Ο κρητικός οίνος τα τελευταία 20 χρόνια χαράζει μια δυναμική πορεία διεθνώς και αρχίζει να αναγνωρίζεται ως ένα προϊόν με υψηλή ποιοτική αλλά και πολιτιστική αξία. Τα τεκμήρια άλλωστε του παρελθόντος της αμπελουργίας και οινοποιίας στο νησί είναι έντονα και πολλά, με αρχαίους αμπελώνες και πατητήρια να βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη την ενδοχώρα. Το κλίμα του νησιού, το έδαφός του, τα αρώματα της κρητικής φύσης, η γεωμορφολογία του νησιού, είναι όλα στοιχεία που έχουν ευνοήσει την κρητική αμπελουργία και πάνω σε αυτά δίνεται η δυνατότητα στους νέους επαγγελματίες σήμερα να συνεχίζουν να χτίζουν ένα ισχυρό brand name.
Η κρητική αμπελουργία, όπως εξηγεί χαρακτηριστικά στα «Ρ.Ν.» ο πρόεδρος του Δικτύου Οινοποιών Κρήτης «Wines of Crete» και οινοποιός ο ίδιος, Στέλιος Ζαχαριουδάκης, γνωρίζει μια άνθηση τα τελευταία χρόνια τουλάχιστον στο επίπεδο της αναγνώρισης. Διακρίσεις σε διεθνείς διαγωνισμούς, δίπλα σε κρασιά κοσμοπολίτικα και φημισμένα όπως της Γαλλίας και της Ιταλίας και αναγνώριση από τον τύπο όπως το περιοδικό «Wine Enthousiast» το οποίο προτρέπει οινόφιλους από όλο τον κόσμο να δώσουν προσοχή στα κρητικά κρασιά «γιατί αξίζουν», όπως μας μεταφέρει ο κ. Ζαχαριουδάκης, είναι μερικά μόνο δείγματα της καλής πορείας που έχει αρχίσει να διαγράφει ο κλάδος στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.
Πέραν αυτού όμως, δυναμικά φαίνεται να εξελίσσεται στο νησί και το κομμάτι του οινοτουρισμού. Μια μορφή εναλλακτικού τουρισμού η οποία στο εξωτερικό, όπως τονίζει ο κ. Ζαχαριουδάκης «Υπερέχει όλων των άλλων εναλλακτικών μορφών διότι το κρασί συνδέεται άρρηκτα με τον πολιτισμό του ανθρώπου παγκοσμίως και υπάρχει μεγάλη βιομηχανία πίσω του που το στηρίζει: οινοδημοσιογράφοι, σομελιέ, κριτικοί κρασιού κ.ά. Δημιουργούν ένα κλίμα τέτοιο ώστε συνέχεια το οινόφιλο κοινό παγκοσμίως να αυξάνεται». Την Κυριακή μάλιστα, 9 Νοεμβρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Οινοτουρισμού, και τα οινοποιεία της Κρήτης, μέλη του Wines of Crete, θα συμμετέχουν – μαζί με εκατοντάδες άλλα οινοποιεία της Ευρώπης – στον εορτασμό της προσκαλώντας τον κόσμο να τη γιορτάσει μαζί τους. Όπως αναφέρει ο κ. Ζαχαριουδάκης οι επισκέπτες των οινοποιείων θα έχουν την ευκαιρία «να γνωρίσουν τους οινοποιούς, τους αμπελώνες, να γευτούν κρασιά και να ζήσουν μια μοναδική εμπειρία», όπως τονίζει ο ίδιος και μάλιστα η είσοδος θα είναι ελεύθερη. «Θα έλεγα όμως με μέτρο το κρασί. Γιατί πρέπει να απολαμβάνουμε τη ζωή και το κρασί», επισημαίνει ωστόσο ο κ. Ζαχαριουδάκης.
Γεύση, τεχνογνωσία, φιλοξενία
Αν και η Κρήτη δεν βρίσκεται ακόμα στο σημείο ώστε οι ταξιδιώτες να έρχονται στο νησί αποκλειστικά για να κάνουν οινοτουρισμό, -είναι πολύ μικρό το ποσοστό αυτών των τουριστών -όπως λέει ο κ. Ζαχαριουδάκης, υπάρχει ωστόσο το όραμα, το υπόβαθρο και φυσικά υπάρχουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του νησιού που επιτρέπουν την άνθηση αυτού του θεματικού τουρισμού στο νησί το οποίο χρόνο με τον χρόνο υποδέχεται όλο και περισσότερους επισκέπτες.
