Μεγάλο αγκάθι για τον κλάδο οι υποδομές
Συγκρατημένη αισιοδοξία και το βλέμμα στραμμένο στις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν οι επαγγελματίες του τουριστικού κλάδου εν όψει της νέας σεζόν. Αποχαιρετώντας μια χρονιά που έκλεισε με αύξηση των αφίξεων κατά 6% με το νησί να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο αφού διατήρησε το 20% του τζίρου της χώρας, η νέα τουριστική περίοδος 2026, όπως ανάφερε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γιάννης Χατζής θα είναι μία χρονιά ωριμότητας για τον ελληνικό τουρισμό καθώς, δοκιμάζονται ήδη δυνάμεις και αντοχές των προορισμών. Αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο πρέπει να κυριαρχήσει στον δημόσιο διάλογο και να δοθεί έμφαση στην πράξη για τον προγραμματισμό και την υλοποίηση των αναγκαίων υποδομών που θα μπορέσουν να εξυπηρετήσουν τον τουρισμό με τη λιγότερο δυνατή επιβάρυνση για τους τουριστικούς προορισμούς.
«Τα τελευταία 10 χρόνια έχουμε κάνει άλματα στα έσοδα. Φέτος ίσως ξεπεράσουν τα 23 δισ. Η χώρα, πριν 10 χρόνια ήταν 8-9 δισ. πιο χαμηλά. Ενώ υπάρχει ένας σημαντικός όγκος πελατών, οι υποδομές μας είναι δύο δεκαετίες πίσω. Δεν ήμασταν προετοιμασμένοι να υποδεχθούμε αυτόν τον αριθμό επισκεπτών. Αν δεν βελτιωθεί σοβαρά ο διάλογος δημόσια για το τι χρειάζεται ο τουρισμός και μένουμε στις συζητήσεις «ρεκόρ, αφίξεις, υπερτουρισμός» κ.λπ., έχουμε χάσει την μπάλα. Οι προορισμοί γύρω μας κάνουν τεράστια πράγματα, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Ντουμπάι, η Τουρκία και εμείς ακόμα αναλωνόμαστε σε συζητήσεις προηγούμενων δεκαετιών» ανέφερε χαρακτηριστικά σε δηλώσεις του ο κ. Χατζής φέρνοντας μάλιστα το παράδειγμα του υπό κατασκευή νέου αεροδρομίου στο Καστέλι: «Τώρα για παράδειγμα ετοιμάζεται το αεροδρόμιο στο Καστέλι. Θα αρχίσει ο κόσμος από το 2028 να προσγειώνεται στο Καστέλι. Έχετε δρόμους να τον πάτε στην Ελούντα, στο Ηράκλειο, στο Ρέθυμνο; Είναι ο ΒΟΑΚ έτοιμος αυτήν τη στιγμή για αυτό που έρχεται και αν ναι, που δεν είναι, είναι σε θέση το ξενοδοχειακό δυναμικό της Κρήτης σήμερα να υποδεχθεί 18 εκατομμύρια αφίξεις; Δεν είναι, χρειάζεται επενδύσεις. Αλλά αν ο δημόσιος διάλογος είναι ότι «Τα ξενοδοχεία είναι πολλά και δεν μπορούν και δεν κάνουν και δεν ράνουν», και δεν υπάρχει ουσιαστική επιτάχυνση στρατηγικών επενδύσεων στην περιοχή, τότε συγγνώμη, το Καστέλι δεν θα μπορέσει να αποδώσει στην οικονομία της Κρήτης, όσο γρήγορα θα μπορούσε αν υπήρχε ανάλογη οργάνωση και σε ιδιωτικές επενδύσεις», ανέφερε.
