Ακόμα και η μοναρχία που πολέμησε τον σεβόταν
Από τις σημαντικότερες μορφές που διαδραμάτισαν σπουδαίο ρόλο στη Μάχη της Κρήτης ήταν ο Σόλων Καφφάτος.
Αδελφός του Λυκούργου, σπουδαίου Ρεθύμνιου δημοσιογράφου ήταν ο Σόλων Καφφάτος, μια δοξασμένη μορφή του ελληνικού στρατού. Το έτος 1910 ο Σόλων ηλικίας τότε 24 ετών και με πανεπιστημιακές σπουδές έσπευσε εθελοντής υπό τας σημαίας του ανασυγκροτουμένου παρά του Εθνάρχου Ελευθερίου Βενιζέλου Ελληνικού στρατού.
Νεαρός ανθυπολοχαγός μετείχε των Βαλκανικών πολέμων κατά των Τούρκων και Βουλγάρων επιδεικνύοντας απαράμιλλη ανδρεία.
Ήταν διοικητής του λόχου του οποίου ανέλαβε τη διοίκηση μετά τον θάνατο του λοχαγού, ο οποίος πρώτος κατάλαβε το Μπιζάνι. Στον πόλεμο κατά των Βουλγάρων υπολοχαγός επ’ αναδραγαθεία και διοικητής Λόχου έλαβε μέρος στη φοβερή μάχη του Κιλκίς – Δαϊράνης που εστοίχισε στον Ελληνικό Στρατό 10.000 νεκρούς και αμέτρητους τραυματίες. Στο πρώτο παγκόσμιο Πόλεμο όταν η Ελλάς συμμετείχε σ’ αυτόν το έτος 1916 έδωσε και πάλι το ηρωικό παρόν.
Το όνομά του έγινε θρύλος. Υπήρξε η προσωποποίηση μιας ασυνήθιστης ανδρείας. Διέπρεψε και στο Μικρασιατικό Μέτωπο συμμετέχοντας σε όλες τις μεγάλες μάχες Αφιόν Καραχισάρ – Εσκί Σεχήρ – Σαγγάριο.
Ήθελε πάντα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή.
Μετά την Μικρασιατική καταστροφή και την επανάσταση που επακολούθησε διατάχτηκε από τον Πλαστήρα που είχε πλάι του ως ίνδαλμα και λάτρη της δημοκρατίας να ηγηθεί του τάγματος και να μπει πρώτος στην Αθήνα καταλαμβάνοντας επίκαιρες θέσεις για την ανατροπή της κυβέρνησης Γούναρη. Έτσι κι έγινε. Ανέτρεψε ο Σόλων Καφφάτος την κυβέρνηση Γούναρη και τον βασιλέα Κωνσταντίνο.
Το 1938 υποστράτηγος και διοικητής Μεραρχίας έλαβε μέρος στο κίνημα που τελικά απέτυχε. Είχε στρατευθεί και τότε κατά του βασιλιά και της κυβέρνησής του. Για τη στάση του αυτή συνελήφθη και καταδικάστηκε σε θάνατο. Η ποινή του όμως δεν εκτελέστηκε με την παρέμβαση της Γαλλίας. Έμεινε όμως στη φυλακή μέχρι που δόθηκε αμνηστία.
Εκεί όμως που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο ήταν στη μάχη της Κρήτης.
Επιτελάρχης στο υπουργείο Στρατιωτικών
Το ήθος και η γενναιότητά του έπεισαν τον Εμμανουήλ Τσουδερό να τον διορίσει επιτελάρχη του υπουργείου Στρατιωτικών.
Οι μνήμες του από την άνιση αυτή αναμέτρηση καταγράφηκαν αργότερα από τον ίδιο με βάση το ημερολόγιό του.