«Αυτό που βλέπουμε οι οινοποιοί είναι ότι τα επισκέψιμα οινοποιεία πάνε καλά. Υπάρχουν περιοχές στο νησί, οινοτουριστκές, όπου το 30 και το 40% και σε κάποια οινοποιεία το 70% του τζίρου τους προέρχεται από τον οινοτουρισμό. Δηλαδή από τις γευσιγνωσίες και από τις πωλήσεις των κρασιών σε τουρίστες», περιγράφει ο κ. Ζαχαριουδάκης.
Τα στοιχεία που κάνουν τα κρητικά κρασιά να ξεχωρίζουν είναι το ίδιο το νησί, σύμφωνα με τον κ. Ζαχαριουδάκη. «Τα κρασιά της Κρήτης συγκαταλέγονται στα κορυφαία του κόσμου. Κορυφαία τα κάνει αφενός το περιβάλλον. Το έδαφος, οι κλιματολογικές συνθήκες του νησιού. Επίσης, οι ποικιλίες, καθώς οι κρητικές βγάζουν εξαιρετικά κρασιά», τονίζει ο κ. Ζαχαριουδάκης, ο οποίος επισημαίνει πως σε συνδυασμό με τις γνώσεις των νέων οινοποιών στο νησί, η ποιότητα των κρητικών κρασιών αναβαθμίζεται διαρκώς. «Σημαντικό επίσης είναι ότι στην Κρήτη παρουσιάζεται μια νέα γενιά οινολόγων η οποία έχει σπουδάσει με μεταπτυχιακά στο εξωτερικό όπου τους δίνουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν τεχνικές οινοποίησης εξειδικευμένες, που βοηθούν στην εξέλιξη των κρασιών και στην ποιοτική τους αναβάθμιση».
Ο κ. Ζαχαριουδάκης τονίζει ότι πέραν του ποιοτικού κρασιού που έχει να προσφέρει στους επισκέπτες το νησί, σημαντική συγκυρία για την άνθηση του οινοτουρισμού είναι και η ανάγκη του κοινού για νέες γεύσεις, πέραν των γνωστών και φημισμένων όπως των γαλλικών ποικιλιών. «Είναι θετικό το γεγονός ότι οι οινόφιλοι πλέον έχοντας δοκιμάσει αρκετές φορές τις λεγόμενες κοσμοπολίτικες ποικιλίες όπως τις γαλλικές, ψάχνουν νέες γεύσεις. Άρα λοιπόν είμαστε σε ένα καλό σημείο όπου εμείς προσφέρουμε ποιότητα από διαφορετικές ποικιλίες και ο οινόφιλος αναζητά γεύσεις τις οποίες τις βρίσκει στα δικά μας κρασιά».
Πάντως, όπως ο ίδιος επισημαίνει, η μέχρι τώρα εμπειρία από τις επισκέψεις τουριστών στα οινοποιεία του νησιού είναι πολύ καλές, με πολλούς ταξιδιώτες να τα επισκέπτονται ξανά και ξανά, πράγμα που αποδεικνύει και τις δυνατότητές τους στο κομμάτι του οινοτουρισμού. Και τι είναι αυτό που τα ξεχωρίζει; Όπως τονίζει ο κ. Ζαχαριουδάκης δεν είναι μόνο η ποιότητα, είναι και η φιλοξενία που προσφέρουν οι ίδιοι οι οινοποιοί. «Οι εντυπώσεις των τουριστών στα οινοποιεία μας είναι εξαιρετικές. Αφενός δοκιμάζουν κρασιά ποιοτικά, γεύσεις τις οποίες ένας οινόφιλος μπορεί να αξιολογήσει και να μείνει απόλυτα ευχαριστημένος. Και επίσης, όταν θα επισκεφθείς ένα οινοποιείο βιώνεις την ενδοχώρα, την ύπαιθρο, ζεις αυτή την αγριάδα και τα αρώματα της Κρήτης, τα οποία είναι παγκοσμίως γνωστά. Αυτό που αναβλύζει από τη φύση της Κρήτης είναι αυτό που την κάνει να την ερωτεύονται, να την αγαπούν όσοι την επισκεφθούν. Και αυτό μεταφέρεται και στο κρασί. Οι επισκέπτες μας έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν επίσης τους ίδιους τους οινοποιούς, που είναι πολλά επίπεδα πιο πάνω από οινοποιούς άλλων περιοχών. Και αυτό γιατί έχει να κάνει με το φιλότιμο, τη φιλοξενία που στην Κρήτη είναι σε υπερθετικό βαθμό. Όλος αυτός ο χαρακτήρας ο ανοιχτός, ο δυναμικός, ο πρόσχαρος μεταδίδεται στους επισκέπτες. Όλα αυτά δημιουργούν εξαιρετικές εντυπώσεις. Υπάρχουν δηλαδή τουρίστες οι οποίοι έρχονται για αρκετά χρόνια, και πάνε σε οινοποιεία και ξαναπάνε».
