Μέχρι και «πράσινη πλατεία» είχε δημιουργηθεί στον Πλάτανο
Γα τη γενιά του Πολυτεχνείου η επέτειος ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ έχει μια ξεχωριστή σημασία, καθώς συνδέεται με μια εποχή που και η ιδεολογία αποτελούσε θρησκεία.
Οι άγοντες την έβδομη δεκαετία της ζωής τους, θυμούνται με μεγάλη συγκίνηση τις εποχές που η κομματική ένταξη σήμαινε συνειδητή αποδοχή των αξιών της συγκεκριμένης παράταξης. Οι πλατείες πλημμύριζαν χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια και η εμφάνιση του αρχηγού έκανε τα πλήθη να παραληρούν.
Μετά λόγου γνώσης οφείλω να καταθέσω τα συναισθήματα που προκαλούσε στον λαό του Ρεθύμνου η εμφάνιση των τότε πολιτικών αρχηγών. Γεγονότα που, λόγω επαγγέλματος, τα έζησα από πολύ κοντά.
Είχα παλαιότερα βιώσει, την ατμόσφαιρα υποδοχής του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην πλατεία έξω από τον Δημοτικό Κήπο στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Είχα αισθανθεί το δέος που σε γεμίζει η θέα μιας ιστορικής προσωπικότητας ανεξαρτήτως πολιτικών φρονημάτων.
Και δεν θυμάμαι Ρεθεμνιώτη προσκείμενο στο ΠΑΣΟΚ να μην παθιάζεται στο άκουσμα του ονόματος του Ανδρέα Παπανδρέου πόσο μάλλον στη θέα του.
Καθοριστική η συμβολή του Ρεθύμνου
Η συμβολή του Ρεθύμνου στην ίδρυση, τη στελέχωση και την ιδεολογική διαμόρφωση του ΠΑΣΟΚ το 1974 υπήρξε καθοριστική, καθώς ο νομός αποτέλεσε έναν από τους βασικούς τροφοδότες του κινήματος με έμπειρα στελέχη της αντιδικτατορικής πάλης.
Η συνεισφορά της περιοχής στη γέννηση του ΠΑΣΟΚ επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς άξονες:
– Πριν από την επίσημη Διακήρυξη της 3ης Σεπτεμβρίου 1974, ο Ανδρέας Παπανδρέου βασίστηκε σε δύο μεγάλες δεξαμενές για να σχηματίσει το νέο κόμμα: το ΠΑΚ (Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα) εξωτερικού και εσωτερικού, και τη Δημοκρατική Άμυνα.
– Οι Ρεθεμνιώτες επιστήμονες, φοιτητές και διανοούμενοι που είχαν αναπτύξει έντονη αντιστασιακή δράση κατά της Χούντας, εντάχθηκαν μαζικά στον πυρήνα που συζητούσε τη δημιουργία ενός ριζοσπαστικού σοσιαλιστικού φορέα.
– Προσωπικότητες όπως ο Γιώργος Περράκης ο Νίκος Σηφουνάκης ο Γιώργης Αγγελιδάκης ο Χαράλαμπος Λουκάκης βρέθηκαν από την πρώτη στιγμή στο πλευρό του Ανδρέα Παπανδρέου, βοηθώντας στη μετατροπή του αντιδικτατορικού δικτύου σε κομματικούς πυρήνες.
Στις 3 Σεπτεμβρίου 1974, στο ξενοδοχείο King’s Palace στην Αθήνα, ο Ανδρέας Παπανδρέου παρουσίασε την ιστορική ιδρυτική διακήρυξη. Ανάμεσα στα περίπου 150 άτομα που υπέγραψαν ή αποτέλεσαν τον άμεσο ιδρυτικό πυρήνα του κινήματος, υπήρχαν στελέχη με καταγωγή από το Ρέθυμνο ή στενή σύνδεση με τον νομό, τα οποία ανέλαβαν αμέσως μετά να «οργώσουν» την Κρήτη για να στήσουν τις πρώτες Τοπικές Οργανώσεις (Τ.Ο.). Όπως οι Χαράλαμπος Λουκάκης, Θανάσης Σκουλάς, Κώστας Απανωμεριτάκης, Λευτέρης Βερυβάκης. Παρών ήταν και ο γιατρός Γιώργης Αγγελιδάκης με πρόσκληση όπως ισχυριζόταν του ίδιου του Ανδρέα.
