«Νεκρή» περίοδος και για την εστίαση – Κλειστό το 80% των καταστημάτων στην Παλιά Πόλη του Ρεθύμνου
Σε μία πορεία ολοκλήρωσης του ψηφιακού μετασχηματισμού τους, με έμφαση στις ηλεκτρονικές παραγγελίες και στην επιλογή συγκεκριμένων, αλλά υψηλής ποιότητας προϊόντων μπαίνουν σιγά-σιγά τα εμπορικά καταστήματα του Ρεθύμνου και της Κρήτης, προσπαθώντας να αντισταθμίσουν τα αυξανόμενα κόστη και να εξασφαλίσουν συνθήκες βιωσιμότητας για τα επόμενα χρόνια. Σε μία περίοδο, που παρότι εκπτωτική, θεωρείται σε γενικές γραμμές χαμηλής αγοραστικής κίνησης, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές στην Κρήτη, αποκτώντας πλέον καθαρά εποχικό χαρακτήρα. Η εορταστική περίοδος ναι μεν έδωσε μερικές ανάσες στους επιχειρηματίες, ωστόσο στην πραγματικότητα, η συντριπτική πλειοψηφία των καταστημάτων κινούνται σε συνθήκες επιβίωσης, μέχρι την έναρξη της τουριστικής περιόδου, όταν και η κίνηση πολλαπλασιάζεται. Οι εκπτώσεις ολοκληρώνονται στις 28 Φεβρουαρίου, με την πλειοψηφία των καταναλωτών να επικεντρώνονται επί της ουσίας σε συμπληρωματικές αγορές, μικρής όμως κλίμακας. Το Ρέθυμνο παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες, καθώς το καρναβάλι αναμένεται να δώσει μια πρόσκαιρη ανάσα και να λειτουργήσει ως τονωτική ένεση για την τοπική αγορά, χωρίς ωστόσο να ανατρέψει τη γενικότερη εικόνα της συγκρατημένης κατανάλωσης.
Το αυξημένο μεταφορικό κόστος, η ακρίβεια στην ενέργεια και στις πρώτες ύλες, οι φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις, αλλά και η περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση, συσσωρεύουν πιέσεις κυρίως στις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Στον τομέα της εστίασης του Ρεθύμνου, η εικόνα είναι εξίσου συγκρατημένη, με μειωμένα ωράρια καταστημάτων, περισσότερες ημέρες παύσης λειτουργίας τους και έντονη δυσκολία εύρεσης προσωπικού. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η προσδοκία μιας καλής τουριστικής χρονιάς αναδεικνύεται ως καθοριστικός παράγοντας, όχι μόνο για την κάλυψη των τρεχουσών αναγκών, αλλά και για την εξυπηρέτηση παλαιότερων υποχρεώσεων, που εξακολουθούν να βαραίνουν την πραγματική οικονομία.
«Συστήνουμε σε όλους τους επιχειρηματίες να κάνουν ηλεκτρονικό κατάστημα»
Την εικόνα της εμπορικής αγοράς της Κρήτης, αλλά και τους στόχους και τις επιδιώξεις της νέας διοίκησης της Ομοσπονδίας Εμπορικών Συλλόγων Κρήτης ανέδειξε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.», ο νέος πρόεδρός της, Γιώργος Πολιουδάκης. «Μπορεί να βρισκόμαστε σε περίοδο εκπτώσεων μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου, αλλά δεν νομίζω ότι θα επηρεάσουν πολύ την κίνηση στην αγορά οι εκπτώσεις. Εκτός από περιορισμένες περιπτώσεις, που κάποιοι ήθελαν να κάνουν στοχευμένες αγορές μέσα στην περίοδο των εκπτώσεων και έχουν φυλάξει κάποια χρήματα από την περίοδο των γιορτών, για να τα διαθέσουν τώρα στην αγορά», ανέφερε και σημείωσε ότι το Ρέθυμνο προετοιμάζεται για το καρναβάλι, που θα δώσει σύντομες ανάσες. «Το μόνο καλό είναι ότι το Πάσχα είναι νωρίς φέτος, οπότε θα ξεκινήσει νωρίς ο τουρισμός λογικά. Σε κάθε περίπτωση μπαίνουμε με αισιοδοξία στην τουριστική περίοδο, όλες μας οι ελπίδες είναι εκεί για να είναι μία καλή χρονιά, όπως και η περσινή και να μπορέσουν τα καταστήματα να βγάλουν τα έξοδα της χρονιάς», επεσήμανε ο κ. Πολιουδάκης. Σχεδόν τα μισά ή ακόμα και περισσότερα από τα μισά καταστήματα του γενικού συνόλου παραμένουν κλειστά αυτήν την περίοδο, λόγω έλλειψης επαρκούς αγοραστικής δύναμης. «Δεν υπάρχει λόγος να πληρώνουν προσωπικό και να έχουν παραπάνω έξοδα – προετοιμάζονται λοιπόν για την καλοκαιρινή – τουριστική περίοδο», σχολίασε ο κ. Πολιουδάκης.
