Σε σεζόν – πρόκληση εξελίσσεται η φετινή τουριστική περίοδος για τον κλάδο των οδηγών βαν καθώς οι δυσκολίες που έχουν να αντιμετωπίσουν είναι πολλές, επηρεάζοντας σοβαρά τη βιωσιμότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του πεδίου. Βασικό και άμεσο μεγάλο θέμα για τους επαγγελματίες είναι αυτό που έχει προκύψει με το πληθωριστικό σοκ που υπέστη η αγορά των καυσίμων το προηγούμενο διάστημα επηρεάζοντας τον κλάδο που κυριολεκτικά «ζει» από τις μεταφορές και αυξάνοντας τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων κατά 35% ενώ ισχύουν οι συμφωνίες με τους tour operator προ ενεργειακής κρίσης, όπως εξηγούν οι άνθρωποι του χώρου. Και από την άλλη οι επαγγελματίες κάνουν λόγο για ένα πεδίο που έχει επηρεαστεί σοβαρά και από τις εργασίες που υλοποιούνται στον ΒΟΑΚ αυτό το διάστημα για την κατασκευή του με τις διαδρομές από και προς τα αεροδρόμια και άλλα σημεία προορισμού να έχουν επιμηκυνθεί αφήνοντας συχνά αρνητικό αποτύπωμα και στη λειτουργία των επιχειρήσεων αφού θα πρέπει να δεσμεύσουν το ωράριο λειτουργίας τους σε ένα δρομολόγιο που υπό κανονικές συνθήκες θα έπαιρνε λιγότερη ώρα αλλά και τον ίδιο τον πελάτη. Χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός όπως το παραθέτει στα «Ρ.Ν.» ο Γιάννης Τεκάκης, πρόεδρος του Σωματείου Εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. Με Οδηγό Δυτικής Κρήτης, όπου τρεις τουρίστες το προηγούμενο διάστημα έχασαν την πτήση τους γιατί είχαν εγκλωβιστεί στις ουρές του ΒΟΑΚ και οι επιχειρήσεις βαν αναγκάστηκαν να τους αποζημιώσουν. Ακόμη κεντρικός προβληματισμός για τους επαγγελματίες του κλάδου όπως τον περιγράφει ο κ. Τεκάκης είναι ότι παρατηρείται μια μείωση του «κοινού – στόχου» των επαγγελματιών του κλάδου που προσφέρουν υπηρεσίες μεταφορών με οδηγό. Σε αυτό το σημείο πρέπει να υπενθυμιστεί ότι πρόκειται για μια υπηρεσία η οποία ως πολυτελή και πλήρως εξατομικευμένη στις ανάγκες του πελάτη, απευθύνεται και στο ανάλογο κοινό. Αυτός ο κόσμος όπως τονίζει ο κ. Τεκάκης φέτος λείπει έντονα από το τουριστικό κοινό του νησιού με αποτέλεσμα να παρατηρείται μείωση στη δουλειά. Στη δική του επιχείρηση χαρακτηριστικά εκτιμά μια μείωση 12%, ωστόσο τα πραγματικά νούμερα και ο απολογισμός θα αποτυπωθούν στις επίσημες μελέτες που θα γίνουν με το πέρας της σεζόν.
