«Έκθεση με αυτοφυή βρώσιμα και αρωματικά φυτά του Μυλοποτάμου, καταγραφή, μαντινάδες, συνταγές, ιατρική χρήση, και γευσηγνωσία»
Μια συνάντηση γενεών, πολιτισμού και παράδοσης πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 31 Μαρτίου 2026 στο δραστήριο ΚΗΦΗ Δ. Μυλοποτάμου. Η επιμέλεια της συνάντησης αποτέλεσε έμπνευση του αντιδημάρχου Κοινωνικής Προστασίας Παιδείας και Πολιτισμού, κ. Ζαχαρία Λαδιανού, ενώ ο συντονισμός έγινε από την κ. Μαρία Καβάλλου, συνταξιούχο κοινωνική λειτουργό, απόφοιτη της σχολής Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, εξειδίκευση MSC, Διοίκηση Μονάδων Υγείας και πρώην διευθύντρια Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας Π.Ε. Ρεθύμνης.
Τα παιδιά από το 1ο Δημοτικό Σχολείο Περάματος, συνοδευόμενοι από τους εκπαιδευτικούς Μαίρη Καραφυλάκη και Δημήτρη Κολοβό, επισκέφθηκαν τον χώρο του ΚΗΦΗ, όπου μια ομάδα μελών του ΚΑΠΗ είχαν εκθέσει αυτοφυή βρώσιμα και αρωματικά φυτά της περιοχής.
Τα παιδιά ξεναγήθηκαν στην έκθεση όπου υπήρχαν 50 περίπου αυτοφυή φυτά με τις ονομασίες τους και στην συνέχεια τα μέλη του ΚΗΦΗ τραγούδησαν μαντινάδες για τα φυτά, διηγήθηκαν παραδοσιακές συνταγές με χόρτα και επέστρεψαν σε παλιές καλές εποχές, στα χρόνια της νιότης και του νεανικού έρωτα:
Ο κ. Γιώργος άρχισε μόνος του να τραγουδά:
«Ας ήμουνα χαμόμηλο
Να λούζεις τα μαλλιά σου
Να ευωδιάζει ο μαχαλάς
Σε κάθε πέρασμα σου»
Σύμφωνα με την κ. Ευαγγελία: «Τα αγριόχορτα αποτελούσαν την βασική κρητική διατροφή της οικογένειας και το κρέας μαγειρεύονταν μια φορά στις 15 μέρες. Τα χορτοπιτάκια, οι ανεβατές με χόρτα και τυρί ήταν το πρωινό γεύμα κάθε οικογένειας». «Το κρέας με χόρτα ήταν επίσης η καλύτερη κυριακάτικη συνταγή» σύμφωνα με τον κ. Γιώργο. «Πατάτες με αγριόχορτα» η αγαπημένη συνταγή της κ. Ιωάννας, την οποία διηγήθηκε στα παιδιά. Οι ωφελούμενοι μίλησαν στα παιδιά και για τη φαρμακευτική χρήση των φυτών, την λαϊκή ιατρική, στον πόνο, στο κρυολόγημα στα εγκαύματα κ.λ., στην εποχή που οι φαρμακευτικές εταιρίες δεν υπήρχαν.
«Με έπιασε κρύο άσχημο
Φασκομηλιά έχω βράσει
Ένα ποτήρι άμα πιω
Πιστεύω θα περάσει»
Όμως η συνάντηση, η καταγραφή, η ταξινόμηση των βοτάνων δεν τελείωσε εδώ. Η χορωδία του ΚΑΠΗ άρχισε το τραγούδι που αναφερότανε στα βότανα. Αυθόρμητα οι ωφελούμενοι του ΚΗΦΗ ακολούθησαν ενθυμούμενοι σχετικά παλιά τραγούδια με την βοήθεια του θεατρολόγου κ. Λιοδάκη.
«Φασκομηλιά και ρίγανη
Δυόσμο και μανζουράνα
Σαρανταδεντρι γιατρικό
Εσμίξανε αντάμα»
Τη μουσική πανδαισία συμπλήρωσε ο μουσικός σύλλογος εκμάθησης παραδοσιακών μουσικών οργάνων «Ηχώ Κρητών» με την μουσική συνοδεία της κ. Μπροτζάκη και Σταφυλάκη. Η γευστική έκπληξη της ημέρας και ο επίλογος ήταν η δοκιμή συνταγών από όλους τους παραβρισκόμενους, οι οποίες παρασκευάστηκαν από τα μέλη της ομάδας ζαχαροπλαστικής του ΚΑΠΗ, καθώς κάθε καλοπέραση περνάει πρώτα από το στομάχι.
Η ίδια δράση με τμήμα του 2ου Δημοτικού Περάματος συνοδευόμενοι από τις εκπαιδευτικούς Παρασκευή Ρόκα και Ελένη Μαυράκη, υλοποιήθηκε την Τετάρτη 1 Απριλίου στο ΚΑΠΗ, που εκτός από όλα τα παραπάνω, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να φτιάξουν και να μαγειρέψουν μαζί με τους ηλικιωμένους παραδοσιακά χορτοπιτάκια! Την εκδήλωση συντόνισαν τα στελέχη του Κέντρου Κοινότητας Μαρία Καλλιγιάννη και Χριστιάνα Παναγιώτου.
Ο δήμος Μυλοποτάμου ευχαριστεί θερμά τον κ. Αντώνιο Νιανιούρη και τον κ. Βουμβουλάκη, διευθυντές των Δημοτικών Σχολείων Περάματος, τους εκπαιδευτικούς για την άριστη συνεργασία και το εκπαιδευτικό έργο τους και την κ. Μαρία Καββάλου για την άρτια οργάνωση και τον συντονισμό της δράσης Η κ. Καββάλου εθελόντρια του δήμου, επισκέπτεται κάθε εβδομάδα την υπηρεσία του ΚΗΦΗ προσφέροντας την εμπειρία και την πολύτιμη γνώση της. Ευχαριστεί επίσης τα μέλη των δομών, το προσωπικό αυτών και τον μουσικό σύλλογο «Ηχώ Κρητών».
Σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο το φυσικό περιβάλλον, η βιοποικιλότητα και η χλωρίδα που υπάρχει σε αυτό είναι πραγματικός πλούτος και χρειάζεται να γίνει καταγραφή και χαρτογράφηση οικοσυστημάτων και φυτών. Οι διατροφικές συνήθειες επίσης αποτελούν μέρος της παράδοσης και μεταδίδονται από γενιά σε γενιά και έχουν να κάνουν με την υγεία σε μια εποχή που η τάση για έτοιμα γεύματα αμφιβόλου προέλευσης, έχει κυριαρχήσει στις νεότερες γενιές. Η κάθε τοπική κοινωνία για να προοδεύσει πρέπει να στηρίζει και να καταγράφει την παράδοση, και τον πολιτισμό της, όπως ακριβώς συμβαίνει αυτή την στιγμή στις δομές του δήμου Μυλοποτάμου.
Επιμέλεια δράσης: Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Προστασίας Παιδείας και Πολιτισμού
Λαδιανός Ζαχαρίας
