Όταν τα σωματεία στήριζαν την τοπική κοινωνία
Ο ερχομός ενός νέου χρόνου στο Ρέθυμνο, δεν γιορταζόταν με την έμφαση που υπαγορεύουν οι σύγχρονοι κώδικες του marketing.
Αρχές του περασμένου αιώνα και πριν γίνει η πολυπόθητη Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα επικρατούσε άκρα ησυχία στον τόπο.
Κάποια παραμονή του 1902, το πέρασμα μιας ομάδας μαθητών στην οδό Τσάρων, με σφυρίγματα και φωνές, έδωσε αφορμή σχολίου στον τοπικό τύπο. Είχε πάντως θετικό πρόσημο και σημειώθηκε σαν ένα γεγονός που πρόσθεσε ζωντάνια στην πόλη.
Η γυναίκα δεν είχε καμιά δουλειά στην αγορά την περίοδο που αναφερόμαστε. Ο νοικοκύρης του σπιτιού έκανε τα ψώνια στο μέτρο των δυνατοτήτων του.
Οι μόνες κυρίες που δεν έπαιρναν ανάσα την παραμονή ήταν τα μέλη του Συλλόγου Κυριών και του Λυκείου των Ελληνίδων.
Είχαν την ημέρα της Πρωτοχρονιάς εκδήλωση για το κόψιμο της πίτας. Κι επειδή όλα περνούσαν από το χέρι τους, αφού τότε δεν υπήρχαν κέντρα να προσφέρουν υπηρεσίες, όπως σήμερα, όλα τα ετοίμαζαν οι ίδιες.
Σε ένα ημερολόγιο που βρέθηκε στα χέρια μου, από τη Μαρία Παπαϊωάννου, αναφερόταν μια συνεδρίαση του Λυκείου των Ελληνίδων, όπου κάθε κυρία μέλος του σωματείου αναλάμβανε κι ένα καθήκον. Ποια δηλαδή θα έκανε λυχναράκια, ποια κουραμπιέδες, ποια μελομακάρονα και ποιες θα βοηθούσαν για τις πίτες που ήταν δυο τρεις.
Αν θα ακολουθούσε χοροεσπερίδα τότε είχαν και το μπελά να εμπλουτίσουν τον μπουφέ με κρέας. Σε απορία μου πως το διατηρούσαν ο αξέχαστος Λεωνίδας Καούνης μου είχε διηγηθεί την όλη προετοιμασία που ξεκινούσε δυο τρεις μέρες πριν. Οι κυρίες χρησιμοποιούσαν μαρινάδα για το κρέας με υλικά που το βοηθούσαν να συντηρηθεί γιατί τότε που αναφερόμαστε δεν υπήρχαν ψυγεία. Οι νοικοκυρές όμως είχαν αριστεύσει στις μεθόδους συντήρησης και πρόσφεραν το φαγητό που ετοίμαζαν νοστιμότατο, χωρίς καμιά ανησυχία για την υγεία των καλεσμένων.
Οι εκδηλώσεις της πίτας
Οι εκδηλώσεις αυτές για την κοπή της πίτας ξεκινούσαν σχετικά νωρίς. Συνήθως άρχιζαν από τις τρεις το μεσημέρι. Είχε προηγηθεί μια συνεννόηση μεταξύ των σωματείων κι έτσι αν το ένα υποδεχόταν τον κόσμο του από τις τρεις, το άλλο ξεκινούσε την εκδήλωσή του στις πέντε. Και η επιτυχία αξιολογείτο από το πέρας αυτών των εκδηλώσεων. Το ταμείο πάντως γέμιζε και οι κυρίες και των δυο σωματείων εξασφάλιζαν έσοδα για το φιλανθρωπικό τους έργο μέχρι τις απόκριες που θα είχαν τη χοροεσπερίδα τους.
Η τοπική κοινωνία δεν είχε να επιλέξει. Θα έπρεπε να περάσει και από τα δυο σωματεία να ευχηθεί. Για τον λόγο αυτό μετά την επίσημη δοξολογία στη Μητρόπολη γύριζαν στο σπίτι για το μεσημεριανό πρωτοχρονιάτικο τραπέζι και μετά θα πήγαιναν στις εκδηλώσεις, αφού βέβαια έκαναν κι ένα πέρασμα από τα σπίτια των εορταζόντων, «να τους πούνε τη γιορτή».
