Το 2024 στο Ρέθυμνο χορηγήθηκαν 54 panic button το 2025 χορηγήθηκαν 62, ενώ για το 2026 τον Ιανουάριο χορηγήθηκαν 5 – Μηδενική ανοχή της ΕΛΑΣ στα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας
Κατά 17,7% μειώθηκαν το 2025 τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας που διαχειρίστηκε το αρμόδιο επιχειρησιακό Γραφείο της Αστυνομικής Διεύθυνσης Ρεθύμνου σε σχέση με το 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραχώρησε στην εφημερίδα μας η αστυνόμος Α’ Αθηνά Καραδάκη, προϊσταμένη του επιτελικού Γραφείου Ενδοοικογενειακής Βίας στη Διεύθυνση Αστυνομίας Ρεθύμνης, το 2024 το γραφείο διαχειρίστηκε 209 περιστατικά για τα οποία σχηματίστηκε δικογραφία, ενώ για το 2025 τα περιστατικά αυτά ήταν 172. Κατά την ίδια, αυτή η μείωση σχετίζεται άμεσα με τις νομοθετικές ρυθμίσεις των τελευταίων ετών, οι οποίες τα λειτουργούν προς την κατεύθυνση της ουσιαστικής προστασίας του θύματος και του δραστικού περιορισμού του θύτη, με χαρακτηριστικό να είναι το γεγονός ότι το 70% των υποθέσεων που διαχειρίστηκε το γραφείο για το 2025 οδήγησαν στη σύλληψη του δράστη. «Εκτιμούμε ότι αυτή η μείωση επήλθε σαν απόρροια των μέτρων που έλαβε η ηγεσία και εφαρμόζονται σε πανελλαδικό επίπεδο και αφορούν μέτρα αυστηροποίησης των ποινών, επιβολής των περιοριστικών όρων, ουσιαστικής προστασίας των θυμάτων και αντιμετώπιση των δραστών. Από τον Απρίλιο του 2024 ισχύουν οι νομοθετικές ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας σε όλα τα επίπεδα και πλέον υπάρχει μια ολιστική αντιμετώπιση, μια μηδενική ανοχή. Φανταστείτε ότι στα περιστατικά που διαχειριστήκαμε, είχαμε άνω του 70% συλλήψεις και στο ποσοστό που δεν είχαμε συλλήψεις ήταν επειδή δεν αφορούσαν τα περιστατικά αυτόφωρη διαδικασία. Το «προφίλ» της καταστολής που εφαρμόζουμε είναι η μηδενική ανοχή, αυτό απέδωσε καρπούς και η ηγεσία συνεκτιμά ότι η μείωση επέρχεται σαν αποτέλεσμα των μέτρων που έχουμε εφαρμόσει. Δεν μπορούμε να μηδενίσουμε το φαινόμενο προφανώς. Για εμάς κάθε χρόνος είναι μια νέα στοχοθεσία και για φέτος ο στόχος μας είναι ως σώμα να διατηρήσουμε το επίπεδο ανταποκρισιμότητας αλλά και να διατηρήσουμε αυτά τα χαμηλά ποσοστά, όσο μπορούμε να τα κάνουμε ακόμα χαμηλότερα», σχολιάζει σχετικά στα «Ρ.Ν.» η κ. Καραδάκη.