Η Ρεθεμνιώτικη οινοποιία
Εστιάζοντας πάντως στη Ρεθεμνιώτικη οινοποιία, ο κ. Ζαχαριουδάκης τονίζει πως αν και δεν είναι μια μικρή αμπελουργική περιοχή, έχει όλα τα χαρακτηριστικά που ευνοούν την παραγωγή ποιοτικών κρασιών. «Το Ρέθυμνο δεν είναι από τις μεγάλες αμπελουργικές περιοχές του νησιού αλλά έχει περιοχές που ξεχωρίζουν για την ποιότητά τους. Γιατί μιλάμε για ημιορεινές και ορεινές περιοχές. Είναι δηλαδή αυτό που θέλει το αμπέλι. Το έχει το Ρέθυμνο. Και φαίνεται από όλα τα οινοποιεία του νομού τα οποία συγκαταλέγονται στην κορυφή της ποιότητας. Όλοι οι συνάδελφοι στο Ρέθυμνο βγάζουν εξαιρετικής ποιότητας κρασιά και κάτι σημαντικό είναι ότι είναι νέοι άρα πολλά υποσχόμενοι. Το Ρέθυμνο μπορεί να είναι μικρή αμπελουργική περιοχή αλλά δίνει ένα ιδιαίτερο βάρος σε αυτό που λέμε κρητικό κρασί».
Όραμα για μια ολοκληρωμένη εμπειρία
Ο κ. Ζαχαριουδάκης περιγράφει επίσης το όραμα που έχει το Δίκτυο Οινοποιών Κρήτης «Wines of Crete», σε σχέση με τον οινοτουρισμό και δεν είναι άλλο από τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης εμπειρίας για τον κάθε επισκέπτη.
Τα οινοποιεία τα οποία θα αποτελέσουν το σημείο αναφοράς για τον ταξιδιώτη, που διασυνδέονται με άλλους παραδοσιακούς χώρους παραγωγής, πολιτιστικά μνημεία, αναπαλαιωμένα καταλύματα, παραδοσιακούς χώρους εστίασης, είναι ένας στόχος που βρίσκεται σε πρώτο πλάνο για την ανάπτυξη του οινοτουρισμού στην Κρήτη.
«Επεξεργαζόμαστε ένα πλάνο κατά το οποίο σκοπεύουμε να αναδείξουμε τα Βενετσιάνικα πατητήρια που υπάρχουν διάσπαρτα σε όλη την ενδοχώρα. Και θέλουμε το κάθε οινοποιείο να αποτελέσει το κέντρο που θα προσελκύει τουρίστες οινογραστρονομίας. Δηλαδή αυτούς που θέλουν να δοκιμάσουν κρασιά, να γνωρίσουμε τον οινοποιό, να δουν τα ιδιαίτερα αμπελοτόπια μας, να δουν άλλα στοιχεία γύρω από το οινοποιείο: άλλες παραγωγικές διαδικασίες ενδεχομένως ελαιόλαδο, ενδεχομένως κάποιους συνεταιρισμούς που παράγουν παραδοσιακά προϊόντα κρητικά, να δουν αρχαιότητες και να γνωρίσουν φυσικά και τα αρχαία πατητήρια που θέλουμε να αναδείξουμε εντάσσοντάς τα σε ένα πρόγραμμα συντήρησης και ανάδειξής τους. Στο πλαίσιο αυτό θα προτείνουμε ως τόπο διαμονής τουριστικά καταλύματα αυτών των περιοχών, ιδίως αναπαλαιωμένα, παραδοσιακού χαρακτήρα που βρίσκονται στα χωριά, έτσι ούτως ώστε να μείνουν σε ένα περιβάλλον χωριού. Να ζήσουν την εμπειρία της υπαίθρου της Κρήτης. Και φυσικά μέσα από αυτή τη διαδικασία θα επωφεληθούν και θα προταθούν και τα μικρά μαγαζιά εστίασης παραδοσιακού χαρακτήρα προωθώντας και τη γαστρονομία την τοπική».