Ο κ. Χατζής πάντως ερωτώμενος σχετικά με την ετοιμότητα για τη υποδοχή επισκεπτών δώδεκα μήνες τον χρόνο ήταν κατηγορηματικός υποστηρίζοντας ότι: «Οι προορισμοί δεν είναι έτοιμοι, όχι οι ξενοδόχοι. Οι ξενοδόχοι που λειτουργούν 190 ημέρες τον χρόνο μπορούν να λειτουργήσουν 200. Ο καιρός τον Απρίλιο που δουλεύουμε είναι χειρότερος από τον καιρό τον Νοέμβριο που δεν δουλεύουμε».
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του συλλόγου Ξενοδόχων Ρεθύμνου Μανόλης Τσακαλάκης σημείωσε πως με εξαίρεση τα κέρδη των ξενοδόχων όλα τα νούμερα είναι θετικά: «Η χρονιά που έφυγε, έκλεισε με θετικά νούμερα σε όλους τους τομείς πλην ενός. Ειδικότερα, και οι αφίξεις ήταν παραπάνω και οι τζίροι ήταν περισσότεροι και οι διανυκτερεύσεις. Το μόνο που υστερούμε είναι τα καθαρά έσοδα και αυτό γιατί έχει υπερφορτωθεί το τουριστικό προϊόν, με φόρους και αρκετά βαρίδια, με αποτέλεσμα οι ξενοδόχοι συνάδελφοι να απορροφούν ένα μεγάλο ποσοστό της αύξησης του τιμαρίθμου που έχει επέλθει, αλλά στο σύνολο είμαστε μείον στα κέρδη. Αυτό θα μας προβληματίσει, όταν τα ξενοδοχεία θα αρχίσουν να θέλουν ανακαινίσεις, δεν θα έχουν οι ξενοδόχοι τα απαραίτητα κεφάλαια, δηλαδή την ίδια συμμετοχή και θα αναγκαστούν να γυρίσουν σε δανεισμό. Ο δανεισμός είναι κάτι που προσωρινά μπορεί να σε βγάλει από τη δύσκολη θέση, αλλά στο μέλλον κοκκινίζουν τα δάνεια και αρχίζουν άλλα προβλήματα».
Αναφερόμενος στη νέα σεζόν εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος επισημαίνοντας την ευαλωτότητα του τουρισμού. Οι προκρατήσεις είναι σε θετική τροχιά ωστόσο σαφή και ξεκάθαρη εικόνα θα έχουμε τον Μάρτιο στην τουριστική έκθεση του Βερολίνου.
«Όσον αφορά την επόμενη χρονιά, το γεωστρατηγικό τοπίο που υπάρχει αυτήν τη στιγμή, η περιρρέουσα ατμόσφαιρα σε όλο τον κόσμο δεν είναι η καλύτερη. Ο τουρισμός είναι ένα ευαίσθητο προϊόν, το οποίο μπορεί ανά πάσα στιγμή να βληθεί και να διαταραχθεί. Έχουμε αυτήν τη στιγμή στο στάδιο των προκρατήσεων θετικά βήματα και τα δείγματα είναι θετικά και από τη Γερμανία, που είναι ο νούμερο ένα πελάτης μας στην Κρήτη, έχουμε θετική ανταπόκριση, ακόμα και από τη Γαλλία, η οποία περνάει και αυτή ένα μεγάλο οικονομικό πρόβλημα, – όπως περάσαμε και εμείς μία 8ετία, – παρόλα αυτά εξακολουθούν να ψηφίζουν Ελλάδα και να μας προτιμούν. Αυτό έχει εμπεριστατωμένως αποδειχθεί στο παρελθόν, ότι όταν οι Γερμανοί είχαν χρήματα, επένδυαν σε μεγάλα νούμερα, δηλαδή αγόραζαν σπίτι, επένδυαν, άλλαζαν επίπλωση, αγόραζαν αυτοκίνητα, δηλαδή έκαναν χοντρές επενδύσεις. Όταν δεν τους έφταναν τα χρήματα το έριχναν στην καλοπέραση, είναι κοινώς αυτό που λέμε «η φτώχεια θέλει καλοπέραση» υπογράμμισε.
