Την παρακάτω επιστολή – απάντηση σε άρθρο της κ. Έλσας Καλλιτσουνάκη – Πίτερη με τίτλο «Ποδαρικό δήμου με αύξηση τελών» που δημοσιεύθηκε στην σελίδα 5 του φύλλου των «Ρ.Ν.» της Τρίτης 11ης Φεβρουαρίου 2025, λάβαμε και δημοσιεύουμε από τον αντιδημάρχο Περιβάλλοντος δήμου Ρεθύμνης κ. Στέλιο Σπανουδάκη:
«Κύριε Διευθυντά
Με προβληματισμό διάβασα το άρθρο της συμπολίτισσας κυρίας Έλσας Καλλιτσουνάκη που αναφέρεται στα δημοτικά τέλη του Δήμου Ρεθύμνης για το 2025. Το άρθρο περιέχει σειρά αβάσιμων τοποθετήσεων, υπερβολών και παραπλανητικών πληροφοριών. Μου έκανε δε εντύπωση η αδικαιολόγητα επιθετική και υποτιμητική διάθεση απέναντι στον Δήμο, τις Υπηρεσίες του και στους αιρετούς. Προφανώς ο καθένας έχει δικαίωμα στην άποψή του, αγνοώντας δυστυχώς πολλές φορές ότι ο δημόσιος διάλογος απαιτεί σεβασμό και ευπρέπεια. Θεωρώ, ωστόσο, υποχρέωσή μου να παραθέσω τα πραγματικά στοιχεία απλά και κατανοητά, απευθυνόμενος σε ανθρώπους που διαθέτουν την κοινή λογική και ας κινδυνεύω να θεωρηθώ ξανά «μπακάλης».
– Η Νομοθεσία προβλέπει ότι οι Δήμοι επιβάλλουν Τέλος στους Δημότες για τις υπηρεσίες καθαριότητας που παρέχουν. Τα χρήματα αυτά είναι αποκλειστικά γι’ αυτή την υπηρεσία και απαγορεύεται να χρησιμοποιηθούν για άλλο σκοπό. Τα ετήσια έσοδα κάθε Δήμου από το συγκεκριμένο Τέλος οφείλουν να είναι όσο και το ετήσιο κόστος της Υπηρεσίας Καθαριότητας. Αν τα έσοδα είναι περισσότερα από τις δαπάνες, ο Δήμος οφείλει να μειώσει τους συντελεστές του Τέλους ή να προχωρήσει σε επενδύσεις για την βελτίωση της υπηρεσίας καθαριότητας. Αν οι δαπάνες είναι μεγαλύτερες από τα έσοδα τότε οφείλει να κάνει αυξήσεις των συντελεστών. Σύμφωνα με τον Ν. 1080/80 ο μη προσδιορισμός του Τέλους στο προσήκον ύψος, έτσι ώστε να καλύπτονται οι σχετικές δαπάνες, συνιστά βαρεία παράβαση καθήκοντος των Μελών του Δημοτικού Συμβουλίου.
– Η Οικονομική Υπηρεσία του Δήμου Ρεθύμνης γνωρίζοντας ότι υπάρχουν αδήλωτα χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα ιδιοκτησιών, που έχει ως αποτέλεσμα η επιβάρυνση των δημοτικών τελών να μην κατανέμεται ομοιόμορφα μεταξύ των Δημοτών, ξεκίνησε από το 2012 καθολικούς ελέγχους αναζήτησης αδήλωτων τετραγωνικών, ιδιαίτερα στις μεγάλες ιδιοκτησίες. Αποτέλεσμα των ελέγχων αυτών καθώς και των ευνοϊκών νομοθετημάτων που προέκυψαν τα επόμενα χρόνια, ήταν να βρεθούν και να προστεθούν στη βάση υπολογισμού των τελών καθαριότητας πάνω από 1.000.000 νέα τετραγωνικά μέτρα. Με την επιβολή αναδρομικών τελών και προστίμων στους παραβάτες (παρά τα νομοθετήματα με τα οποία κάποια από αυτά τα ποσά χαρίστηκαν σε μια νύχτα) δημιουργήθηκε ένα σεβαστό ποσό ως αποθεματικό αποκλειστικά για την Καθαριότητα.