Νομαρχιακές με δράση
Το Ρέθυμνο ήταν από τις πρώτες περιοχές της Ελλάδας όπου η Νομαρχιακή Επιτροπή και οι τοπικοί πυρήνες απέκτησαν σάρκα και οστά σχεδόν αμέσως μετά την 3η Σεπτέμβρη.
Ο Μανώλης Λουκάκης, νεαρός πολιτικός μηχανικός τότε, επέστρεψε στο Ρέθυμνο και μαζί με μια ομάδα ριζοσπαστών νέων, επιστημόνων και προοδευτικών αγροτών (κυρίως από τις περιοχές του Μυλοποτάμου, του Αγίου Βασιλείου και του Αμαρίου) ίδρυσαν τις πρώτες οργανώσεις.
Αυτή η ισχυρή οργανωτική βάση επέτρεψε στο νεοσύστατο ΠΑΣΟΚ να καταγράψει αξιοσημείωτη δυναμική στις πρώτες εκλογές του Νοεμβρίου 1974, παρά το γεγονός ότι ο νομός είχε παραδοσιακά ισχυρούς δεσμούς με τη συντηρητική παράταξη και το παλιό Βενιζελικό Κέντρο.
Το Ρέθυμνο δεν πρόσφερε απλώς ψηφοφόρους στο ΠΑΣΟΚ, αλλά γέννησε τα στελέχη πρώτης γραμμής που συνδιαμόρφωσαν το ιδεολογικό στίγμα του κινήματος κατά τη μεταπολιτευτική του γένεση.
Οι Ρεθεμνιώτες πολιτικοί που ανέλαβαν κυβερνητικές θέσεις (υπουργοί και υφυπουργοί) στις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα είναι οι εξής:
Υπουργοί
• Γιώργος Περράκης (Σκουλούφια Ρεθύμνου): Ο ιστορικός πρώτος βουλευτής του ΠΑΣΟΚ στο Ρέθυμνο. Διετέλεσε Υπουργός Δημοσίων Έργων από το 1984 έως το 1985 στην πρώτη κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου.
Υφυπουργοί
• Μανώλης Λουκάκης (Ρέθυμνο): Εκ των κορυφαίων στελεχών της Κρήτης, υπηρέτησε ως Υφυπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (ΠΕΧΩΔΕ), καθώς και ως Υφυπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών στις κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου και του Κώστα Σημίτη.
• Μανόλης Όθωνας (Πέραμα Μυλοποτάμου): Από τα βασικά στελέχη της νεότερης γενιάς, διετέλεσε Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη (2010-2012) στην κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου και στη μετέπειτα κυβέρνηση συνεργασίας.
• Μιλένα Αποστολάκη (Καταγωγή από Πρινέ Μυλοποτάμου): Αν και πολιτεύθηκε στην Αθήνα, έλκει την καταγωγή της από το Ρέθυμνο. Διετέλεσε Υφυπουργός Ανάπτυξης (2000-2001) στην κυβέρνηση Κώστα Σημίτη και Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (2010-2011) στην κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου.
Άλλες Κεντρικές Κυβερνητικές και Κρατικές Θέσεις
• Μιχάλης Νεονάκης (Σπήλι Αγίου Βασιλείου): Ισχυρότατο στέλεχος της Χαριλάου Τρικούπη επί σειρά ετών. Αν και δεν ανέλαβε υπουργικό θώκο, διετέλεσε βουλευτής Επικρατείας και είχε κομβικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων ως μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ.
• Γιάννης Σμπώκος (Ανώγεια): Διατέλεσε για χρόνια Γενικός Διευθυντής Εξοπλισμών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας κατά τη δεκαετία του ’90.