Αναλυτικά ο πρόεδρος του Σωματείου Εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. Με Οδηγό Δυτικής Κρήτης αναφέρει: «Το πιο μεγάλο κομμάτι που υπάρχει αυτή τη στιγμή σαν πρόβλημα είναι ότι το τουριστικό προϊόν έχει μια φθίνουσα πορεία βάσει των κρατήσεων και βάσει της ποιότητας του κόσμου που είναι οι πελάτες μας. Εμείς δηλαδή έχουμε κόσμο που δεν είναι του λεωφορείου, δεν είναι του ταξί. Είναι ένα προϊόν «premium». Δηλαδή το να πάρει κάποιος πριβέ ένα όχημα για να κάνει την εκδρομή του ή τη μεταφορά του θέλει ένα ισχυρό βαλάντιο. Οπότε αν το υπουργείο Τουρισμού και η Περιφέρεια κάνουν συμφωνίες απλώς για να γεμίζουν τα «all inclusive» ξενοδοχεία, τότε εμείς ως κλάδο έχουμε πρόβλημα. Οπότε λοιπόν μεγάλο ζήτημα είναι ότι ο κόσμος που αυτή τη στιγμή είναι στο νησί μας δεν χρησιμοποιεί την υπηρεσία μας. Επομένως έχουμε μειωμένη ζήτηση της υπηρεσίας μας», τονίζει και συμπληρώνει: «Υπάρχει θέμα και με τα καύσιμα και τα ανταλλακτικά όπου λόγω του πληθωρισμού έχουν εκτοξευθεί όλα στα ύψη και καλούμαστε για να δουλέψουν οι επιχειρήσεις μας να πληρώνουμε 35% παραπάνω τα προϊόντα που χρησιμοποιούσαμε πέρυσι. Έχουμε κάνει μια προσφορά στους tour operator και έχουμε πει εμάς το δρομολόγιό μας από τα Χανιά στο Ρέθυμνο θα κοστίσει υποθετικά 120€ με έξοδα 40€. Αυτή τη στιγμή εξακολουθούμε να δίνουμε την ίδια τιμή και τα έξοδα έχουν αυξηθεί κατά 35%».
Το ιδιαίτερο καθεστώς λειτουργίας και ο ΒΟΑΚ
Οι επιχειρήσεις του κλάδου των βαν έχουν ένα πολύ ιδιαίτερο καθεστώς λειτουργίας, το οποίο καθορίζεται από τη νομοθεσία του υπουργείου Τουρισμού. Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, κάθε επιχείρηση- που διαθέτει συχνά έναν συγκεκριμένο στόλο-, θα πρέπει το κάθε όχημά της να εκτελεί ένα δρομολόγιο ανά συγκεκριμένη ώρα και όχι όποτε το επιθυμεί, για παράδειγμα κάθε τρεις ώρες. Εκτός του ότι υπάρχει πρόβλημα με αυτό το καθεστώς στην Κρήτη καθώς στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα είναι λιγότερος ο χρόνος, όπως αναφέρει ο κ. Τεκάκης, η συνθήκη του ΒΟΑΚ με τις καθυστερήσεις δημιουργεί περαιτέρω πρόβλημα καθώς στερεί από αυτές τις επιχειρήσεις δρομολόγια που θα μπορούσε να βγάλει ο οδηγός στο ωράριο εργασίας του. Επιπλέον, κατά τον ίδιο, ο ανάδοχος δεν ειδοποιεί για το πότε και πόσο θα κλείσει κάποιο τμήμα του ΒΟΑΚ κάθε φορά. Ως αποτέλεσμα αυτού να υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα και στη επιχείρηση και στον πελάτη. «Ο ΒΟΑΚ αυτή τη στιγμή τι έχει προκαλέσει; Είναι ένα τεράστιο έργο που έχει προκαλέσει αύξηση της μεταφορικής δαπάνης. Δηλαδή για να έρθω εγώ από το αεροδρόμιο Χανίων στο Ρέθυμνο, ήθελα 50 λεπτά πριν από ένα χρόνο. Για να έρθω τώρα θέλω 1 ώρα και 15 – 25 λεπτά. Οπότε μέσα στο οκτάωρο εγώ έχω μειωμένες μεταφορές. Έχει μειωθεί ο κύκλος εργασιών μου. Ο κύκλος δραστηριότητάς μου. Οπότε λοιπόν εγώ πληρώνω έναν υπάλληλο