Την ικανοποίησή του για την πορεία του Περιφερειακού Προγράμματος «ΚΡΗΤΗ 2021-2027», το οποίο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη με τα πρώτα απτά αποτελέσματα των παρεμβάσεών του να είναι εμφανή, εξέφρασε ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης κατά την έναρξη των εργασιών της 5ης συνεδρίασης της Επιτροπής Παρακολούθησης.
Ο Περιφερειάρχης τόνισε πως ο σχεδιασμός παίρνει σάρκα και οστά, καθώς περισσότερα από 30 έργα έχουν ήδη ολοκληρωθεί και αποδοθεί στους πολίτες. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα Κρήτη 2014-2020, το οποίο έκλεισε με πλήρη απορρόφηση των πόρων του και με εξαιρετικά θετικό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Οι διαθέσιμοι πόροι αξιοποιήθηκαν αποτελεσματικά, μετατράπηκαν σε έργα ουσίας, οι στόχοι επιτεύχθηκαν και οι παρεμβάσεις βελτίωσαν την καθημερινότητα των πολιτών. Η επιτυχία αυτή ενίσχυσε την αξιοπιστία της διοίκησης και δημιούργησε ισχυρή βάση για νέες αναπτυξιακές παρεμβάσεις, ενώ η ποσοτική και ποιοτική αποτίμηση των επιπτώσεων παρουσιάστηκε αναλυτικά από εξωτερικό αξιολογητή.
Προτεραιότητες και εμβληματικά έργα
Το τρέχον πρόγραμμα «ΚΡΗΤΗ 2021-2027» διαθέτει 565 εκατομμύρια ευρώ για την υποστήριξη αναπτυξιακών παρεμβάσεων που ενισχύουν την κοινωνική και οικονομική συνοχή της Κρήτης. Θέτει προτεραιότητα σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η αντιμετώπιση των προβλημάτων της κλιματικής αλλαγής, η ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη, η ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας, η εγγύηση για το παιδί και η κοινωνική ένταξη ευάλωτων ομάδων.
Πολλές εμβληματικές παρεμβάσεις εντάσσονται στο πρόγραμμα και μπαίνουν σε τροχιά υλοποίησης. Ενδεικτικά αναφέρονται:
- Το Ευρωπαϊκό Σχολείο Ηρακλείου.
- Τα Νεώρια Ηρακλείου.
- Ο δρόμος της παράκαμψης Σχίσματος Ελούντας.
- Η ανάπλαση της περιοχής Κουμ Καπί στα Χανιά.
- Ο ιστορικός βρεφονηπιακός Σταθμός Μητέρα στο Ηράκλειο.
- Το 4ο Νηπιαγωγείο στο Ρέθυμνο.
- Ο Βιολογικός και τα Δίκτυα στο Μακρύ Γιαλό.
Αναθεώρηση ΕΣΠΑ και νέες προτεραιότητες
Λόγω των παγκόσμιων εξελίξεων που επέβαλαν τη μείωση της εξάρτησης της Ε.Ε. από τρίτες χώρες, πραγματοποιήθηκε μερική τροποποίηση του ΕΣΠΑ 2021-2027. Το αναθεωρημένο πρόγραμμα περιλαμβάνει πλέον κρίσιμες δράσεις για την ανθεκτικότητα των υδάτων, την ενίσχυση της προσιτής στέγασης, την αναβάθμιση δεξιοτήτων στην πολιτική προστασία και την ενίσχυση της πλατφόρμας STEP για ψηφιακές στρατηγικές και καθαρές τεχνολογίες.
Επιπλέον, οι εγκεκριμένες χωρικές στρατηγικές εξελίσσονται ταχύτατα, με αιχμή την Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (ΟΧΕ) σε περιοχές UNESCO. Ο σχεδιασμός αυτός συνέβαλε καθοριστικά στην ένταξη έξι Μινωικών Ανακτόρων στον κατάλογο της UNESCO, ενώ ήδη οκτώ σχετικά έργα βρίσκονται σε φάση δημοπράτησης. Στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, καταγράφεται σημαντική πρόοδος: 70 κοινωνικές επιχειρήσεις χρηματοδοτούνται με 4,7 εκατ. ευρώ, ενώ η δράση «ΕΠΙΧΕΙΡΩ ΠΡΑΣΙΝΑ» συγκέντρωσε 222 αιτήσεις ύψους 28 εκατ. ευρώ, έναντι προϋπολογισμού 5 εκατ. ευρώ.
Το μέλλον και το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο
Ενόψει του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034, ο Περιφερειάρχης Κρήτης εξέφρασε τον προβληματισμό του για την πιθανή υιοθέτηση ενός συγκεντρωτικού μοντέλου διαχείρισης, ανάλογου με αυτό του Ταμείου Ανάκαμψης. Ο Σταύρος Αρναουτάκης ξεκαθάρισε πως διεκδικείται συντεταγμένα από την ΕΝΠΕ, η ενεργός συμμετοχή των Περιφερειών στον σχεδιασμό των δράσεων, η διατήρηση της αυτονομίας τους στην επιλογή και διαχείριση των έργων και η συνέχεια των Περιφερειακών Διαχειριστικών Αρχών. «Το διακύβευμα δεν είναι η απλή απορρόφηση, αλλά η ποιότητα, η βιωσιμότητα και ο μετασχηματισμός της Κρήτης με διαφάνεια και λογοδοσία», όπως τόνισε.
Στις εργασίες της Επιτροπής Παρακολούθησης προήδρευσε ο Περιφερειάρχης Κρήτης ενώ την πορεία του προγράμματος παρουσίασε η Μαρία Κασσωτάκη, Προϊσταμένη Διαχειριστικής Αρχής Κρήτης. Συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μεταξύ των οποίων ο Παναγιώτης Πανταζάτος, Αν. Προϊστάμενος Τμήματος «Ελλάδα και Κύπρος» της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης. Η Cristiana Costinescu, Προϊσταμένη Μονάδας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπεύθυνη για θέματα που αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο στη Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης (DG EMPL), Δήμαρχοι της Κρήτης, Αντιπεριφερειάρχες, εκπρόσωποι των ειδικών και επιτελικών υπηρεσιών ΕΣΠΑ, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών.