Για τη μάχη συγκεκριμένα αναφέρει μεταξύ άλλων: «Ητο απίστευτον να βλέπει κανείς τον ηρωικόν λαόν της πόλεως των Χανίων πάσης ηλικίας συγκεντρωμένον κατά μάζας εις τον περί το Ωδείον χώρον, ακάλυπτον υπό τη βροχή των βλημάτων των πολυβόλων, αψηφούντα τον θάνατον, τρίζοντα τους οδόντας, με τους γρόνθους συνεσφιγμένους, και ζητούντα όπλα από τους Άγγλους ίνα πολεμήσουν τον επιδρομέα». Ο διοικητής Χωροφυλακής Ηρακλείου Μ. Πιτικάκης, στο βιβλίο του «Θύελλα στην Κρήτη», γράφει: «Εκατοντάδες άοπλοι πολίτες, κάθε ηλικίας, στην είδηση πως έπεσαν αλεξιπτωτιστές κοντά στα τείχη, συγκεντρώνονται στην «Πόρτα των Χανιών», έξω απ’ το μπεντένι. Όλοι τρέχουν σαν από σύνθημα στις «Πόρτες»… Τι πάνε να κάνουν άοπλοι όπως είναι, μέσα στη φωτιά και τη βροχή του πυρωμένου σίδηρου των όλμων, των πολυβόλων, των χειροβομβίδων και των αεροπλάνων;.. Πάνε να φράξουν το δρόμο στον εχθρό. Πώς; Τους είναι αδιάφορο. Με τα χέρια, με τα πόδια, θα τον απωθήσουν. Τα κορμιά τους θα βάζουν εμπόδιο… Ζητάνε όπλα».
Κατά τη διάρκεια της αιματηρής μάχης του Μάλεμε αρνήθηκε να υπακούσει στις διαταγές του Άγγλου Αρχιστράτηγου Φράιμπεργκ να εγκαταλείψουν οι Ελληνικές Δυνάμεις όπως και οι Αγγλικές το αεροδρόμιο ενώ νικούσαν.
Ο Άγγλος Στρατηγός επικαλέσθηκε τότε την έντονη σύγκρουση με τον Έλληνα Στρατηγό τονίζοντας ότι πρόθεσή του ήταν η αναδίπλωση των Αγγλικών τμημάτων και η εγκατάλειψη του αεροδρομίου Μάλεμε και της Κρήτης, και μάλιστα σε στιγμή που το ξεκαθάρισμα των Γερμανών Αλεξιπτωτιστών ήταν ζήτημα ωρών.
Και ότι η ενέργεια του δεν ήταν αυτόβουλος αλλά προερχόταν από την ρητή διαταγή του Τσόρτσιλ, που την Κρήτη που ήθελε μόνο σαν ένα έρεισμα ανασχέσεως των Γερμανικών επιθετικών δυνάμεων και τίποτε άλλο.
Ο στρατηγός Σόλων Καφφάτος χωρίς προσχήματα ευγένειας του αποκρίθηκε ότι πρόκειται περί μιας άτιμης αγγλικής ενέργειας που αποτελεί προδοσία της Ελλάδος και που ήταν η δεύτερη μετά την εγκατάλειψη μας στην Μικρά Ασία στην οποία οι ίδιοι οι πατριώτες του Εγγλέζοι μας έστειλαν.
Την έντονη αυτή διαφωνία του πληροφορήθηκε από τον ίδιο ο βασιλιάς Γεώργιος. Και παρά το γεγονός πως ήξερε το ρόλο που είχε διαδραματίσει ο Καφφάτος πριν 19 χρόνια σε βάρος του πατέρα του Κωνσταντίνου, το άφησε να περάσει λέγοντας απλά πως είναι αυτή η μοίρα των ασθενεστέρων να θέλουν οι ισχυρότεροι να περάσουν τις θέσεις τους.
Με την επικράτηση των Γερμανών ο Στρατηγός Καφφάτος συνελήφθη μαζί με άλλους 450 Βρετανούς αξιωματικούς και στρατιώτες μετά το τέλος της Μάχης της Κρήτης. Βρέθηκε σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης για Βρετανούς αιχμάλωτους πολέμου. Ο Αλέξανδρος Κάσδαγλης ήταν ο μόνος άνθρωπος που ήξερε ελληνικά και στον οποίο μπορούσε να μιλήσει. Έγινε ο μεταφραστής του και ζούσανε μαζί, σε ένα μικρό δωμάτιο. Μοιραστήκανε πολλά.
Κάποια στιγμή, οι δρόμοι τους χωρίσανε και αυτό είχε σημαντικό αντίκτυπο στη ζωή του αιχμάλωτου πολέμου Αλέξη Κάσδαγλη.