Ο Μιχάλης Νεονάκης υπήρξε ένα από τα πιο ισχυρά και πολυσυζητημένα στελέχη του ΠΑΣΟΚ κατά τη δεκαετία του ’90 και τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Αν και δεν ανέλαβε ποτέ επίσημο υπουργικό θώκο, η επιρροή του στον κομματικό μηχανισμό της Χαριλάου Τρικούπη ήταν τόσο μεγάλη που θεωρούνταν ένας από τους βασικούς «αρχιτέκτονες» της εξουσίας επί εποχής Κώστα Σημίτη.
Εκείνοι που τον έζησαν από κοντά μπορούν να βεβαιώσουν τη συμβολή του σε έργα πνοής ιδιαίτερα στην περιοχή Αγίου Βασιλείου.
Προσωπικά θυμάμαι τη «σκυταλοδρομία» χέρι με χέρι για να φθάσει το μικρό χαρτάκι στην παλάμη του Κώστα Σημίτη πριν αρχίσει η ομιλία του με την υπενθύμιση των 600.000 ευρώ για τη Βιβλιοθήκη.
Φυσικά δεν ξεχνάμε και το δημιουργικό πέρασμα από το πολιτικό προσκήνιο και του Ηλία Λαμπίρη.
Οι πορείες προς τον λαό
Οι επισκέψεις του Ανδρέα Παπανδρέου στο Ρέθυμνο και γενικότερα στην Κρήτη αποτελούν εμβληματικές στιγμές της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας, καθώς το νησί αναδείχθηκε γρήγορα στο απόλυτο «κάστρο» του ΠΑΣΟΚ. Ο ιδρυτής του κινήματος αντιμετωπιζόταν πάντα στην περιοχή με πρωτοφανή ενθουσιασμό, με τις προεκλογικές του συγκεντρώσεις να χαρακτηρίζονται από παροιμιώδη μαζικότητα.
Οι κυριότεροι σταθμοί και το κλίμα των επισκέψεών του στο Ρέθυμνο περιλαμβάνουν:
Αμέσως μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ τον Σεπτέμβριο του 1974, ο Ανδρέας Παπανδρέου ξεκίνησε τις «πορείες προς τον λαό».
Στο Ρέθυμνο, οι πρώτες του επαφές είχαν ως στόχο να πείσουν τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους του Βενιζελικού Κέντρου να συμπορευθούν με το ριζοσπαστικό σοσιαλιστικό όραμα της Διακήρυξης της 3ης Σεπτεμβρίου.
Στην περιοδεία του στην Κρήτη το 1977, το πέρασμά του από το Ρέθυμνο έθεσε τις βάσεις για τη μεγάλη εκλογική άνοδο και την εκλογή του πρώτου βουλευτή του κόμματος στον νομό (Γιώργος Περράκης).
Οι επισκέψεις του κατά τις προεκλογικές περιόδους του 1981 και του 1985 είχαν καθαρά θριαμβευτικό χαρακτήρα.
Η κεντρική του ομιλία στην πόλη του Ρεθύμνου το 1981 συγκέντρωσε χιλιάδες κόσμου από όλες τις γωνιές του νομού (από τον Μυλοπόταμο έως το Αμάρι και τον Άγιο Βασίλειο). Το σύνθημα της «Αλλαγής» είχε σαρώσει την περιοχή, οδηγώντας το ΠΑΣΟΚ στην εκλογή δύο βουλευτών στον νομό.
Η περίοδος της πολιτικής οξύτητας (το λεγόμενο «Βρώμικο ’89») βρήκε το Ρέθυμνο να συσπειρώνεται φανατικά γύρω από τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Κατά τις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις (1989 και 1990), οι επισκέψεις του στο Ρέθυμνο δεν περιορίζονταν μόνο στην πόλη. Η διέλευσή του από κομβικά χωριά και η υποδοχή με κρητικές μαντινάδες, ριζίτικα και μπαλωθιές άφησαν εποχή.
Η Κρήτη έδινε τότε στο ΠΑΣΟΚ μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά του πανελλαδικά, λειτουργώντας ως πολιτική «ασπίδα» για τον ίδιο.
Η επιστροφή του Ανδρέα Παπανδρέου στην εξουσία το 1993 σφραγίστηκε από μια ακόμη μεγάλη περιοδεία στην Κρήτη. Η υποδοχή στο Ρέθυμνο, παρά τα ήδη ορατά προβλήματα υγείας του ηγέτη του ΠΑΣΟΚ, είχε τον χαρακτήρα της πολιτικής δικαίωσης.
