Σε μια επίσκεψή του σε ένα φεστιβάλ σύγχρονης τέχνης στην Ισπανία ο Μανώλης Καραταράκης, φωτογράφος και δάσκαλος φωτογραφίας στα «Μαθήματα Φωτογραφίας Ρεθύμνου» βρέθηκε τυχαία σε ένα καλλιτεχνικό περίπτερο όπου αναλυόταν η σημασία των δέντρων για τον πλανήτη αλλά και το τι χρωστάει η ανθρωπότητα σε αυτές τις «ριζωμένες» πηγές ζωής που πολλές φορές περνάνε απαρατήρητες γιατί ενδεχομένως μοιάζουν και δεδομένες. Μήνες μετά, ο ίδιος αποφασίζει επηρεασμένος από αυτή την απρόσμενη «διάλεξη» για τα δέντρα να παρουσιάσει με τη φωτογραφική του ομάδα την έκθεση «Rooted», την οποία μπορεί κανείς να ανακαλύψει επισκεπτόμενος τον Δημοτικό Κήπο. Και γιατί να ανακαλύψει; Πέραν του ότι για άλλη μια φορά τα «Μαθήματα Φωτογραφίας Ρεθύμνου» έρχονται να δώσουν στο κοινό ένα φωτογραφικό «πρότζεκτ» το οποίο δεν μιλάει τη γλώσσα του ωραίου, του εντυπωσιακού και του συνηθισμένου αλλά καλούν τον θεατή να σκεφτεί και να προβληματιστεί μέσα από τη φωτογραφική σύνθεση των καλλιτεχνών που παίρνουν μέρος για τις μετουσιώσεις που μπορεί να λάβει ένα «απλό» δέντρο – από τον φόβο για τον θάνατο και τον τρόμο, μέχρι τη μοναξιά ή την αγάπη – αυτή τη φορά η ομάδα προσφέρει στο κοινό του Ρεθύμνου και ένα εντελώς πρωτότυπο στήσιμο: Οι φωτογραφίες «αιωρούνται» κυριολεκτικά διάσπαρτες, διακριτικά, ανάμεσα στα δέντρα του Δημοτικού Κήπου.
«Κάποιος με σταμάτησε στον δρόμο και μου λέει «Μέχρι τώρα έχω βρει 27 φωτογραφίες. Θα προσπαθήσω όμως και θα τις βρω όλες», αναφέρει χαρακτηριστικά, μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Μανώλης Καραταράκης ο οποίος έχει και την επιμέλεια της πραγματικά πρωτότυπης αυτής έκθεσης η οποία απαρτίζεται από 37 εικόνες, μία και μία, όλες έχοντας κάτι να πουν. «Θεωρητικά ακούγεται πάρα πολύ εύκολο το θέμα: Δέντρα. Το ζήτημα είναι αυτό το δέντρο να μετασχηματιστεί μέσω της φωτογραφίας και να μεταφέρει κάποιες απόψεις του φωτογράφου και αν είναι δυνατόν και κάποια μηνύματα. Νομίζω ότι μετά από περίπου έξι μήνες και με άπειρες προσθαφαιρέσεις φωτογραφιών, καταφέραμε να έχουμε ένα σύνολο από 37 φωτογραφίες όπου κάθε ένας από τους δημιουργούς δίνει τη δική του θεώρηση πάνω στα δέντρα», επισημαίνει ο ίδιος.