Ο συναισθηματικός του δεσμός φαίνεται από τις παρακάτω σημειώσεις στο ημερολόγιό του…
«Ο Στρατηγός Καφφάτος έφυγε σήμερα στις 02.45 π.μ. Ήμασταν μαζί για δεκατέσσερις μήνες και δε νοιώθω παρά μόνο σεβασμό και συμπάθεια για αυτό τον άνθρωπο. Θα ξανασυναντηθούμε μια μέρα, θα φροντίσω ώστε να συμβεί. Ήταν ένας πραγματικός στρατιώτης από τους καλύτερους που έχω συναντήσει».
Και σε άλλο σημείο:
«Είμαι αιχμάλωτος ακόμα, μόνος μέσα σε αυτό το μικρό δωμάτιο. Μου λείπει ο Στρατηγός Καφφάτος. Ήμασταν καιρό μαζί και ήταν ένας από τους καλύτερους ανθρώπους που συνάντησα ποτέ στη ζωή μου».
Μετά τον πόλεμο ο Σόλων εγκαταστάθηκε μόνιμα στα Χανιά. Παντρεύτηκε την Κατίνα Παντελάκη και έζησαν αρμονικά μέχρι που τους χώρισε ο θάνατος. Παιδιά δεν απέκτησαν αλλά ο στρατηγός παρηγοριόταν με την ιδέα πως για κάθε υψηλόβαθμο αξιωματικό παιδιά του είναι και όλες οι μάχες στις οποίες πήρε μέρος.
Ποτέ δεν ξέχασε τη στάση των Άγγλων. Και όταν σε μια επέτειο συνάντησε αξιωματικούς σε επίσημη τελετή επειδή δεν μπόρεσε να τους αποφύγει και για να μην προκαλέσει διπλωματικό επεισόδιο περιορίστηκε σε μια ψυχρή στάση και εντελώς ανέκφραστη.
Πέρασε μια ταλαιπωρία με την υγεία του. Το μοιραίο βράδυ στην κλινική που νοσηλευόταν διηγήθηκε για μια ακόμα φορά σε επιστήθιο φίλο του τα γεγονότα εκείνα που σημάδεψαν τη μνήμη του κι έπειτα το βλέμμα του καρφώθηκε στη σύζυγό του, που δεν είχε φύγει στιγμή από το προσκεφάλι του.
Έσβησε ήσυχα στις 29 Δεκεμβρίου 1976 σε ηλικία 90 χρόνων. Και την επομένη κηδεύτηκε στο Ρέθυμνο. Τον έθαψαν πλάι στους γονείς του.
Έτσι πέρασε στην ιστορία ο ατρόμητος στρατηγός, που δεν δίστασε να τα βάλει και με ισχυρούς αδιαφορώντας για τις συνέπειες υπηρετώντας με αφοσίωση την πατρίδα του και τη Δημοκρατία.
Η μελέτη του για τη Μάχη της Κρήτης
Ιστορικό ντοκουμέντο αποτελεί η μελέτη του Σόλωνος Καφφάτου για την Μάχη της Κρήτης και την έκβασή της. Η μελέτη δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στην εφημερίδα ΒΗΜΑ τον Μάιο του 1956.
Μεταξύ των άλλων αναφέρει ο στρατηγός για την στάση των Άγγλων:
«Στις «επίσημες» Εκθέσεις των Άγγλων παρατηρείται το περίεργο ότι, ενώ αυτές με περισσή μάλιστα έως και κινηματογραφική εικόνα και ακρίβεια περιγράφουν όλες τις φάσεις της μάχης και όλα τα επεισόδια, δεν γίνεται ούτε νύξη για καταστροφή.
Κατά τους συγγραφείς τους, τα πάντα εκ μέρους τους καλώς έγιναν. Και αν υπάρχει κάνεις υπεύθυνος για την ήττα αυτός είναι ο εχθρός.
Σε αυτές μόνο τις εκθέσεις απαριθμούνται ορισμένα αίτια, όπως η υπό του εχθρού απόλυτη κυριαρχία στον αέρα, το ολιγάριθμο των δυνάμεων της άμυνας και τα οποία όμως στη συνέχεια και στις ίδιες Εκθέσεις αποδεικνύονται εντελώς ανύπαρκτα. Ούτε τουλάχιστον στα αποτελέσματα που έπρεπε να αναζητηθούν.