Κι εδώ μας βοηθούν οι μνήμες της Μαρίας Παπαϊωάννου που μας είχε αφηγηθεί κάποτε, να έχουμε μια εικόνα από την ατμόσφαιρα της μέρας.
Αυτή τη μέρα φαινόταν έντονα και η κοινωνική απόσταση μεταξύ των «τζακιών» και του πλήθους.
Οι φτωχοφαμελίτες δεν είχαν θέση στις μεγάλες φιέστες. Εδώ τα παρεάκια έσμιγαν στα σπίτια όπου η μπουκιά μοιραζόταν ανάλογα και χωρίς καμιά βαρυγκώμια.
Τα παιδιά των «καλών» οικογενειών είχαν πάρει ήδη τα δώρα τους από έναν γενναιόδωρο Άγιο Βασίλη, ενώ τα άλλα πορεύονταν με μια «φούσκα» στην καλύτερη των περιπτώσεων.
Γιόρταζαν όλοι όμως με κέφι την έλευση του νέου χρόνου.
Τα Πρωτοχρονιάτικα έθιμα
Τα έθιμα τώρα ετηρούντο με θρησκευτική ευλάβεια κυρίως αυτό της χαρτοπαιξίας που ξεκινούσε μέρες πριν.
Από την αρχή του αιώνα και λίγο πριν, διαβάζουμε την προσπάθεια της αστυνομίας, να περιορίσει το κακό όσο γινόταν. Δυστυχώς όμως οι τζογαδόροι πάντα ήξεραν να κρύβονται.
Τα άλλα έθιμα ήταν τα γνωστά που αρκετά έφτασαν και μέχρι τις μέρες μας.
Από τα πιο παλιά αυτό της «καλής χέρας». Νομίζω πως δεν χρειάζεται επεξήγηση. Απλά δεν ήταν πάντα χρήματα αφού δεν υπήρχαν. Κι ένα γλυκό εθεωρείτο «χερικό» και τα παιδιά το περίμεναν πως και πως.
Το πρωί της Πρωτοχρονιάς ήταν κι ένας εφιάλτης για τους νοικοκυραίους και το πρώτο χτύπημα της πόρτας προκαλούσε χτυποκάρδι. Ποιος θα έκανε άραγε ποδαρικό; Οι πιο προνοητικοί είχαν κανονίσει να δεχτούν επίσκεψη από κάποιον «γουρλή» από εκείνους που είχαν επισημανθεί και φυσικά ήταν λαοφιλέστατοι.
Πιο παλιά έμπαινε ο νοικοκύρης μετά τη δοξολογία, με μια εικόνα στο χέρι που είχε «αγιαστεί» μέρες πριν στην εκκλησία. Οι πάντες έπρεπε να μπουν με το δεξί.
Σε κάποια αναφορά, της Ιωάννας Καψάλη, που είδα στο διαδίκτυο, αναφέρεται και αυτή η ευχή, που δεν ξέρουμε ποια περίοδο τη συνήθιζαν.
«Σας εύχομαι καλή χρονιά με το δεξί μου μπαίνω,
πράμα μη με κεράσετε, δε θέλω να παχαίνω!
Έτη πολλά να ζήσετε, αφέντες κι αφεντάδες,
τα οζά σας να πληθύνουνε να γίνετε λεφτάδες!»
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς κυρίως στα χωριά, ο άντρας του σπιτιού έσφαζε τον χοίρο και στη συνέχεια τα λουκάνικα και τα κρέατα του χοίρου τα κρεμούσαν σε ένα κοντάρι και τα κάπνιζαν σε φωτιά από αρωματικά ξύλα για να στεγνώσουν. Μετά τα κρεμούσαν στον ήλιο για να ξεραθούν καλά και η οικογένεια έτρωγε όλο τον χρόνο το κρέας του χοίρου σε διάφορες μορφές, από απάκια, λουκάνικα μέχρι σύγκλινα.
Απαραίτητα θα κρεμούσαν και την ασκελετούρα (το σκυλοκρέμμυδο ή κρεμύδα (Scilla maritima) που η μεγάλη της ζωτική ενέργεια θα έφερνε ευλογία και αγαθά στο σπίτι).
