Εν αναμονή της θεσμοθέτησης με την υπογραφή Προεδρικού Διατάγματος οι δύο Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) που αφορούν στις προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου Natura 2000 της Περιφέρειας Κρήτης
Συνάντηση στις 4 Νοεμβρίου στο Ηράκλειο με στόχο να ξεκινήσει άμεσα η εφαρμογή των προβλέψεων των ΕΠΜ, χωρίς να περιμένουν την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος
Σε μια νέα εποχή περνά η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών του Δικτύου Natura 2000 στην Περιφέρεια Κρήτης με την έγκριση στις αρχές του Οκτώβρη των δύο Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) που αφορούν στην προστασία και ανάδειξή τους με όρους βιωσιμότητας.
Οι δύο εγκριθείσες μελέτες από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αντιστοιχούν στο ανατολικό και το δυτικό τμήμα του νησιού, βάζοντας για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαχείρισης, που προβλέπει την προστασία, αλλά και την ήπια ανάπτυξη κάποιων από των περιοχών που μέχρι τώρα ήταν απλώς χαρακτηρισμένες ως Natura, χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο.
Στις ΕΠΜ καθορίζονται κανόνες λειτουργίας, επιτρεπόμενες δραστηριότητες και ζώνες προστασίας, με ζητούμενο την ισορροπία μεταξύ διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος και ανάπτυξης των περιοχών αυτών που έχουν ιδιαίτερη αξία και καλύπτουν το 1/3 του νησιού.
Η θεσμοθέτηση των μελετών θα ολοκληρωθεί με την υπογραφή Προεδρικού Διατάγματος, οπότε και θα ξεκινήσει η εφαρμογή τους, αφού πρώτα συσταθούν Επιτροπές Διαχείρισης για τις κατά τόπους περιοχές Natura της Κρήτης, οι οποίες θα έχουν τον καθοριστικό ρόλο της επίβλεψης των Διαχειριστικών Σχεδίων που περιλαμβάνονται στις ΕΠΜ και έχουν ήδη διαμορφωθεί.
Οι δύο ΕΠΜ και τα Διαχειριστικά Σχέδια εκπονήθηκαν από την εταιρεία ΟΙΚΟΜ ΕΠΕ έπειτα από εκτεταμένες διαβουλεύσεις με δήμους, φορείς, τοπικές κοινωνίες και την Περιφέρεια Κρήτης η οποία είχε τον ρόλο του συντονιστή στη διαδικασία.
Σε ζώνες ειδικής χρήσεως γης είναι ταξινομημένες οι προστατευόμενες περιοχές του νησιού, όπως ορίζονται από τις ΕΠΜ, με βάση τη χλωρίδα, την πανίδα και τη φυσική τους αξία. Σε ορισμένες ζώνες δεν επιτρέπονται τουριστικές υποδομές, αλλά επιτρέπεται η επισκεψιμότητα και η ήπια τουριστική διαχείριση.
«Είναι η πρώτη φορά που γίνεται μελέτη ανάδειξης και αξιοποίησης των περιοχών. Υπάρχει από το 2001 σχετική διάταξη που καθορίζει τις περιοχές Natura της Κρήτης, όμως δεν υπήρχε σχέδιο αξιοποίησης. Στην πορεία έγιναν κάποιες μικρές ενέργειες σε κατά τόπους περιοχές. Τώρα επεκτείνεται σε όλο το εύρος των περιοχών Natura και με τα αντίστοιχα Διαχειριστικά Σχέδια γίνεται μια πιο συστηματική δουλειά και ελπίζουμε να αποδώσει τα αναμενόμενα», τόνισε ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης Νίκος Ξυλούρης μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ενώ αναφερόμενος στο επίτευγμα της εκπόνησης και της έγκρισης των ΕΠΜ σε ένα μέρος όπως η Κρήτη, με έντονη επιχειρηματικότητα, σημείωσε: «To 1/3 σε γεωγραφική έκταση της Κρήτης έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή Natura. Παράλληλα το νησί έχει πολλές οικονομικές δραστηριότητες, πολλές φορές αντιφατικές μεταξύ τους, όπως τουρισμός, γεωργία και κτηνοτροφία. Είναι πάρα πολύ σημαντικό που μπαίνει ένα πλαίσιο που καθορίζει τη λειτουργεία των περιοχών Natura, έτσι ώστε να είναι αποδοτικές και λειτουργικές και κυρίως να υπάρχει η δυνατότητα της προστασίας τους. Μέχρι τώρα οι περιοχές Natura ήταν απλώς προστατευόμενες, χωρίς να έχουμε καθαρή εικόνα για το τι μπορούμε να κάνουμε και τι όχι. Από την υπογραφή του Προεδρικού διατάγματος και μετά θα έχουμε ένα καλό οδηγό».