Ειδικότερα, στα περυσινά νούμερα και κάτι περισσότερο κυμαίνονται ο προκρατήσεις με τη σεζόν να ξεκινά δειλά – δειλά τον Απρίλιο. Φέτος το Πάσχα είναι νωρίς (12 Απριλίου Πάσχα Ορθοδόξων) και είναι ένα ερωτηματικό πόσα ξενοδοχεία θα λειτουργήσουν τότε, ωστόσο, όπως σημείωσε, στα θετικά συγκαταλέγεται και η προσπάθεια που έχει ξεκινήσει για την επέκταση της τουριστικής περιόδου που είχε αποτέλεσμα ειδικά για το Ηράκλειο όπου τα ξενοδοχεία που παρέμειναν ανοιχτά την περίοδο των γιορτών κατέγραψαν πληρότητες που έφτασαν το 80%.
«Αυτήν την στιγμή έχουμε πάρα πολλές πτήσεις, για το εξωτερικό τον χειμώνα, κατευθείαν από το Ηράκλειο. Ήδη και η Aegean και η Discovery, η θυγατρική της Lufthansa πετάνε από Ηράκλειο για Μόναχο και για Φρανκφούρτη κατευθείαν, όλο τον χειμώνα. Επίσης πετάει η Transavia από Ηράκλειο για Άμστερνταμ και σε κάποιες παραινέσεις που έχω κάνει προσωπικά στον Γ.Γ. του ΕΟΤ, βρήκα εύφορο έδαφος, φαίνεται ότι θα πιέσει και αυτός από την πλευρά του, ούτως ώστε η εταιρεία να βάλει και πτήση από Ηράκλειο για Παρίσι, ή τώρα ή του χρόνου. Επίσης έχουμε άλλη μία γραμμή από Ηράκλειο για Κωνσταντινούπολη με την Aegean, επίσης προσφάτως μπήκαν και οι πτήσεις της Cyprus Airways από Λάρνακα για Ηράκλειο και ευελπιστούμε ότι όταν οι τουριστικοί πράκτορες θα δουν το μέλι, σίγουρα δεν θα μείνουν αμέτοχοι» τόνισε ο κ. Τσακαλάκης.
Ο Μιχάλης Βλατάκης, πρόεδρος των τουριστικών και ταξιδιωτικών πρακτόρων Κρήτης επανέλαβε πως τα μόνα αληθινά στοιχεία είναι αυτά που έχουν στη διάθεσή τους οι πράκτορες και αφορούν στον προγραμματισμό των αφίξεων και τα οποία όπως είπε, αντιστοιχούν προς το παρόν στα περυσινά επίπεδα και συνέστησε συγκράτηση και και σκληρή δουλεία: «Αν όλα πάνε καλά και κυλήσουν όλα ομαλά, τότε θα έχουμε μία σεζόν όπως το 2025. Οι προκρατήσεις βαίνουν καλώς, – είναι εκπτωτικές κρατήσεις, το early booking – και δεν σημαίνουν τίποτα για μένα, απλώς δείχνουν μία τάση. Όταν λοιπόν κάποιος κρατάει, αυτό μετά έχει πολύ δρόμο μέχρι να έρθει ο πελάτης, γιατί μπορεί να ακυρώσει και να αλλάξει την προκαταβολή του, να πάει σε έναν άλλο προορισμό του τουριστικού πράκτορα. Άρα ας μην ενθουσιαζόμαστε, ας βλέπουμε τη σεζόν μέρα – μέρα, ούτε εβδομάδα – εβδομάδα, ούτε μήνα – μήνα και προπαντός όχι ολόκληρη τη σεζόν. Με πολλή δουλειά, προσγειωμένοι θα δούμε πώς θα κυλήσει αυτή η σεζόν. Θα είμαστε προσγειωμένοι» σημείωσε.