Αποχαιρετώντας το 1913
Ένας χρόνος όμως φεύγοντας προκάλεσε την έμπνευση του Γιώργη Καλομενόπουλου. Ήταν το 1913 έτος που ενώθηκε η Κρήτη με την Ελλάδα. Και γράφει η εμπνευσμένη πέννα του μεγάλου μας ποιητή γι’ αυτό:
Με χίλιες γλυκοθώρητες σε είδαμε ελπίδες
στον ερχομό σου ψάλαμε κάθε χαράς παιάνα
και γίνηκαν λαμπρόχρωμες οι θαμπερές ακτίδες
που βλέπαμε χλομόθωρες στην όψι σου ω τιτάνα!
Μας ήρθες ω θεόπεμπτη ευλογημένη ώρα
και στο ανήλιο της σκλαβιάς το χτυπητό σκοτάδι
έλαμψες Συ χρυσόφωτος της λευτεριάς τα δώρα
σκορπίζοντας και διώχνοντας τ’ ανέσπερο το βράδυ.
Διαλύθηκαν οι καταχνιές εις το ροβόλισμά σου
Και λυώσανε στο διάβα σου τα παγερά τα χιόνια
Και ντροπιασμένη μέριασε στο ώρηο πέρασμά σου
η μαύρη άτιμης σκλαβιάς τυράννου – καταφρόνια.
Ονείρατα χρυσόφερτα και πόθοι γαλαζένιοι
πόθοι τρανοί ελευτεριάς που μες στα μαύρα στήθεια
καιρούς και χρόνια αμέτρητα εμένανε κλεισμένοι
στο διάβα σου τρανέψανε και γίνηκαν αλήθεια.
Κι η όψη σου επρόβαλε γιγάντινη πανώρια
Κάποιας ιδέας εφτάχρονης τρισπάναγνη γεννήτρα
αρπάζοντάς της μια γενιά εχύμαξε πελώρια
Ω δόξες – Μυριοδόξαστη τυραννοκαταλύτρα!
Και τώρα φεύγεις μακρυά φορώντας την χλαμύδα
Τη πορφυροχρωμάτιστη της Δόξας, κι ακλουθώντας
Δες τρόπαια πανίερα σου ψάλλει η Πατρίδα
τη δοξασμένη δύση σου ακριβοχαιρετώντας.
Και λέει χρόνε πούφερες τις ζηλεμένες δόξες
σύρε τρανό καμάρι μου και στάσου ω ζηλεμένα
Λόγια που καρτερούσανε γενιές ν’ ακούσουν τόσες
Στο κωνοστάσι το ψηλό κοντά στο ‘κοσιένα.
Ένα διαχρονικό χρονογράφημα
Ένα χρονογράφημα της Λουίζας Μίλλερ το 1915 παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς μας δίνει την εντύπωση ότι περιγράφει την εποχή μας και ας απέχει δεκάδες χρόνια από το δημοσίευμα.
Να θυμίσουμε ότι η Λουίζα Μίλλερ η κατά κόσμον Αλεξάνδρα Ανδρουλιδάκη (σύζυγος Σταύρου Κελαϊδή) ήταν κόρη του συμβολαιογράφου Κωνσταντίνου Ανδρουλιδάκη και της Αργυρής το γένος Αστρινού.
Αδέλφια της ήταν ο Μίνως, δημοσιογράφος, ο Νίκος δικηγόρος, πολιτευτής και διανοούμενος, ο Γιώργος συμβολαιογράφος, η Ευαγγελία μετέπειτα σύζυγος Προκόπη Προκοπάκη δασκάλα, η Ελίζα σύζυγος Σπύρου Θυμιανού και ο Σπύρος συμβολαιογράφος.
Είναι η γυναίκα που προκάλεσε «σκάνδαλο» το 1914 όταν δημοσίευσε το πρώτο της χρονογράφημα. Εκτενές αφιέρωμά της έγινε κατά το παρελθόν και έχει αρχειοθετηθεί στο «Πολιτιστικό Ρέθυμνο».
Γράφει εκείνη την Πρωτοχρονιά η δυναμική εκείνη γυναίκα που μετά τον γάμο της εγκατέλειψε τη δημοσιογραφία:
«Γελάτε, Γελάτε.