Μελέτες με ισχύ δεκαετιών
Το Προεδρικό Διάταγμα που θα θεσμοθετήσει τις ΕΠΜ αναμένεται να έχει ισχύ για δεκαετίες, όπως σημείωσε ο κ. Ξυλούρης, γι’ αυτό και χρειάζεται προσοχή ώστε ό,τι προβλέπεται να είναι ρεαλιστικό στην εφαρμογή.
«Το Προεδρικό Διάταγμα που είναι πάρα πολύ ισχυρό, θα αλλάξει μετά από 20 – 30 χρόνια. Άρα θα έχει διαχρονική ισχύ και θέλει μεγάλη προσοχή αυτό που θα προβλέπεται και να είναι εφαρμόσιμο», τόνισε, ενώ για το ενδεχόμενο μικροαλλαγών που πιθανώς να προκύψουν σε βάθος χρόνου και με τη συμβολή των Επιτροπών Διαχείρισης, περιέγραψε: «Το κρίσιμο είναι να δουλέψουν οι Επιτροπές Διαχείρισης. Τα Διαχειριστικά Σχέδια που προβλέπονται μέσα στις ΕΠΜ να εξειδικευτούν και να εφαρμοστούν. Εάν υπάρχει κάποια «κακή» πρόβλεψη για τη λειτουργία των ζωνών των περιοχών Natura, μπορεί να γίνει κάποια συζήτηση σε βάθος χρόνου ώστε να αλλάξει ζώνη προστασίας. Αυτές είναι μικροαλλαγές που μπορούν να γίνουν, αλλά θα φανούν στην πράξη μέσα στα χρόνια».
Αίτημα για άμεση εφαρμογή των ΕΠΜ – Πρώτη συνάντηση των εμπλεκόμενων την Τρίτη
Στο κτίριο της Περιφέρειας στο Ηράκλειο θα συναντηθούν την Τρίτη, 4 Νοεμβρίου, οι εμπλεκόμενοι φορείς και υπηρεσίες με την εκπόνηση και την έγκριση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, μεταξύ άλλων τα μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος, οι δήμοι που έχουν περιοχές Natura (σχεδόν όλοι του νησιού), οι χωρικοί αντιπεριφερειάρχες, ο μελετητής των ΕΠΜ, ο ΟΦΥΠΕΚΑ, καθώς και η Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Υπουργείου, όπως μεταφέρει ο κ. Ξυλούρης.
«Θα συμμετέχουν οι φορείς που έχουν άμεση εμπλοκή και ευθύνη για τη σύνταξη των μελετών, τα Διαχειριστικά Σχέδια και τη διαχείριση των επιτροπών των προστατευόμενων περιοχών. Θα γίνει μια πρώτη συζήτηση μέχρι να βγει το Προεδρικό Διάταγμα για τη θεσμοθέτηση των ΕΠΜ».
Στη συνάντηση, όπως τόνισε, θα ενημερωθούν για τα Σχέδια Διαχείρισης και για τα όσα προβλέπουν.
«Θα ενημερωθούμε για τα Σχέδια Διαχείρισης, να δούμε τι προβλέπεται, τι μπορούμε να προλάβουμε κι εάν υπάρχει κάτι που μπορούμε να το αλλάξουμε».
Η Περιφέρεια Κρήτης επίσης σκοπεύει να προτείνει στον ΟΦΥΠΕΚΑ και στο Υπουργείο να ξεκινήσει άμεσα η εφαρμογή των προβλέψεων των ΕΠΜ, χωρίς να περιμένουν την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος, όπως σημείωσε ο κ. Ξυλούρης
«Θα ζητήσουμε στη συνάντηση από το Υπουργείο και από τον ΟΦΥΠΕΚΑ οι πρόνοιες των ΕΠΜ να εφαρμόζονται σε όποια δράση έρχεται -για παράδειγμα σε μια περιβαλλοντική μελέτη- άσχετα εάν έχει υπογραφεί το Προεδρικό Διάταγμα ή όχι. Να αρχίσουμε άτυπα να εφαρμόζουμε τα Διαχειριστικά Σχέδια, τις προβλέψεις, τις απαγορεύεις και το τι επιτρέπεται. Πιστεύω ότι όλοι θα συμφωνήσουν και δεν θα περιμένουν το Π.Δ. για να αρχίζει να εφαρμόζεται».
Στη συνάντηση της ερχόμενης βδομάδας επίσης θα συζητηθεί το θέμα των διαβουλεύσεων που έγιναν πάνω στις μελέτες, με τον τελικό λόγο να τον έχει το Υπουργείο Περιβάλλοντος, που ανέθεσε τις μελέτες και αναμένεται να ανακοινώσει ποιες αλλαγές έχουν εγκριθεί σε σχέση με την αρχική μορφή των σχεδίων. Οι αλλαγές αυτές, όπως σημείωσε ο κ. Ξυλούρης, θεωρείται ότι κινούνται προς την καλύτερη προστασία και ανάδειξη των περιοχών Natura.