Οι επισκέψεις του Ανδρέα Παπανδρέου στο Ρέθυμνο είχαν πάντα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά:
• Λαϊκό προσκύνημα: Οι δρόμοι από όπου περνούσε το καμπριολέ αυτοκίνητό του έκλειναν από τον κόσμο που ήθελε να τον αγγίξει.
• Στενοί δεσμοί με τοπικά στελέχη: Κατά τις επισκέψεις του, κατέλυε ή συζητούσε εκτενώς με τους τοπικούς «στυλοβάτες» του κινήματος στο Ρέθυμνο (όπως ο Μανώλης Λουκάκης και ο Γιώργος Περράκης), οι οποίοι μετέφεραν τον παλμό της επαρχίας απευθείας στον πρόεδρο.
Η εδραίωση και η πρώτη εκλογή (1977)
Στις πρώτες μεταπολιτευτικές εκλογές του 1974, το ΠΑΣΟΚ δεν κατάφερε να εκλέξει βουλευτή στο Ρέθυμνο. Ωστόσο, η ραγδαία άνοδος ήρθε τρία χρόνια αργότερα:
Εκλογές 1977: Το ΠΑΣΟΚ εκλέγει για πρώτη φορά βουλευτή στο Ρέθυμνο, τον Γιώργο Περράκη. Το κόμμα απορροφά σταδιακά τις δυνάμεις του παραδοσιακού Κέντρου στην περιοχή.
Το 1981 αποτέλεσε έτος-ορόσημο, καθώς το σύνθημα της «Αλλαγής» του Ανδρέα Παπανδρέου σάρωσε και στο Ρέθυμνο.
Εκλογές 1981: Το ΠΑΣΟΚ πετυχαίνει μια ιστορική νίκη, εκλέγοντας δύο βουλευτές στον νομό: Τον Γιώργο Περράκη (ο οποίος διετέλεσε αργότερα και Υπουργός Δημοσίων Έργων) και τον Χαράλαμπο Γεωργακάκη.
Εκλογές 1985: Το ΠΑΣΟΚ διατηρεί την πρωτοκαθεδρία του και ο Γιώργος Περράκης επανεκλέγεται. Τότε βγαίνουν και οι πρώτες πιστώσεις για ανασκαφές στην Αρχαία Ελεύθερνα.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και κατά τη δεκαετία του ’90, το πολιτικό σκηνικό στο Ρέθυμνο μονοπωλείται από τη «μάχη» δύο ισχυρών προσωπικοτήτων: Του Γιάννη Κεφαλογιάννη (ΝΔ) και του Μανώλη Λουκάκη (ΠΑΣΟΚ).
• Μανώλης Λουκάκης: Εκλέγετο συνεχώς βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ από το 1989 έως το 2004. Διακρίθηκε για το έργο του στις υποδομές του νομού και υπηρέτησε ως υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ και Μεταφορών.
Στις εκλογές του 1990, ο Μανώλης Λουκάκης χάνει την έδρα λόγω εκλογοδικείου και τη θέση του καταλαμβάνει ένα άλλο ιστορικό στέλεχος του ρεθεμνιώτικου ΠΑΣΟΚ, ο Γιάννης Σμπώκος.
Εκλογές 2009: Το ΠΑΣΟΚ αγγίζει το ασύλληπτο 57,91% στον νομό Ρεθύμνου.
Με την έλευση της οικονομικής κρίσης, τα ποσοστά του κόμματος υποχώρησαν κατακόρυφα σε όλη την Ελλάδα. Στο Ρέθυμνο, το χαμηλότερο ιστορικό ποσοστό καταγράφηκε τον Ιανουάριο του 2015 με 6,05%.
Κορυφαία και θεσμικά στελέχη
• Μανώλης Όθωνας: Μια από τις πιο αναγνωρίσιμες σύγχρονες πολιτικές φιγούρες του ΠΑΣΟΚ στο Ρέθυμνο. Εκλέχθηκε βουλευτής και διετέλεσε Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη (2010-2012). Παραμένει κεντρικό στέλεχος με ενεργό ρόλο στις εσωκομματικές διαδικασίες της παράταξης.