Γελάτε μωράνθρωποι που η ζωή σας είναι ένα όνειρο. Όνειρο που πλέει στην επιπολαιότητα που δεν βυθίζεται στην ουσία για να ψαρεύσει μιαν αλήθεια για να μορφώσει μια μυαλωμένη κρίση.
Κατάντησε – το λέει αυτό ο Όσκαρ Ουάιλντ στο DE PROFUNTIS του – κατάντησε η σκέψη μου να ‘ναι άλλων γνώμαι και τα πάθη μας ερανίσματα. Τίποτε δικό μας καμιά σκέψη έμπνευση μας καμιά αρχή κτήμα μας. Είναι σαν να πάσχουμε από ένα είδος πιθηκισμού που η ιατρική πολυγλωσσία θα τον χαρακτήριζε «κακοήθους μορφής» και
έχουμε δεθή σκλάβοι χειμερινών ονείρων που γεννούν τα εξωφρενικώτερα δόγματα… Και έτσι γελάμε γελάμε τρελά σαν να μας κερνάη μέσα σε αργυροκάλυπτο κροντήρι το ονειροπόθητο μέθυ η ευτυχία.
Πρωτοχρονιά.
Και γελάμε γελάμε σαν τα παιδάκια με τις ολόλευκες ψυχές και τις ελευθερώτριες αφροντισιές που ξεχύνανε απ’ τη χαρά τους χαρά που τους πλημμυρίζει τα μικροσκοπικά μυαλάκια τους στ’ αντίκρυσμα των θείων δώρων που κάνουν το καινούργιο χρόνο φορτωμένα όπως είναι στη νεανική τους ράχη να λυγίζη από το βάρος στ’ αντίκρυσμα ενός μολυβένιου στρατιώτη ή μιας ώμορφης κουκλίτσας ή ενός καραγκιόζη που ίσως βαπτισθή και… Ζαχαρίας και γελάμε.
Και οι χρόνοι έρχονται ραγδαίοι και ο καθένας τους κάτι μας χαρίζει ελάχιστο δείγμα της μεγάλης του ευσπλαχνίας, μια ρυτίδα που θα μας στολίση το μέτωπο ή μια άσπρη τρίχα που θα ξεπετάται αντάρτικα από τις καλλιτεχνικοκαμωμένες μπούκλες των μαλλιών μας ξεσκεπάζοντας – η φλύαρη – ένα θανάσιμο μυστικό που μεις οι γυναίκες κατά προτίμησι το κρύβομε βαθειά στην καρδιά μας σκεπάζοντας το προστατευτικά με το βαθύπυκνο πέμπλο του μυστηρίου…
Ρέθυμνο – Λουίζα Μύλλερ»
Μνήμες από το χωριό
Ο Ανδρέας Σταυρουλάκης πάλι ο σπουδαίος δάσκαλος και πολυγραφότατος συνεργάτης μας μεταφέρει στην ονειρώδη ζωή της υπαίθρου του περασμένου αιώνα με το παρακάτω από τα πιο τρυφερά δημοσιεύματά του:
«Διπλά γιορτάσθηκε Άης Βασίλης εκείνη την Πρωτοχρονιά στη γενέτειρα τ’ Αλέκο. Το 1919 ήταν. Στην τελευταία Δημοτικού φοιτούσε.
Δασκάλα του, η Κατερίνα Γεωρβασάκη. Εφημέριος ο παπά Αντώνης.
Έχουν πεθάνει αμφότεροι. Έδωσαν και πήραν οι χειραψίες, με ανταλλαγή ευχών, μετά την απόλυση της λειτουργίας. Στον περίβολο του ναού Αγίας Ειρήνης.
– Χρόνια πολλά Κυρά Δασκάλα.
– Καλό 1919 παπά Αντώνη.
Δεν έλειπε χωριανός από τη λειτουργία. Όπως πάντοτε κάμποση ώρα συζητούσαν καθ’ ομάδες. Εμείς τα σχολιαρόπαιδα, σκορπισμένα ανάμεσα στους μεγάλους, περιμέναμε να διαλυθούν για να εξορμήσωμε στις γειτονιές για την «καλή χέρα».
Κάποτε με παίρνει το μάτι του μπάρμπα Σύμβουλου. Του άρεσε να με αστειεύεται του μπάρμπα Μιχάλη.
