχουν δομή, θεσμοί και προβολή. Δεν υπάρχει branding του κρητικού ελαιολάδου. Δεν υπάρχει σε εμάς η ενίσχυση της εθνικής στρατηγικής και υποστήριξης των παραγωγών για τη διατήρηση της Ελλάδας στην παγκόσμια αγορά. Λείπει η εθνική στρατηγική για το λάδι χρόνια τώρα», τόνισε μεταξύ άλλων ο κ. Ανδρεαδάκης, σε σχέση με άλλες χώρες που έχουν δώσει μεγάλη έμφαση στο κομμάτι της διαφήμισης του προϊόντος τους, όπως η Ιταλία, η Ισπανία, καθώς και η Τυνησία τα τελευταία χρόνια.
«Πρέπει να ενισχυθεί η τυποποίηση. Να υπάρχει μια στήριξη εξαγωγικής στρατηγικής, αλλά όχι αποσπασματική. Κάθε χρόνο πρέπει να υπάρχουν οι αγορές-στόχοι, να χρηματοδοτείται η προβολή και η προώθηση για να πάμε να πουλήσουμε. Αλλιώς που θα το πουλήσουμε;», σημείωσε ο κ. Ανδρεαδάκης.
Όπως τόνισε ο ίδιος, ενώ η ποιότητα του ελληνικού λαδιού είναι άριστη, δεν υπάρχει η αντίστοιχη αναγνωσιμότητα στις αγορές του εξωτερικού, με αποτέλεσμα να εξάγεται χύμα και να τυποποειταί σε άλλες χώρες με τη δική τους επωνυμία.
«Ενώ το λάδι αποτελεί για την ελληνική οικονομία ένα σημαντικό προϊόν, το καρπώνονται αυτό οι Ιταλοί και οι Ισπανοί γιατί το χύμα το τυποποιούν και το εξάγουν. Η Ισπανία κάνει 1,2 εκ. εξαγωγές τυποποιημένου ελαιολάδου τον χρόνο, όπως και η Ιταλία. Τυποποιούν περισσότερο από ό,τι παράγουν».
Χώρες όπως η Ισπανία, η Τουρκία και η Ιταλία, σημείωσε ο κ. Ανδρεαδάκης, διαθέτουν διεπαγγελματικές οργανώσεις ελαιολάδου που καθορίζουν στρατηγικές και πολιτικές, κάτι που λείπει επίσης από την Ελλάδα.
Η διατήρηση του κρητικού και ελληνικού ελαιολάδου στην παγκόσμια αγορά εξαρτάται πλέον από την πολιτική βούληση, σημείωσε ο κ. Ανδρεαδάκης: «Πρέπει να ενισχυθούν οι επενδύσεις με σύγχρονο εξοπλισμό τυποποίησης. Να υπάρχει πιστοποίηση των προϊόντων, να δημιουργήσουμε επώνυμες συσκευασίες, να εκπαιδεύσουμε το προσωπικό στην ποιότητα, στο μάρκετινγκ. Είμαστε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και πρέπει να κάνουμε στόχευση σε premium διεθνείς αγορές που έχουν και την κουλτούρα και τα χρήματα να τα αγοράσουν. Υπάρχουν αγορές».
Αυξημένα κόστη και γραφειοκρατία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Άλλο ένα «εμπόδιο» που αντιμετωπίζει ο κλάδος της τυποποίησης στη χώρα είναι η ύπαρξη μεγάλου αριθμού μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που τα αυξημένα κόστη της διαδικασίας της τυποποίησης λειτουργούν ως ανασταλτικός παράγοντας.
«Η ελληνική τυποποίηση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχει αυξημένα κόστη, είτε είναι ενεργειακά, είτε εργασιακά, είτε αγοράς πρώτων υλών. Δεν βοηθάνε οι τράπεζες όταν πρέπει να έχουμε κάποια χαμηλότοκα δάνεια για να αγοράσουμε πρώτη ύλη που τη χρειαζόμαστε σε σύντομο διάστημα. Επίσης υπάρχει γραφειοκρατία δανειοδοτήσεων και αδειοδότησης».
Παράλληλα, ο κ. Ανδρεαδάκης αναφέρθηκε και στις προσπάθειες που έχουν γίνει από την κυβέρνηση για την ενίσχυση της ταυτότητας του ελαιολάδου. Όπως περιέγραψε είχε ξεκινήσει η εφαρμογή νομοθεσίας η οποία να απαγορεύει τη διακίνηση χύμα ελαιολάδου, κάτι το οποίο δεν προχώρησε. Καθώς επίσης αναφέρθηκε και στη νομοθεσία που επιβάλει στις επιχειρήσεις εστίασης να έχουν στα τραπέζια τυποποιημένο λάδι, κάτι το οποίο επίσης δεν φαίνεται να εφαρμόζεται. Όπως σημείωσε: «Δεν υπάρχει συντονισμός στον ελεγκτικό μηχανισμό για να κάνουν αυτούς τους ελέγχους».