Η ιστορική επίσκεψη της Μελίνας
Κατά τη διάρκεια της θητείας της ως υπουργός Πολιτισμού τη δεκαετία του 1980, η Μελίνα Μερκούρη πραγματοποίησε μια καθοριστική επίσκεψη στο Ρέθυμνο. Η επίσκεψη αυτή συνδέθηκε άμεσα με τη διάσωση και αναπαλαίωση του Ιστορικού Κέντρου της πόλης, έργο το οποίο χρηματοδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τα ΜΟΠ (Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα) της τότε ΕΟΚ.
Εκείνη την περίοδο υπήρχαν έντονες πιέσεις και αιτήματα για το γκρέμισμα τμημάτων της παλιάς πόλης προκειμένου να χτιστούν σύγχρονες πολυκατοικίες.
Ανταποκρινόμενη στο κάλεσμα των τοπικών φορέων, η Μελίνα Μερκούρη επισκέφθηκε το Ρέθυμνο και δήλωσε χαρακτηριστικά: «Όποιος θελήσει να γκρεμίσει αυτήν την πόλη, θα περάσει πάνω από το πτώμα μου».
Με δική της παρέμβαση, επισπεύστηκε η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος με ειδικούς όρους δόμησης. Παράλληλα, εξασφαλίστηκαν τα πρώτα κονδύλια μέσω των ευρωπαϊκών κονδυλίων των Μεσογειακών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων (ΜΟΠ), τα οποία άνοιξαν τον δρόμο για τις πρώτες εκτεταμένες αναπαλαιώσεις.
Ιδρύθηκε η τοπική αρχαιολογική υπηρεσία, η οποία στελεχώθηκε με εξειδικευμένους επιστήμονες και τεχνίτες, ξεκινώντας άμεσα την αποκατάσταση των πρώτων 50 ερειπωμένων ιστορικών οικιών.
Χάρη σε αυτή την οικονομική και θεσμική θωράκιση, το Ρέθυμνο κατάφερε να διασώσει το μοναδικό αρχιτεκτονικό του αποτύπωμα που θαυμάζουμε μέχρι σήμερα. Για να δικαιωθούν οι αγώνες Χρήστου Μακρή και Δημήτρη Αρχοντάκη που προϋπήρξαν.
Τα κτήρια που αναπαλαιώθηκαν ήταν Βενετσιάνικα και Οθωμανικά Αρχοντικά: Κτίρια με εσωτερικές αυλές, πέτρινες καμάρες και ξύλινα χαγιάτια (εξώστες) στην παλιά πόλη, τα οποία κινδύνευαν με κατάρρευση ή κατεδάφιση.
Μικρότερα διώροφα σπίτια της παλιάς πόλης που θωρακίστηκαν στατικά και ανακαινίστηκαν οι όψεις τους.
Τέλος ήταν οι χώροι που δόθηκαν στη συνέχεια στο Γραφείο Παλιάς Πόλης Ρεθύμνου και σε τοπικές υπηρεσίες για τη στήριξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
Τότε δημιουργήθηκε η σκηνή στο Ωδείο Ρεθύμνου και αγοράστηκαν τα καθίσματα της αίθουσας από το Βαράγγη.
Οι νομάρχες επί ΠΑΣΟΚ
Ο ιστορικός ερευνητής διαπιστώνει σήμερα πως υπήρξαν νομάρχες επί ΠΑΣΟΚ που έγραψαν ιστορία. Όπως η εμβληματική Βασιλική Μόσιαλου διορισμένη Νομάρχης Ρεθύμνου την περίοδο 1985-1989.
Ως αρχιτέκτονας μηχανικός, συνέδεσε άμεσα το όνομά της με την πολιτιστική και αρχιτεκτονική αναγέννηση της πόλης, έχοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στα γεγονότα που συζητήσαμε: Ήταν η νομάρχης που υποδέχθηκε και συνεργάστηκε στενά με την τότε υπουργό Πολιτισμού για τη χρηματοδότηση των ΜΟΠ (Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα) με σκοπό τη διάσωση της παλιάς πόλης.