Σύμφωνα με την ίδια, τα περισσότερα περιστατικά τα οποία κλήθηκε να αντιμετωπίσει η υπηρεσία είχαν να κάνουν με ψυχολογική βία δηλαδή απειλές, ενώ από τις 172 συνολικά υποθέσεις για το 2025 οι 79 αφορούσαν σωματική βλάβη. Ένα χρήσιμο εργαλείο, στην αντιμετώπιση των περιστατικών αυτών όπου το θύμα αισθάνεται φόβο και ανασφάλεια για τη σωματική του ακεραιότητα, πάντως, είναι το λεγόμενο panic button. Όπως ανέφερε η επικεφαλής του γραφείου στο Ρέθυμνο το 2024 χορηγήθηκαν 54 panic button (το εν λόγω μέτρο εφαρμόστηκε πρώτη φορά τον Ιούνιο του 2024), το 2025 χορηγήθηκαν 62, ενώ για το 2026 τον Ιανουάριο χορηγήθηκαν 5. Σύμφωνα με την κ. Καραδάκη: «Το panic button είναι ένα πάρα πολύ χρήσιμο εργαλείο διότι είναι μια εφαρμογή που εγκαθίσταται στο κινητό τηλέφωνο του ενήλικου θύματος ενδοοικογενειακής βίας – τα panic button αφορούν ενήλικα θύματα ενδοοικογενειακής βίας – εφόσον το επιθυμούν. Μέσα σε αυτή την εφαρμογή υφίσταται το κομβίο πανικού το οποίο μετά από συνεχόμενο πάτημα ενεργοποιείται. Είναι πάρα πολύτιμο εργαλείο, διότι αφενός δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας στον άνθρωπο που έχει δεχθεί ενδοοικογενειακή βία και αισθάνεται να απειλείται ή φοβάται και αφετέρου για εμάς είναι χρήσιμο γιατί δεν ενεργοποιεί απλά το Κέντρο της Άμεσης Δράσης, αλλά παρέχει και σύστημα γεωεντοπισμού ώστε να έχουμε άμεση εικόνα που βρίσκεται το θύμα και επιπρόσθετα έχει καταγραφή του χρόνου ανταπόκρισης. Δηλαδή μπορούμε να εκτιμήσουμε από την ενεργοποίηση του panic button σε πόσο χρόνο διαβιβάστηκε το μήνυμα από το 100 στα περιπολικά και σε πόσο χρόνο πήγε το περιπολικό. Οπότε μπορούμε να έχουμε μια πολύ καλή αποτίμηση, μια πολύ καλή ανατροφοδότηση για τη δική μας ανταποκρισιμότητα. Είναι επομένως ένα πάρα πολύ χρήσιμο εργαλείο και θεωρώ ότι και για αυτόν τον λόγο επεκτάθηκε στο κομμάτι των ανηλίκων με την εφαρμογή SafeYouth. Μια εξαιρετική εφαρμογή της Ελληνικής Αστυνομίας η οποία υπάρχει στο Play Store και μπορεί να την κατεβάσει οποιοσδήποτε ανήλικος ενδιαφέρεται. Έχει εξειδικευμένο ενημερωτικό υλικό και μέσα σε αυτή υπάρχει το emergency button που είναι παρόμοιο κομβίο πανικού για ανηλίκους το οποίο λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο», περιγράφει η προϊσταμένη του επιτελικού Γραφείου Ενδοοικογενειακής Βίας Ρεθύμνου.
Καθοριστική η πρόληψη
Τα χρονικά διαστήματα στα οποία παρατηρούνται φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας σε μεγαλύτερη ένταση είναι οι γιορτές, τα απογεύματα και οι νυχτερινές ώρες, τα Σαββατοκύριακα, σύμφωνα με την κ. Καραδάκη. «Αν το σκεφτούμε είναι εύλογο διότι είναι οι στιγμές που βρίσκονται οι οικογένειες μαζί. Οπότε τότε παρατηρείται η έξαρση. Στις περιόδους που υπάρχει περισσότερη τριβή μέσα στην οικογένεια και που βρίσκονται μαζί τα μέλη των οικογενειών», σχολιάζει σχετικά η ίδια.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, η πρόληψη έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας στο Ρέθυμνο, με την κοινωνία πλέον να εμφανίζεται πιο ενημερωμένη, ευαισθητοποιημένη και με καλύτερα αντανακλαστικά απέναντι στα περιστατικά βίας. «Στην περιοχή ευθύνης μας διαπιστώνουμε ότι και η προληπτική μας δράση έχει αποφέρει καρπούς, καθώς τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια αυξημένη κινητοποίηση των πολιτών για περιστατικά που συμβαίνουν δίπλα τους. Αυτό παλαιότερα δεν συνέβαινε. Εμείς βλέπουμε ότι οι πολίτες είναι πιο ευαισθητοποιημένοι. Παρατηρούν τον γείτονά τους, παρατηρούν τον συνάνθρωπό τους και αναφέρουν σε εμάς περιστατικά τα οποία εμείς τα διερευνούμε σε βάθος. Οπότε και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό γιατί δρα στο επίπεδο της πρόληψης».