– Αλέκο, μου φωνάζει. Ίντα στέκεις επαδά ακόμη. Αν αργήσης δεν θα φτάξης ούτε την ουρά. Από το πρωί μοιράζει ο μπάρμπας σου Αγγελής.
Σφίξε να προλάβεις μερτικό, αν θέλης να σου κοκκιάση και μαντινάδα.
– Ίντα γίνηκε; Ψόφησε η γαϊδούρα, ρώτησε ο γέρο Λαμπάκης ο
Μεντεσές; Ας πάω να αρδινιάσω το σασεπώ.
***
Ημέρες τώρα ψυχαρραγούσε η γαϊδούρα του Αγγελή. Από κρύο και πείνα. Κακή διατροφή και κακή σταύλιση. Ψόφια την βρήκε ο Αγγελής την αυγή. Χωρίς να χάση καιρό ειδοποίησε τους γειτόνους. Για το «ξόδι» είχαν πάει στην εκκλησία. Το είπε στις οικοκυρές που μαγείρευαν.
– Ένα χέρι θα δώσουν να πάμε την «Τριανταφυλλιά» στην κοπράνα.
Πρωτοχρονιά είναι. Δεν κάνει όμως μαρουβά. Ως ταυτέρου (αύριο) θα μυρίση. Σήμερα πρέπει να την κηδέψωμε. Τριανταφυλλιά, έλεγε την γαϊδούρα!
Αφού γευμάτισαν μετά την εκκλησία, συγκεντρώθηκαν στο σπίτι του Αγγελή: Ο Στελιανός ο χαρκιάς. Ο Μιχάλης ο σύμβουλος. Ο Βιτωροσπυρίδος. Ο Βιτωρομανώλης. Ο Βιτωρογιώργης. Ο Πλαπλαδομανώλης. Κι η Αμπλαούζα, ο Αμερικάνος. Ήταν κι ο ίδιος Αγγελής. Οκτώ το όλον. Δυο βάρδιες. Είχε φτιάξει ένα τελλάρο. Είδος καδελλέτου. (φερέτρου). Τοποθέτησαν κι έδεσαν τη γαϊδούρα επάνω στο τελλάρο. Τη σήκωσαν στους ώμους ανά τέσσαρες. Κίνησαν για την κοπράνα.
Το νεκροταφείο των ζώων. Δεν ήταν μακρυά. Αλλά, πολύ ανηφόρα και κακοτοπιά. Πολλές φορές αντάλλαξαν θέσεις μέχρις ότου έφθασαν στην κορυφή. Εκεί ήταν επίπεδο το μέρος. Και εκτεταμένη θέα. Ιδία προς το Σπήλι. Όταν έφτασε το ψοφίμι βρήκαν εκεί και περίμεναν τους επίσημους. Πήγαν για σεΐρι (ψυχαγωγία). Ο παπάς, η δασκάλα, οι ψάλτες, οι επίτροποι, ο Δήμαρχος, και πολλοί άλλοι. Κυρίως για να ακούσουν τις ρίμες του Αγγελή. Όταν ψοφούσαν οι γάιδαροι των άλλων αυτός σύνθετε τις σκωπτικές ρίμες. Τώρα θα ‘χει κουράγιο να συνθέση;
Για κάθε ενδεχόμενο είχε ετοιμάσει ο άλλος ριμαδόρος ο Δημήτρης Τζώρτζης. Σαν την απόθεσαν με τη σειρά είπε του καθενός τη δική του.
Κανένας, δεν έμεινε παραπονεμένος. Ούτε ο ίδιος ο Αγγελής.
Δεν θυμάμαι τις μαντινάδες. Πλέον του μισού αιώνα είναι από τότε.
Αξίζει μόνο να αναφέρω πως κάθε φορά που ψοφούσε κανένα ζώο διασκέδαζαν με τα αστεία. Έκοβαν μερίδες το σφακτό δήθεν. Κι έπαιρνε ο Άλφα το μηρό. Ο Βήτα την κουτάλα. Ο Γάμα το κεφάλι. Ο Δέλτα τα πόδια. Ο Έψιλον την ουρά κ.λπ. Το κάθε κομμάτι συνοδευόταν με το ανάλογο δίστιχο.
Α.Σ.Σ.»