Αναφορικά τώρα με τον αθέμιτο ανταγωνισμό που δημιουργούν οι μεγάλες εταιρείες ηλεκτρονικού εμπορίου από το εξωτερικό, ο κ. Πολιουδάκης ανέφερε: «Το πρόβλημα δεν είναι μόνο με αυτές, αλλά και με τις μεγάλες, πολυεθνικές εταιρείες στην Ελλάδα και τα ηλεκτρονικά τους καταστήματα. Έχουμε κάνει πρόταση και συστήνουμε σε όλους τους συναδέλφους, να κάνουν και αυτοί, όποιοι δεν έχουν ήδη, ηλεκτρονικό κατάστημα, γιατί το μέλλον της αγοράς πάει προς τα εκεί. Όσο περνάει ο καιρός θα μειώνεται η παρουσία του πελάτη στο φυσικό κατάστημα και θα ανεβαίνει το ηλεκτρονικό εμπόριο». Σχετικά με την πρόοδο των τοπικών επιχειρήσεων στον ψηφιακό τους μετασχηματισμό τόνισε: «Όλες οι επιχειρήσεις της Κρήτης πηγαίνουν σιγά σιγά προς τα εκεί, γιατί αλλιώς δεν θα μπορέσουν να επιβιώσουν. Μόνο με το φυσικό κατάστημα, να περιμένεις τον πελάτη, να μπει στο μαγαζί και να ψωνίσει δεν αρκεί για να είμαστε ικανοποιημένοι και από εδώ και πέρα τα πράγματα θα είναι πολύ δύσκολα». Για το αν τίθεται θέμα βιωσιμότητας των μικρών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια, ο κ. Πολιουδάκης υπογράμμισε: «Σίγουρα τίθεται, γιατί να μην ξεχνάμε ότι αντιμετωπίζουμε συνέχεια προβλήματα, και φορολογικά και ασφαλιστικά και με την αύξηση του ενεργειακού κόστους. Όλα αυτά είναι προβλήματα που σωρεύονται στις πλάτες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες έχουν μαζέψει προβλήματα και υποχρεώσεις. Αν λοιπόν προσθέσουμε τα τρέχοντα βάρη με τα παλιά, δημιουργείται πρόβλημα βιωσιμότητας, γι’ αυτό λέμε ότι βασιζόμαστε στην καλή τουριστική χρονιά».
«Πρέπει να βρούμε ποια είναι τα καλά στοιχεία που έχει το φυσικό κατάστημα»
Με τη σειρά της, η Αθηνά Τσικιντίκου, πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρεθύμνου, μιλώντας στα «Ρ.Ν.» σημείωσε μεταξύ άλλων ότι αρκετά καταστήματα στην πόλη έχουν στραφεί σε αποκριάτικα είδη, ενόψει του καρναβαλιού τον επόμενο μήνα. Απαντώντας σε ερώτημα βέβαια για την μέχρι τώρα πορεία των εκπτώσεων, η κ. Τσικιντίκου ανέφερε: «Ο καιρός ήταν πολύ κακός την προηγούμενη εβδομάδα, η εικόνα της αγοράς ήταν άδεια, όμως το Ρέθυμνο έχει ένα χαρακτηριστικό. Μπορεί ο δρόμος να φαίνεται άδειος, αλλά κάποια βασικά καταστήματα θα δουλεύουν, είτε μέσω της ηλεκτρονικής τους ιστοσελίδας, είτε με τηλεφωνικές παραγγελίες. Το Ρέθυμνο έχω αρχίσει και έχει ένα ιδιαίτερο πριβέ χαρακτήρα στις αγορές και στους καταναλωτές και αυτό είναι πολύ καλό». Μπορεί ναι μεν σύμφωνα με την κ. Τσικιντίκου να μην παρατηρείται η κοσμοσυρροή στην αγορά των παλαιότερων χρόνων, με αποτέλεσμα να έχουν εκλείψει οι γρήγορες αγορές, αλλά είναι εξίσου σημαντικά τα έσοδα από ηλεκτρονικές και τηλεφωνικές παραγγελίες. «Για μένα το πιο σημαντικό και αυτό που βρίσκεται στην ουσία των προβλημάτων είναι ο καταναλωτής να έχει χρήματα. Όταν βλέπεις ότι ο καταναλωτής πάει στο ψηφιακό, όχι γιατί δεν έχει χρόνο, αλλά γιατί ψάχνει την χαμηλότερη δυνατή τιμή, ανεξαρτήτου ποιότητας, τότε έχει κάνει ζημιά το διαδικτυακό εμπόριο», ανέφερε η κ. Τσικιντίκου και επίσης συμπλήρωσε ότι «έχουμε κλειστά καταστήματα αυτόν τον καιρό. Από την άποψη ότι πολλά καταστήματα προτίμησαν να παραμείνουν κλειστά, να μην βγάλουν χειμερινό εμπόρευμα και να έχουν μόνο τα πάγια