Ο κ. Βλατάκης αναφέρθηκε στην προσπάθεια για την επέκταση της τουριστικής περιόδου μέχρι τα Χριστούγεννα η οποία είχε θετικό αντίκτυπο: «Πάλι εμείς κάναμε την προσπάθειά μας. Καταφέραμε να κρατήσουμε μία πτήση από το Μόναχο, μία από Φρανκφούρτη και μία από Κύπρο. Οργανώσαμε fam trip, φέραμε δημοσιογράφους, κάναμε διάφορες κινήσεις σαν τουριστικοί πράκτορες και σαν ξενοδόχοι, όχι η Πολιτεία και μπορέσαμε να στηρίξουμε αυτές τις πτήσεις, οι οποίες πράγματι έφεραν αρκετό κόσμο, με αποτέλεσμα τα καταλύματα του Ηρακλείου, τα ξενοδοχεία πόλης, που ήταν μόνο ανοικτά, να παρουσιάσουν μία πληρότητα 80% τα Χριστούγεννα, που ήταν ένας άθλος και 60% την Πρωτοχρονιά. Άρα μπορώ να πω ότι είμαστε ευχαριστημένοι από την προσπάθεια που κάναμε, αλλά δεν μπορούμε να πούμε ότι αυτό είναι παράταση της σεζόν, σε καμία περίπτωση και δεν μπορούμε επίσης να πούμε ότι αυτό είναι ούτε ένα σποράκι για τον 12μηνο τουρισμό, γιατί έχουμε πει ότι και η Πολιτεία θα πρέπει να πέσει πάνω στο πρόβλημα και να συνεργαστούμε για να μπορέσουμε να στηρίξουμε αυτήν την προσπάθεια. Όμως όσον αφορά το δικό μας κομμάτι και την δική μας προσπάθεια, αυτό που κάναμε έφερε κάποια αποτελέσματα».
Μεγάλο αγκάθι οι υποδομές
Οι υποδομές φαίνεται πως αποτελούν το μεγάλο αγκάθι για τον τουριστικό κλάδο. Αυτό σημειώνουν επαγγελματίες του κλάδου επισημαίνοντας ότι ο ιδιωτικός τομέας τρέχει με άλλους ρυθμούς. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του κ. Τσακαλάκη, ο οποίος σημείωσε ότι: «Αυτό είναι κάτι που πατάει στην αχίλλειο φτέρνα μας. Δυστυχώς οι υποδομές μας είναι πάρα πολύ πίσω. Ο ιδιωτικός τομέας τρέχει με άλλους ρυθμούς, ακολουθεί όλη την υπόλοιπη Ευρώπη, ο δημόσιος τομέας ακολουθεί την Αφρική. Και επειδή πρόσφατα ήμουν εκεί, σας λέω ότι είμαστε πολύ πίσω σε αυτό το κομμάτι. Πρέπει να επιταχυνθούν οι ρυθμοί, ούτως ώστε να προλάβουμε το μπλοκάρισμα. Αντιλαμβάνεστε τι θα γίνει το καλοκαίρι, αν έχουμε μία έντονη κίνηση (στον δρόμο), πόση ώρα θα χρειάζονται τα λεωφορεία από το Ρέθυμνο για να πάνε στο Ηράκλειο. Και με δεδομένο ότι το καινούργιο το αεροδρόμιο κάποια στιγμή θα ανοίξει, και θα πολλαπλασιαστεί ο όγκος των αφίξεων και εκεί όντως δεν θα μπορούμε να τους απορροφήσουμε. Εκεί όντως θα έχουμε πρόβλημα και δεν είναι υπερτουρισμός αυτό, γιατί κάποιοι θα τρέξουν να πουν κατευθείαν την καραμέλα. Ο υπερτουρισμός είναι η ανικανότητά μας, να δημιουργήσουμε τέτοιες υποδομές, που να μην φαίνεται αυτό το μπλοκάρισμα. Το ότι σε πολλά σημεία υστερούμε, ακόμα και στις σηματοδοτήσεις και στα πάρκινγκ, δεν μας φταίνε οι τουρίστες» σχολίασε.