Η Βάσω Μόσιαλου ήταν εκείνη που εμπνεύστηκε και καθιέρωσε το Αναγεννησιακό Φεστιβάλ Ρεθύμνου το 1987, έναν θεσμό που έδωσε τεράστια πολιτιστική πνοή στο Ιστορικό Κέντρο και τη Φορτέτζα.
Μια ακόμα εμβληματική μορφή ήταν ο Θάνος (Θανάσης) Χαμπίπης διορισμένος Νομάρχης Ρεθύμνου στην αρχή της δεκαετίας του 1980, αμέσως πριν από τη θητεία της Βασιλικής Μόσιαλου.
Νομικός, δικηγόρος και γνωστός ποιητής-λογοτέχνης, ο Θάνος Χαμπίπης άφησε έντονο το στίγμα του στην πολιτιστική ζωή του νομού.
Έφερε έναν «άλλο αέρα» στα πολιτιστικά δρώμενα του Ρεθύμνου, διοργανώνοντας εμβληματικές εκδηλώσεις, όπως η ιστορική πανελλήνια συνάντηση ποιητών στην Αγία Γαλήνη το 1984.
Δική του ήταν η πρωτοβουλία να προσκαλέσει τον ήρωα του αντιδικτατορικού αγώνα, Σπύρο Μουστακλή, στις εκδηλώσεις για το ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου τον Νοέμβριο του 1982.
Αυτή η διαδοχή πνευματικών ανθρώπων στη Νομαρχία (πρώτα ο Θάνος Χαμπίπης και μετά η αρχιτέκτονας Βάσω Μόσιαλου) ήταν που δημιούργησε το κατάλληλο έδαφος για να υποδεχθεί το Ρέθυμνο το όραμα της Μελίνας Μερκούρη.
Ο πρώτος αιρετός νομάρχης ήταν ο Μανώλης Λίτινας (Θητεία: 1995-2002).
Εξελέγη στις πρώτες νομαρχιακές εκλογές του 1994 και ανανέωσε τη θητεία του κερδίζοντας και τις εκλογές του 1998. Σοβαρός και έντιμος πολιτικός που χαίρει μεγάλης εκτίμησης.
Ο Γιώργης Παπαδάκης (Θητεία: 2003-2010).
Ήταν ο τελευταίος Νομάρχης Ρεθύμνου, καθώς μετά τη θητεία του ο θεσμός αντικατασταθεί από την Αντιπεριφέρεια (Σχέδιο «Καλλικράτης»).
Διαδέχθηκε τον Μανώλη Λίτινα κερδίζοντας τις εκλογές του 2002, ενώ επανεκλέχθηκε και στις εκλογές του 2006.
Είναι το φαινόμενο θεσμικού άρχοντα που οι συνεργάτες του έκαναν και τη νύκτα μέρα για να τον βοηθήσουν στο έργο του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα εκείνος ο βαρύς χειμώνας που το χιόνι είχε αποκλείσει τα οδικά δίκτυα. Πιστώσεις μπορεί να υπήρχαν αλλά μέχρι να ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία το χιόνι θα είχε λιώσει μόνο του. Τότε προσφέρθηκαν εργολάβοι να ανοίξουν τους δρόμους «για τα χατίρι του κ. Γιώργου».
Από το ίδιο αγλαόκαρπο δεντρί και η αντιπεριφερειάρχης κ. Μαρία.
Μαίρη Τσαγαλά – Λιονή (2011-σήμερα)
Είναι από τις πιο φωτισμένες θεσμικές παρουσίες που με το έργο και την «πρεπιά» της τιμά τον θεσμό.
Πριν κλείσουμε το αφιέρωμα αυτό να τονίσουμε τη συμβολή του νυν αντιπεριφερειάρχη κ. Μιχάλη Σαρρή που επί της θητείας του ως γραμματέας της Νομαρχιακής του ΠΑΣΟΚ κατάφερε να συσπειρώσει και πάλι το κίνημα στον νομό και μάλιστα να κατακτήσει και πάλι έδρα στο Κοινοβούλιο μετά από πολλά χρόνια.