Αυτό και μέχρι πριν λίγων ετών το πώς κατορθώθηκε να χαθεί η μάχη, για το αίσιο πέρας της οποίας κανείς από του τότε Άγγλου Πρωθυπουργού μέχρι και του ίδιου του Στρατηγού Φρεϋμπερ δεν αμφέβαλε, εξακολουθεί να αποτελεί μυστήριο, φυλασσόμενο επιμελώς από τους υπεύθυνους.
Σήμερα όμως, καμία πτυχή της σκληρότερης και ποιο περίεργης των μαχών του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου όπως χαρακτηρίσθηκε τότε, εξακολουθεί και να χαρακτηρίζεται η μάχη της Κρήτης, δεν είναι άγνωστο.
Δεν περιμένουμε σήμερα μόνο από τους υπεύθυνους να μας εξηγήσουν τα αίτια στης συμφοράς. Και οι Γερμανοί πρωταγωνιστές της Μάχης και μίλησαν και αφηγήθηκαν και έγραψαν.
Οι Βρετανοί αγωνιστές οι οποίοι το βράδυ κοιμήθηκαν Νικητές για να ξυπνήσουν το πρωί αιχμάλωτοι, και οι οποίοι, επί προσθέτως έζησαν τα από 20-31 Μαΐου γεγονότα, δημοσίευσαν τις περιγραφές, τις παρατηρήσεις τους και τα συμπεράσματά τους.
Τρίτοι ακόμη, είτε Βρατσάνοι ειδικοί είτε και ουδέτεροι έγραψαν ολόκληρους τόμους. Και από όλα αυτά τα επίσημα και ημιεπίσημα στοιχεία βλέπουμε:
1. Ότι στην παραμονή της Μάχης βρισκόντουσαν στην Κρήτη τριάκοντα χιλιάδες Βρετανικών Στρατευμάτων, άριστα εξοπλισμένων και εφοδιασμένων με 50 πεδινά πυροβόλα, πολυάριθμα αντιαεροπορικά, άνω των 25 επακτίων
πυροβόλων έξι βαρέα άρματα Μάχης και 16 ελαφρά.
2. Ότι οι δυνάμεις αυτές διαρκούσης της μάχης ενισχύθηκαν από τη Μέση Ανατολή με τρεις ακόμα χιλιάδες άνδρες.
3. Ότι από τις δυνάμεις αυτές είκοσι δυο χιλιάδες ανδρών με 35 πεδινά πυροβόλα, εξήντα πέντε αντιαεροπορικά, δέκα επάκτια, δύο βαρέα άρματα και δώδεκα ελαφρά βρίσκονταν στην περιοχή από Μάλεμε μέχρι των Χανίων, και οι
υπόλοιποι σε Ρέθυμνο και Ηράκλειο.
4. Ότι εκτός των Βρετανικών αυτών δυνάμεων βρίσκονταν στην Κρήτη και 11 Ελληνικά Τάγματα νεοσύλλεκτων εκ των οποίων τα 5 στα Χανιά, τρία στο Ρέθυμνο και τρία στο
Ηράκλειο.
Τα τάγματα αυτά βέβαια ελλείψει εκπαιδεύσεως, οπλισμού και πυρομαχικών ήταν κατώτερης μαχητικής αξίας. Εν τούτοις, όπως τόνισαν οι ίδιοι οι Βρετανοί Διοικητές που υπό τις διαταγές των οποίων επολέμησαν, ξεπλήρωσαν στο ακέραιο τις εντολές με τις οποίες επιφορτίστηκαν.
5. Ότι το βράδυ της 16ης Μαΐου ο στρατηγός Φρεϋμπεργκ ο οποίος μόλις είχε επανέλθει από της τελευταία γενική του επιθεώρηση, αναφέρει προς το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής ότι «ηθικόν Αξιωματικών και οπλιτών άριστον, ότι ενισχύσεις σε υλικά καταφθάνουν διαρκώς, ότι διαθέτει πλέον αρκετές δυνάμεις, και ότι με την βοήθεια του Στόλου θα κρατηθεί η Κρήτη».