Το Ρέθυμνο του 1920
Η ανατολή του 1920 βρήκε το Ρέθυμνο στην ίδια κατάσταση της ατέρμονης φτώχειας με όσα αυτή συνεπάγεται. Τα πολιτικά πάθη στο φόρτε τους αν κρίνουμε από τους αρθρογράφους των εφημερίδων «Βήμα» και «Κρητική Επιθεώρηση» που διασταύρωναν τα ξίφη τους με «πύρινα» άρθρα. Και μια επιδημία οστρακιάς που εξαπλώθηκε στην πόλη έγινε αφορμή και για κλείσιμο των σχολείων ακόμα. Ας δούμε όμως τα γεγονότα πιο αναλυτικά με οδηγό τον τοπικό τύπο της εποχής.
Παραμονή Πρωτοχρονιάς βγήκε η Φιλαρμονική του δήμου για να παιανίσει. Και ζητούσε τον οβολό για τις στολές των μουσικών. Άλλο που δεν ήθελε ο αξέχαστος εκδότης της εφημερίδας «Βήμα» Λυκούργος Καφφάτος, να ξιφουλκήσει και με την αδέκαστη πένα του να περάσει «γενεές δεκατέσσερις» όλους τους δημοτικούς παράγοντες…
«Ο κόσμος, έγραφε την επομένη, έκπληκτος παρηκολούθει το λαμπρόν θέαμα του διασυρμού της υπολήψεως του περιπύστου και περιπτύστου Δήμου ανά τους δρόμους της Ρεθύμνης, διερωτών πως απεφάσισαν να ιδρύσουν Φιλαρμονικήν οι εξαίρετοι περί τον Δήμον φοροχάπται αφού δεν των επερίσσευον χρήματα να ενδύσουν τους μουσικούς;
Την αυτήν απορίαν έχομεν και ημείς και ερωτώμεν πάντα δυνάμενον να μας απαντήσει:
– Δεν εντρέπονται επιτέλους οι άνθρωποι αυτοί;».
Κάλεσμα του Μητροπολίτη για προσευχή
Ο Μητροπολίτης Τιμόθεος όμως για άλλο θέμα προσπαθεί με εγκύκλιο να ευαισθητοποιήσει το ποίμνιό του. Ανήσυχος για την οστρακιά που παίρνει διαστάσεις καλεί όλους στο ναό της Αγίας Βαρβάρας για προσευχή και λιτανεία. Δεν βλέπει άλλο τρόπο πέρα της θείας παρέμβασης για να περάσει το κακό… Συνιστά στο χριστεπώνυμο πλήρωμα της Εκκλησίας των Ρεθυμνίων να προσέλθει με απόλυτη προετοιμασία ψυχική και πνευματική, έχοντας νηστεύσει και απέχοντας από κάθε κοσμική απόλαυση. Η προσευχή θα ήταν διήμερος Σάββατο και Κυριακή. Και ζητούσε ιδιαίτερα την ημέρα του Σαββάτου, ενώ θα γινόταν η δέηση τα καταστήματα να παραμείνουν κλειστά…
Οι πάντες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα. Ο Τιμόθεος μετά τη θεία λειτουργία πήρε την εικόνα της Αγίας Βαρβάρας και τη λιτάνευε σε όλη την πόλη ακολουθούμενος από το εκκλησίασμα. Όλη η πόλη ακολουθούσε. Η πίστη πως θα βοηθήσει η χάρη της Αγίας Βαρβάρας και αυτή τη φορά ήταν ακλόνητη. Είχαν άλλωστε και το προηγούμενο της θαυματουργού επέμβασης όταν είχε πέσει επιδημία ευλογιάς. Αυτό που αξίζει να τονιστεί είναι ότι δεν συμμορφώθηκαν με τις οδηγίες του Τιμόθεου μόνον οι χριστιανοί της πόλης αλλά και οι Τούρκοι νήστευσαν και τις δυο μέρες και με το δικό τους τρόπο προσευχήθηκαν να περάσει η επιδημία που έπαιρνε διαστάσεις πανδημίας.
Έχει ακόμα πολύ οδοιπορικό η αναπόληση άλλων εποχών στο Ρέθυμνο, μέρες Πρωτοχρονιάς Θα συνεχίσουμε δοθείσης ευκαιρίας.