Οι έλεγχοι αυτοί θα επαναληφθούν και για τον αριθμό των τετραγωνικών μέτρων αλλά και για τις κατηγορίες ακινήτων, αφού μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων δηλώνονται ως κατοικίες. Το όποιο όφελος προκύψει από την αύξηση των εσόδων μετά από τους νέους ελέγχους, θα επιστραφεί στους δημότες μας.
– Εδώ και πολλά χρόνια λόγω των χαμηλών συντελεστών που είχε πάντα ο Δήμος Ρεθύμνης, τα έσοδα της Υπηρεσίας Καθαριότητας υπολείπονταν αυτά των δαπανών από μισό έως και 2 εκ. το έτος, κάτι το οποίο ήταν γνωστό σε όλους αφού αποτυπωνόταν στους ετήσιους απολογισμούς του Δήμου. Έχοντας όμως το «μαξιλάρι» ασφαλείας που είχαμε δημιουργήσει, αποφασίσαμε ως Δημοτική Αρχή να μην προχωρήσουμε σε αυξήσεις των Τελών για να ισοσκελίσουμε τους εκάστοτε προϋπολογισμούς της καθαριότητας, αλλά να τα επιστρέψουμε πίσω στους Δημότες. Έτσι μέσα στην οικονομική κρίση αλλά και μετά, στην περίοδο του covid, ο Δήμος Ρεθύμνης με τα έσοδα που είχε εισπράξει από τους ελέγχους, (α) ισοσκέλιζε τους ελλειμματικούς προϋπολογισμούς της καθαριότητας όλα αυτά τα χρόνια, (β) προχώρησε σε περεταίρω μειώσεις των Δημοτικών Τελών την περίοδο της οικονομικής ύφεσης και (γ) υλοποίησε σχέδιο εκσυγχρονισμού του μηχανοκίνητου στόλου της καθαριότητας (απορριμματοφόρα, φορτηγά, γερανούς κτλ), ανανεώνοντάς τον σχεδόν κατά 50%.
– Το 2024 διαθέσαμε και το τελευταίο ευρώ από το αποθεματικό που υπήρχε για τις δαπάνες καθαριότητας και γνωρίζαμε ήδη από τον προηγούμενο Αύγουστο που αρχίσαμε να σχεδιάζουμε το ύψος των συντελεστών για το ανταποδοτικό Τέλος της καθαριότητας του 2025 ότι ήρθε η ώρα να αναπροσαρμόσουμε τους συντελεστές μας στο προσήκον ύψος ώστε να καλύπτονται πλέον οι δαπάνες. Ο Δήμος Ρεθύμνης αδυνατούσε πλέον να απορροφήσει για μια ακόμα χρονιά τις αυξήσεις σε όλους τους τομείς διαχείρισης, όπως την κρατική επιβολή του τέλους ταφής των απορριμμάτων, την ραγδαία αύξηση του ενεργειακού κόστους, του μισθολογικού κόστους της υπηρεσίας και του αναδόχου καθώς και την αύξηση του κόστους λειτουργίας των σύγχρονων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων, οι οποίες πραγματικά μειώνουν το περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα αλλά δυστυχώς είναι δαπανηρές.