6. Ότι τόσο η Αγγλική Κυβέρνηση οσο και το Βρετανικό Ναυαρχείο είχαν διαβεβαιώσει τον Στρατηγό Φρέϋμπεργ ότι την από θαλάσσης άμυνα θα αναλάμβανε εξ ολοκλήρου ο Στόλος της Μεσογείου.
7. Ότι ο συνολικός αριθμός τους την πρώτη ημέρα των επιτεθέντων Γερμανών δεν υπερέβη τις δώδεκα χιλιάδες
άνδρες, χωρίς πυροβολικό ή άλλο οπλισμό, στον οποίο πάλι περί τις 6.500-7000 ήρθαν από τα Χανιά και οι υπόλοιποι από Ρέθυμνο και Ηράκλειο.
8. Ότι το βράδυ της πρώτης ημέρα της Μάχης στο μεν Ρέθυμνο αυτή η μάχη είχε λήξει με «δεινή συμφορά για τους Γερμανούς, κατά την φρασεολογία του Στρατηγού Στούντεντ, στο δε Ηράκλειο με την εξόντωση των δύο τρίτων της εκεί κατελθούσης δυνάμεως, σύμφωνα με το τηλεγράφημά του εκεί Βρετανού Διοικητού Ταξιάρχου Τσαπελ αλλά και σύμφωνα προς την αναφορά της επόμενης μέρας του Στρατηγού Φρέϋμπεργ προς το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής, στην οποία αναφέρει ότι «στο Ηράκλειο και Ρέθυμνο δεν υπάρχει υπολογίσιμος εχθρός».
9. Ότι το βράδυ της πρώτης ημέρας της επίθεσης των 6.500-7.00 Αλεξιπτωτιστών που είχαν κατέλθει στην περιοχή του Μάλεμε Χανίων δεν διασώζονται αλλού πλην 1800-2000 στο Μάλεμε και ισάριθμοι στις Αγροτικές φυλακές.
10. Ότι χάρις στην συμπαράσταση του ντόπιου πληθυσμού, όλες οι Στρατιωτικές δυνάμεις έμειναν απερίσπαστες και απαλλαγμένες κάθε κάθε φρούρησης και συγκοινωνιών τις οποίες ο άγρυπνος πληθυσμούς έμεινε μεχρι το τελος της μάχης και της οριστικής απελευθέρωσης.
Και ο ίδιος πληθυσμός είχε αναλάβει και την καταστροφή των εναπομεινάντων αντιστασιακών φωλεών. Δικαιολογημένα ώστε να προβάλλει το ερώτημα:
Πώς και κάτω από ποιες συνθήκες συνέβη το ακατανόητο ώστε οι τέσσερις το πολύ χιλιάδες των περισωθέντων Γερμανών στην περιοχή των Χανίων αφέθησαν ν α παραμείνουν, να ενισχυθούν μέσα στο διάστημα αυτό;. Και τέλος να κατανικήσουν τους έναντι των 22.000 αντιπάλους τους με τα 35 πεδινά πυροβόλα τους τα 65 αντιαεροπορικά, τα 10 επάκτια και τα 14 μεγάλα και μικρά άρματά τους;
Σε καμία από τις δημοσιευμένες επίσημες βρετανικές Εκθέσεις από αυτήν του Στρατηγού Φρέϋμπερκ μέχρι και εκείνη του Αρχιστράτηγου Μέσης Ανατολής, ούτε νύξη ούτε υπαινιγμός καν γίνεται περί των διαπραχθέντων σφαλμάτων ή παραλείψεων. Μόνο μια κινηματογραφική εικόνα των διαφόρων φάσεων και επεισοδίων της Μάχης δίνεται, χωρίς κανένα σχόλιο ή κριτική. Προοριζόταν μήπως οι δημοσιευμένης εκθέσεις για εξωτερική κατανάλωση και έλαβε τόση φροντίδα ώστε να διαφυλαχτεί το γόητρο των υπεύθυνων των Βρετανών ηγητόρων, και για τον ίδιο λόγο είδαμε τους υπεύθυνους αυτούς αμειβόμενους και τιμώμενους αντί των δυνατών κυρώσεων οι οποίες θα ακουλουθούσαν εάν επρόκειτο για οποιονδήποτε άλλο Στρατό;
Από Βρετανικής πλεύσης η μονή ένδειξη ότι η καταστροφή δεν αναμενόταν είναι μια περικοπή του στην Μάχη της Κρήτης ξεχασμένου κεφαλαίου των υπομνημάτων του Προέδρου της Αγγλικής Κυβερνήσεως Ουϊνστον Τσόρτσιλ.