έξοδα ενός κλειστού καταστήματος. Αυτό βέβαια από την άλλη δείχνει ότι το καλοκαίρι πιθανότατα να έχουν πάει καλά». Για τις απειλές στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, η κ. Τσικιντίκου ανέφερε: «Όσο ο καταναλωτής, τα χρήματα που έχει για να δαπανήσει στο λιανικό εμπόριο λιγοστεύουν, πηγαίνει σε είδη που δεν του αντιστοιχούν. Ως άνθρωποι είμαστε καταναλωτικά όντα και κάτι θέλουμε να αγοράσουμε. Το φυσικό κατάστημα έχασε αυτό: «το κάτι θέλω να αγοράσω σήμερα». Όπως ξεκαθάρισε, το πιο δύσκολο κομμάτι είναι να επιτευχθεί η σταθερότητα σε μία τοπική αγορά που να βασίζεται σε εξειδικευμένα εμπορεύματα, τα οποία θα αφήνουν τους πελάτες ευχαριστημένους και αυτάρκεις. «Το κομμάτι αυτό της επικοινωνίας είναι και αυτό που θα δουλέψω πάρα πολύ εγώ μέσα στην αγορά μας. Δεν μπορώ να δαιμονίζω τα site, πρέπει να βρω ποια είναι τα καλά στοιχεία που έχει ένα φυσικό κατάστημα, έναντι ενός site και αυτά μπορούμε να τα προβάλλουμε ως περιοχή και ως σύλλογος και αυτά θεωρώ ότι οι συνάδελφοί θα μπορέσουν να τα πετύχουν».
Κλειστό το 80% των καταστημάτων εστίασης
Σχεδόν το 80% των καταστημάτων εστίασης εντός της παλιάς πόλης έχουν κλείσει αυτήν την περίοδο. Μια αγορά διαφορετική από την εμπορική, αγορά, αλλά με κοινούς προβληματισμούς και ανάγκες. Σύμφωνα με τον Χάρη Αυγουστάκη, αντιπρόεδρο του συλλόγου Εστίασης στο Ρέθυμνο και όσα ανέφερε στα «Ρ.Ν.»: «Είναι η περίοδος που έχουμε επιλέξει οι περισσότεροι από εμάς να κλείσουμε τα μαγαζιά μας και εξαιτίας του ότι χρειαζόμαστε ξεκούραση και εμείς, αλλά και προκειμένου το προσωπικό μας να πάρει τις άδειές του, για να μπορούν και αυτοί να ξεκουραστούν ειδικά για τα καταστήματα που δουλεύουν όλο τον χρόνο. Αυτή η εποχή επιλέχθηκε γιατί η περίοδος ανάμεσα στις γιορτές και στο καρναβάλι είναι «νεκρή» περίοδος και την εκμεταλλευτήκαμε». Η εικόνα που παρουσιάζει αυτόν τον καιρό η πόλη και ειδικά η παλιά πόλη είναι υποτονική, ενώ τα γενικότερα προβλήματα της εστίασης συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις: Η ακρίβεια, η έλλειψη προσωπικού, οι αυξανόμενες τιμές στις προμήθειες και τις πρώτες ύλες, «όλα αυτά κάνουν το παζλ πιο δύσκολο και η εστίαση ξεκινά και κλείνει περισσότερες ημέρες την εβδομάδα, μειώνει τα ωράρια λειτουργίας. Η λειτουργία των καταστημάτων μας μπαίνει διαρκώς σε πιο κλειστά καλούπια», σχολίασε ο κ. Αυγουστάκης και συμπλήρωσε επίσης ότι «προσπαθούμε να επικεντρωθούμε πλέον στις ώρες και τις ημέρες που υπάρχει μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους». Ένα μεγάλο αγκάθι μάλιστα είναι η έλλειψη προσωπικού, ένα σταθερό πρόβλημα σε ετήσια βάση και με αιχμή στους καλοκαιρινούς μήνες. «Πλέον έχει αρχίσει και αλλάζει η ανθρωπογεωγραφία μέσα στα καταστήματα, ειδικά στις κουζίνες πλέον θα βλέπουμε εργαζόμενους που μέχρι πριν από χρόνια δεν θα τους βλέπαμε, δηλαδή ανθρώπους από το Πακιστάν, την Ινδία, το Μπαγκλαντές. Η έλλειψη προσωπικού έχει οδηγήσει σε αυτό», ανέφερε, τονίζοντας ωστόσο ότι οι φοιτητές εξακολουθούν να αποτελούν ένα σταθερό πυρήνα θέσεων εργασίας. «Είμαστε τυχεροί που έχουμε ένα Πανεπιστήμιο που δίνει σε εμάς την πολυτέλεια να έχουμε νέα παιδιά, υψηλού γνωστικού επιπέδου, οπότε ευτυχώς που υπάρχει και αυτό».