Η έκθεση, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο επιμελητής της, προ(σ)καλεί τον θεατή σε ένα παιχνίδι «ψάξε – βρες», δίνοντάς του και την ευκαιρία να απολαύσει τη βόλτα στον Δημοτικό Κήπο, πράγμα που συχνά οι ντόπιοι ξεχνάμε – αμελούμε, γιατί όπως ακριβώς κάνουμε και με τα δέντρα, τον έχουμε δεδομένο. «Είναι η πρώτη φορά που εκθέτουμε μέσα στον Δημοτικό Κήπο. Και ήθελα αυτή η έκθεση να περάσει πάρα πολύ διακριτικά στον θεατή: Να αναρτηθούν οι εικόνες έτσι ψηλά, αθόρυβα και λίγο μακριά από την αρχική ροή του κόσμου. Οπότε κάποιες να μην παρατηρηθούν άμεσα και κάποιες ξαφνικά, γυρίζοντας το κεφάλι του κάποιος να συνειδητοποιήσει «ωπ τι γίνεται». Αυτή η ξαφνική έκπληξη πολύ μου εξίταρε το μυαλό, οπότε με τη βοήθεια όλων των συντελεστών περάσαμε τρεις μέρες μες στον Κήπο για να τις αναρτήσουμε. Και ήθελα ακριβώς αυτό: Την αιώρηση και τη διακριτική αιώρηση. Δηλαδή δεν αυτοπροβάλλεται η φωτογραφία. Περιμένει την ανακάλυψή από τον θεατή. Και επίσης επειδή είναι διάσπαρτες μέσα στον Κήπο είναι και μια πρόκληση – πρόσκληση στον θεατή να κάνει τη βόλτα του γιατί έχουμε ένα κόσμημα, αυτόν τον Κήπο, που δεν τον έχουν πολλές πόλεις στη χώρα μας, ελάχιστες πόλεις έχουν ωραίο και φροντισμένο Κήπο, και εμείς δεν τον απολαμβάνουμε. Στην καλύτερη περίπτωση διασχίζουμε τον Κήπο για να πάμε από τη μια οδό στην άλλη, ενώ θα έπρεπε να περνάμε πολύ περισσότερες ώρες. Και εκείνο που μου έκανε εντύπωση, το τριήμερο που στήναμε την έκθεση, ήταν ότι υπήρχαν πάρα πολλοί τουρίστες που έρχονταν εδώ, κάθονταν, διαβάζανε το βιβλίο τους, και απολαμβάνουν τον Κήπο μας πάρα πολύ σε σχέση με τους Ρεθεμνιώτες οι οποίοι τώρα έχουν αυτή την αφορμή: Να έρθουν στον Κήπο και να τον περπατήσουν, να τον απολαύσουν», αναφέρει ο κ. Καραταράκης επισημαίνοντας επίσης: «Με την ευκαιρία να ευχαριστήσω τον δήμο Ρεθύμνου για την παραχώρηση του χώρου».
Σημειώνεται πως η έκθεση θα φιλοξενείται στον Δημοτικό Κήπο έως 31 Αυγούστου.
Προσλαμβάνουσες για τη νέα γενιά
Το «αντικείμενο» των «Μαθημάτων Φωτογραφίας Ρεθύμνου» είναι η λεγόμενη καλλιτεχνική φωτογραφία. Μιλάμε δηλαδή για εικόνες που πολλοί θα δούμε ενδεχομένως και θα αναρωτηθούμε αυθόρμητα «τι είναι αυτό». Δεν πρόκειται δηλαδή για φωτογραφίες εύκολες και εύπεπτες, ωστόσο ο Μανώλης Καραταράκης τονίζει ότι το κοινό του Ρεθύμνου έχει αγκαλιάσει όλες τις εκθέσεις που έχουν πραγματοποιηθεί από την ομάδα, ενώ το σημαντικότερο είναι πως έστω και ένα, δύο, πέντε, δέκα παιδιά να επηρεαστούν θετικά βλέποντας αυτές τις εικόνες, είναι ένα σημαντικό επίτευγμα.
«Ήταν ένας προβληματισμός όταν ξεκίνησα την ομάδα, επειδή η καλλιτεχνική φωτογραφία αφορά μια μικρή παιδευμένη κάστα δεν θα έπρεπε να γίνονται εκθέσεις. Παρόλα αυτά θυμάμαι χαρακτηριστικά κάποιον όταν κάναμε στην Κορνάρου μια έκθεση ο οποίος μπήκε, είδε την έκθεση και μου λέει «φίλε δεν ξέρω τι βλέπω, αλλά αυτό που βλέπω πρέπει να έχει μεγάλη σημασία». Κάτι εκπέμπουν τελικά οι εικόνες αυτές. Και αυτό που θέλω να εκπέμψει και αυτός που θέλω να το λάβει θα είναι εκείνο το παιδάκι το τετράχρονο που περνάει από την έκθεση της Λεωφόρου και η μάνα του το σέρνει και αυτό αντιστέκεται λίγο γιατί θέλει να ξαναδεί δεύτερη φορά μια φωτογραφία. Είναι τελείως παιδευτικό για τη νέα γενιά. Όχι για όλη τη νέα γενιά, ποτέ κάτι δεν θα αφορά όλους. Όμως έστω και τρεις, πέντε, οκτώ νέους ανθρώπους να επηρεάσουν αυτές οι εικόνες που θα τις μετουσιώσουν αυτοί με τη σειρά τους σε κάτι άλλο κ.λπ., είναι κάτι. Γιατί όλα αυτά που βλέπουμε, διαβάζουμε, ακούμε, μιλάμε μετουσιώνονται και μας δημιουργούν αυτό που λέμε κουλτούρα. Άρα αυτό το παιδάκι θα πάρει μια διαφορετική κουλτούρα από τη γνωστή που αφθονεί».