Ο οποίος γράφει: « Κύριοι, από το πέρας των γεγονότων έως σήμερα πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι για την ευθύνη που επωμισθήκαμε και τις θυσίες που υπεστήκαμε». Ο αντίπαλος όμως είναι μεγαλύτερος και κατηγορηματικότερος» Στρατηγός Στούντετ γράφει: «Αναφερόμενος στα γεγονότα της πρώτης Μάχης κατόπιν εκ Βαθρων ανατροπής αρχικού σχεδίου: Μέχρι της εφαρμογής Σχεδίου, αγωνία έπεται για την τύχη επτά Αλεξιπτωτιστών οι οποίοι αγωνίζονταν εναντίον τριανταπέντε χιλιάδων εχθρού σε απόσταση 270 μιλίων από της βάσεώς τους, και τους οποίους μόνο η αδράνεια του αντιπάλου έσωσε».
Τι γνώριζαν οι Γερμανοί περί της εν Κρήτη καταστάσεως
«Η Γερμανική Υπηρεσία Πληροφοριών, κατά την μεταξύ της κατακτήσεως της Ηπειρωτικής Ελλάδος και της κατά της Κρήτης επιθέσεως περιόδους ανέπτυξε εξαιρετική δραστηριότητα προς εξακρίβωση τόσο των δυνάμεων της άμυνας όσο και των θέσεων της κατάστασης αυτής των οχυρώσεων των αεροδρομίων και των λιμένων.
Προς το σκοπό αυτό δύο ομάδες αναγνωριστικών του 8 ου Αεροπορικού Στόλου διετέθησαν για τη συνεχή παρακολούθηση των κινήσεων τους στα λιμάνια των πλοίων και την κατόπτυση των αεροδρομίων. Τρίτη όμως διετέθη για την εξακρίβωση των θέσεων των Στρατευμάτων και των οχυρώσεων. Ταυτόχρονα χρησιμοποιήθηκαν και πράκτορες. Εξ όλων αυτών η των πηγών η Γερμανική Διοίκηση κατέληξε στα εξής συμπεράσματα:
Ότι στην περιοχή Χανίων βρίσκεται μια Βρετανική Μεραρχία των 15.000 ανδρών και ένα Σύνταγμα Πυροβολικού.
Στο Ρέθυμνο και Ηράκλειο μια Ταξιαρχία Βρετανών. Άγνωστος αριθμός Ελληνικών Στρατευμάτων μεταφερόμενο από την Ηπειρωτική Ελλάδα.
Ζωηρό επίσης ενδιαφέρον αποδείχτηκε για την εξακρίβωση και της πιθανής στάσης του Πληθυσμού.
Η Γερμανική διοίκηση πίστεψε στην αρχή οτι ο πληθυσμός της Νήσου, ή θα συνεπάθει προς τον Άξονα ή θα μείνει ουδέτερη.
Πράκτορες όμως του Αρχηγού της Γερμανικής Αντικατασκοπείας Ναυάρχου Φον Κανάρη, ερχόμενοι σε επαφή με κύκλους του Πληθυσμού μετέδωσαν δυσοίωνες προβλέψεις.
Όπως αργότερα αποδείχτηκε οι θέσεις των αεροδρομίων είχαν εξακριβωθεί με αρκετή ακρίβεια. Ούτε οι θέσεις των στρεμμάτων ούτε του πυροβολικού αναγνωρίσθηκαν κατά επαρκή τρόπο. Και σε αυτό κατά μεγάλο μέρος οφείλεται στη φθορά των πρώτων κατελθόντων Αλεξιπτωτιστών…».
Ολόκληρη η μελέτη του στρατηγού Καφφάτου υπάρχει στην ιστοσελίδα Πολιτιστικό Ρέθυμνο
Πηγές
Νεκρολογίες εφημερίδας «Βήμα»
Νεκρολογία: Κωστή Ε. Αλιφιέρη
Ημερολόγιο Αλέξη Κάσδαγλη