«Ποτέ δεν είμαι ευχαριστημένος και πάντα είμαι φοβισμένος, πόσο μάλλον όταν βλέπω ότι κάθε χρόνο έρχονται περισσότεροι επισκέπτες. Φοβάμαι για τις υποδομές, αν θα αντέξουν, φοβάμαι αν θα αντέξουν και θα έχουμε αρκετό νερό, φοβάμαι για τους δρόμους μας, για τα αεροδρόμιά μας και για όλα αυτά τα οποία συνεπάγεται, όταν ένας προορισμός έχει φτάσει ειδικά την υψηλή σεζόν ταβάνι. Γι’ αυτό φωνάζω ότι πρέπει να δουλέψουμε τα άκρα, τα φτερά που λέμε» σχολίασε από την πλευρά του ο κ. Βλατάκης.
Συγκίνηση στη κοπή της βασιλόπιτας – Αποχωρεί από το Δ.Σ του συλλόγου ο Μανόλης Τσακαλάκης
Σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Κυριακή κοπή της πρωτοχρονιάτικη βασιλόπιτας του συλλόγου Ξενοδόχων Ρεθύμνου στο εστιατόριο «Αυλή» παρουσία επιχειρηματιών από Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Χανιά και Λασίθι αλλά και αρχών και φορέων του Ρεθύμνου. Μια βραδιά όπου ο νυν πρόεδρος Μανόλης Τσακαλάκης ανακοίνωσε και επίσημα την απόφασή του να μην συμμετέχει στις επόμενες εκλογές του συλλόγου όπου έχουν οριστεί για τις 28 Φεβρουαρίου.
Ο ίδιος όπως είπε απευθυνόμενος στους συναδέλφους του υλοποίησε τον στόχο του που δεν ήταν άλλος από το να ενώσει όλη την Κρήτη και τους συναφούς του κάτω από μια «ομπρέλα». Όπως σημείωσε ο ίδιος θα συνεχίσει να προσφέρει τόσο στην παγκρήτια οργάνωση όσο και στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων. Όπως είπε: «Φεύγω καθώς εκπλήρωσα έναν στόχο που είχα ξεκινώντας την θητεία μου σαν πρόεδρος πριν από πολλά χρόνια. Ο στόχος δεν ήταν άλλος από τον να ενώσω όλους τους Κρητικούς σε μία ομπρέλα. Κατάφερα λοιπόν πριν από λίγα χρόνια αυτόν τον στόχο, το όνειρο, είναι αναπτυξιακό εργαλείο, διότι αυτήν την στιγμή έχουμε έναν σύνδεσμο ξενοδόχων Κρήτης. Βλέπετε ότι εδώ βρίσκονται ξενοδόχοι από Χανιά, ξενοδόχοι από Ηράκλειο, ξενοδόχοι από το Λασίθι, που δεν το βλέπαμε τα προηγούμενα χρόνια. Άλλωστε η παλαιά διαμάχη μεταξύ Ηρακλείου Ρεθύμνου και Χανίων είναι μνημειώδης. Από εκεί και πέρα υπάρχουν νέα παιδιά, ο κόσμος αλλάζει, τα δεδομένα αλλάζουν, οι συνθήκες επίσης και θα πρέπει να τα ακολουθούμε. Το «τόπος στα νιάτα» που έλεγαν παλιά, εγώ το εφαρμόζω. Όταν ένας άνθρωπος κάνει τον κύκλο του, καλό είναι να πηγαίνει στην άκρη, να δίνει τόπο στους επόμενους. Θα παραμείνω στο πλάι για όσο χρονικό διάστημα χρειάζονται την γνώμη μου, να τους βοηθώ και να τους νουθετώ. Από εκεί και μετά πιστεύω ότι άξιοι είναι όλοι».