– Στον προϋπολογισμό της καθαριότητας για το 2025 λοιπόν, είχαμε μια μείωση στα έσοδα περίπου στα 2 εκατομμύρια που οφειλόταν κυρίως στο ότι δεν υπήρχε καθόλου χρηματικό υπόλοιπο από τα προηγούμενα χρόνια ενώ υπήρχε αύξηση στις δαπάνες περίπου 3 εκατομμύρια όπως αυτές αναλύθηκαν στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
– Η διαφορά των μειωμένων εσόδων και των αυξημένων δαπανών του φετινού προϋπολογισμού θα δημιουργούσε ένα έλλειμα 5 εκατομμυρίων το οποίο έπρεπε με την αναπροσαρμογή των συντελεστών να καλυφθεί. Βέβαια η αρθρογράφος το αντιλήφθηκε ως έλλειμα κακοδιαχείρισης και ήταν έτοιμη να μας καταγγείλει στους οικονομικούς επιθεωρητές. Θα πρέπει, όμως, να γίνει σαφές πως οι αυξήσεις περί τον οποίων γίνεται τόσος λόγος είναι οι ελάχιστες δυνατές. Για παράδειγμα ένα σπίτι 80 τ.μ. που σήμερα πληρώνει 7,5 ευρώ το μήνα για δημοτικό φωτισμό και καθαριότητα, θα κληθεί να πληρώνει 11 ευρώ το μήνα για τους ίδιους λόγους. Αναλογικά αντίστοιχες είναι οι αυξήσεις που ψηφίστηκαν για ακίνητα που έχουν επαγγελματική χρήση όπως μια κατοικία που χρησιμοποιείται για airbnb και που θα πληρώσει περισσότερο από μια αστική κατοικία. Δηλαδή, η κατοικία των 80τ.μ. που ενοικιάζεται ως airbnb θα κοστίζει στον ιδιοκτήτη 14,5 ευρώ το μήνα. Οι Δημοτικοί Σύμβουλοι της πλειοψηφίας, παραβλέποντας κάθε είδους λαϊκισμό και πάντα με γνώμονα την αρχή «όποιος επιβαρύνει περισσότερο την καθαριότητα, θα επιβαρυνθεί περισσότερο στα Δημοτικά Τέλη», ομόφωνα αποφάσισαν ως όφειλαν, την αναπροσαρμογή των συντελεστών και τον ισοσκελισμό του προϋπολογισμού. Όλα αυτά εξάλλου είναι πολιτικές πράξεις που θα κριθούν απ’ τους συνδημότες μας στο τέλος της δημοτικής περιόδου.
Κλείνοντας, επιτρέψτε μου τρεις προσωπικές παρατηρήσεις:
Πρώτον, η διαχείριση των δημοτικών τελών είναι ένα σοβαρό ζήτημα που απαιτεί γνώση, υπευθυνότητα και νηφαλιότητα στη δημόσια συζήτηση. Είναι θεμιτή η κριτική, αλλά όταν αυτή βασίζεται σε λανθασμένες πληροφορίες ή προσωπικές επιθέσεις, το μόνο που επιτυγχάνει είναι να παραπληροφορεί τους πολίτες και να δηλητηριάζει τον δημόσιο διάλογο.
Δεύτερον, η διαχείριση του προϋπολογισμού μιας υπηρεσίας δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο των οικονομολόγων. Αυτή η άποψη της αρθρογράφου, είναι όχι μόνο εσφαλμένη αλλά και άτοπη. Σε κάθε Δήμο, η οικονομική διαχείριση δεν είναι προσωπική υπόθεση του εκάστοτε αντιδημάρχου αλλά υπόκειται σε συγκεκριμένες διαδικασίες, υπηρεσιακές εισηγήσεις, αποφάσεις συλλογικών οργάνων και αυστηρό θεσμικό πλαίσιο. Ο ρόλος κάθε αιρετού, είναι η πολιτική ευθύνη της διοίκησης, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες και εξειδικευμένα στελέχη. Η διαχείριση πόρων μιας υπηρεσίας δεν απαιτεί να είναι ο αρμόδιος αντιδήμαρχος οικονομολόγος – απαιτεί γνώση των αναγκών, διοικητική ικανότητα και συνεργασία με τους ειδικούς.
Τρίτον, λυπάμαι πολύ που η αρθρογράφος δεν κατάλαβε ότι η φράση «μια ντομάτα στοιχίζει λιγότερο να την αγοράσεις παρά να την διαχειριστείς ως απόρριμμα» είναι σχήμα λόγου, ακριβώς για να τονίσουμε τα υψηλά κόστη στη διαχείριση των αποβλήτων μας. Κρίμα που χρειάζεται και αυτό επεξήγηση».
