Γενικά
Σε παλαιότερες εργασίες και άρθρα είχε αναφερθεί η σχέση διατροφής με διάφορες πτυχές της υγείας του ανθρώπου, όπως η καρδιαγγειακή υγεία, διαβήτης τύπου-2, σωματικό βάρος, αθλητική απόδοση, σωστή λειτουργία των αισθήσεων. Πέρα όμως από την υγεία του ανθρώπινου οργανισμού, τα τελευταία χρόνια η επιστήμη έχει ασχοληθεί σημαντικά και με τη διερεύνηση της σχέσης της διατροφής με την ψυχική υγεία. Πρόκειται για ένα σπουδαίο επιστημονικό θέμα, καθόσον η καλή ή κακή ψυχική κατάσταση του ατόμου παίζει μεγάλο ρόλο στην καθημερινότητά του, τη σχέση του με τους ανθρώπους, την απόδοσή του στην εργασία, την ανατροφή των τέκνων του και σε άλλο πλήθος ενεργειών του.
Κατ’ αυτή την εργασία θα εξετασθούν:
• τα πρόσφατα στοιχεία για την ψυχική υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο
• τι δείχνουν οι μελέτες σχετικά με τη διατροφή και την πρόληψη καταστάσεων ψυχικής υγείας
• αν η διατροφή μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση ψυχικών καταστάσεων
• τι ρόλο μπορούν να παίξουν τα συμπληρώματα διατροφής στην ψυχική υγεία
Η ψυχική υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο
Ως Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, καθιερώθηκε η 10η Οκτωβρίου 1992. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προκειμένου να ευαισθητοποιήσει το κοινό, δημοσιοποίησε τα παρακάτω πολύ ενδιαφέροντα αλλά και ανησυχητικά συγχρόνως:
Σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι πάσχουν από κάποια ψυχική διαταραχή. Η κατάθλιψη είναι μια από τις κύριες αιτίες αναπηρίας παγκοσμίως, περίπου το 5% των ενηλίκων πάσχει από κατάθλιψη. Σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ένας στους επτά νέους ηλικίας 10-19 ετών βιώνει κάποια διαταραχή.
Έχει διαπιστωθεί τα άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια, συνήθως πεθαίνουν 10-20 χρόνια νωρίτερα, συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό.
Η πανδημία του COVID-19, ως γνωστό είχε σημαντικό αντίκτυπο στη ψυχική υγεία των ανθρώπων.
Σχέση διατροφής και ψυχικής υγείας
Η σχέση αυτή οφείλεται στο μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο αποτελείται από τρισεκατομμύρια μικρόβια και συνδέεται με τον εγκέφαλο, μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου, το οποίο όταν ερεθίζεται επηρεάζεται θετικά ή αρνητικά, ανάλογα με το είδος τροφής που καταναλώνεται.
Παραδείγματος χάριν, ορισμένοι τύποι τροφίμου διαταράσσουν το μικροβίωμα του εντέρου και κατ’ επέκταση την ψυχολογία του ατόμου και θα πρέπει να περιορίζονται, όπως τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε τρανς λιπαρά, επεξεργασμένων τροφίμων, εξευγενισμένων υδατανθράκων, τεχνητών γλυκαντικών, καφές και αλκοόλ.
Όμως δεν ισχύει αυτό το ίδιο σε όλους, διότι το μικροβίωμα του καθενός είναι μοναδικό και έτσι κάποιοι μπορούν να αντιδρούν σε ορισμένους τύπους τροφίμων, ενώ άλλοι όχι. Οι τροφές που ενισχύουν το μικροβίωμα του εντέρου και κατ’ επέκταση βοηθούν την ψυχολογία του ανθρώπου, είναι τα όσπρια ιδιαίτερα τα φασόλια, ξηροί καρποί, σπόροι, φρούτα και λαχανικά, τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, γιαούρτι, τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως τουρσιά, ξυνολάχανο.
Έχει διαπιστωθεί ότι η δίαιτα με τα περισσότερα στοιχεία για τη βελτίωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, είναι η μεσογειακή δίαιτα, η οποία περιλαμβάνει υψηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής άλεσης, οσπρίων και ξηρών καρπών, χρήση ελαιολάδου, γαλακτοκομικών προϊόντων, ψαριών, πουλερικών με μέτρο και φυσικά περιορισμό του κόκκινου κρέατος και γλυκών.
Όταν μάλιστα η διατροφή συνδυάζεται με άσκηση, καλή φιλική συντροφιά και με την οικογένεια, έχουμε ακόμα καλύτερα αποτελέσματα ψυχικής ηρεμίας και υγείας.
Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η εφαρμογή της μεσογειακής διατροφής επιφέρει τα καλύτερα αποτελέσματα ψυχικής υγείας.
Πηγές:
-Al Overview
-Interamerican
*Ο Αναστάσιος Τριποδιανάκης είναι χημικός (Τ. Υπ. Αγοράς Τροφίμων)