οκτάωρο και εκεί που μου έβγαζε τέσσερα δρομολόγια, τώρα μου βγάζει τρία ή δύο. Αυτό έχει και αποτύπωμα στον πελάτη. Έχουμε περιπτώσεις που έχουν χάσει το αεροπλάνο. Ο πελάτης βλέπει τους χρόνους της προηγούμενης χρονιάς και έτσι αξιολογούμε και κάνουμε το δρομολόγιό μας. Άρα αυτό που είναι μεγάλο πρόβλημα είναι ότι μειώνεται ο κύκλος εργασιών και ο χρόνος που είμαστε πάνω στην άσφαλτο για το ίδιο δρομολόγιο, για τα ίδια λεφτά. Οπότε είναι ένα παραπάνω έξοδο μειώνοντας το έσοδο. Και αυξάνεται γιατί πληρώνουμε τον εργαζόμενο, την ασφάλειά του, τον μισθό του, και εισπράττουμε λιγότερα από ό,τι πέρυσι. Το πρόβλημα με τον ΒΟΑΚ επίσης είναι ότι ο φορέας που έχει αναλάβει τη δημιουργία του, την κατασκευή του, νομίζω ότι παίρνει πρωτοβουλίες χωρίς να ενημερώσει. Δηλαδή κλείνει κομμάτια του δρόμου δημιουργώντας μια χρονοκαθυστέρηση απίστευτη. Αυτό είναι κάτι που είναι πολύ σημαντικό. Δηλαδή αν θα μπορούσαμε να υπάρχει μια ενημέρωση και να γνωρίζουμε ότι αύριο θα κλείσουν αυτό το τμήμα του ΒΟΑΚ για παράδειγμα στο Ατσιπόπουλο μέχρι Πετρέ, να ξεκινήσουμε και εμείς νωρίτερα. Γιατί έχουμε ένα άγχος και μια αβεβαιότητα, αν θα προλάβουμε».
Ακόμη για ο κ. Τεκάκης αναφορικά με το καθεστώς λειτουργίας των επιχειρήσεων του κλάδου τονίζει ότι η Κρήτη υπόκειται μια μεγάλη αδικία: «Μεγάλο πρόβλημα για εμάς επίσης εξακολουθεί να είναι η νομοθεσία η οποία συνεχίζει να μας εξαιρεί σαν Κρήτη από το καθεστώς της υπόλοιπης νησιωτικής Ελλάδας που έχει τα προνόμια το ότι δουλεύουν τέσσερις μήνες και τους έχει κατεβάσει την τιμή (σ.σ. κάθε βαν μπορεί να κάνει μια κούρσα από συγκεκριμένο ποσό και άνω πχ από 82€ και άνω) και τον χρόνο λειτουργίας (σ.σ. κάθε βαν μπορεί να εκτελέσει ένα δρομολόγιο ανά συγκεκριμένο χρονικό διάστημα). Εμάς μας έχει βάλει στο επίπεδο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης που δουλεύουν 12 μήνες. Οπότε όλη η Κρήτη: Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Άγιος Νικόλαος, είμαστε σε δύσκολη κατάσταση λόγω της νομοθεσίας».
Όλα τα παραπάνω δημιουργούν ένα ασφυκτικό και αβέβαιο πλαίσιο για τις επιχειρήσεις του πεδίου οι οποίες στην πλειοψηφία τους όπως τονίζει ο κ. Τεκάκης είναι μικρομεσαίες – οικογενειακές. «Όλα αυτά πλήττουν τον κλάδο και πάρα πολλοί σκέφτονται να διακόψουν την επαγγελματική δραστηριότητα», σχολιάζει ο ίδιος χαρακτηριστικά ενώ η υπόλοιπη σεζόν κατά την εκτίμησή του θα είναι «αμφιλεγόμενη» όπως λέει. «Κάθε μέρα δεν ξέρουμε τι θα μας ξημερώσει. Έχουν επηρεάσει ψυχολογικά τους πελάτες οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Αυτό το διαπιστώνουμε στατιστικά με τις μειωμένες κρατήσεις και τις ακυρώσεις. Έχουμε έναν Ιούνιο, έναν Ιούλιο και έναν Αύγουστο με μειωμένες κρατήσεις και last minute. Περιμένει ο κόσμος τελευταία στιγμή να κλείσει το δρομολόγιό του και την εκδρομή του», καταλήγει ο πρόεδρος του Σωματείου.