Υπενθυμίζεται, πως τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας αποτελούν αυτεπάγγελτο αδίκημα. Πράγμα που όπως εξηγεί η αστυνόμος Καραδάκη: «Δεν απαιτείται η επιθυμία του θύματος για την ποινική δίωξη του δράστη. Αυτό σημαίνει ότι οποιοσδήποτε μπορεί να καταγγείλει ένα περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας. Επομένως αυτόματα ενεργοποιείται η ποινική διαδικασία. Ανεξάρτητα από το τι καρπούς θα βγάλει. Όμως σε κάθε περίπτωση που η Αρχή κινητοποιείται με οποιονδήποτε τρόπο στο αυτεπαγγέλτως διωκόμενο αδίκημα, σχηματίζεται δικογραφία».
Ψυχολογικές αντιστάσεις
Η ενδοοικογενειακή βία εμπεριέχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σε σχέση με άλλα αδικήματα. Ένα από αυτά είναι συχνά ο δισταγμός του θύματος να καταγγείλει το περιστατικό, για τον λόγο ακριβώς του ότι η καταγγελία δεν αφορά κάποιον άγνωστό, αλλά κάποιο μέλος της οικογένειας. Η αναγνώριση της κακοποιητικής συμπεριφοράς και η καταγγελία της θέλει μεγάλο θάρρος από πλευράς θύματος. «Ένα αδίκημα ενδοοικογενειακής βίας δεν είναι το ίδιο με ένα σύνηθες αδίκημα. Δεν θα καταγγείλει κάποιος πολύ εύκολα έναν σύντροφο το ίδιο εύκολα όπως θα κατήγγειλε έναν άγνωστο. Δεν είναι το ίδιο εύκολο όταν καλείσαι να το κάνεις αυτό για τον σύντροφο που έχεις επιλέξει στη ζωή σου. Υπάρχει το αίσθημα της ντροπής, υπάρχει το αίσθημα της αμφιβολίας, της ελπίδας. Γιατί ο κύκλος της βίας είναι ότι μπορεί να υπάρχει έξαρση, μετά ατονεί και μετά έρχεται συμφιλίωση και μετά έχουμε την επόμενη έξαρση. Στο στάδιο λοιπόν της συμφιλίωσης υπάρχει και η ελπίδα ότι μπορεί να μην ξανασυμβεί. Οπότε είναι η φύση των αδικημάτων αυτών τέτοια που κωλύονται οι άνθρωποι που δέχονται βία να τα καταγγείλουν», τονίζει η κ. Καραδάκη.
Σε κάθε περίπτωση το Γραφείο Ενδοοικογενειακής Βίας Ρεθύμνου είναι διαθέσιμο για κάθε πολίτη που επιθυμεί να καταγγείλει κάποιο περιστατικό, ή να λάβει ενημέρωση και πληροφορίες για τη δράση της υπηρεσίας. Όπως τονίζει η προϊσταμένη της, το Γραφείο παρέχει πλήρη καθοδήγηση νομική και ψυχολογική για τα θύματα, ενώ φυσικά αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την πλήρη προστασία τους από τη στιγμή που θα βρουν το θάρρος να καταγγείλουν ένα περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας. «Αυτή την περίοδο, είμαστε σε ένα πολύ καλό επίπεδο και έχουμε δομήσει το δίκτυο των φορέων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή αρμοδιότητάς μας και έχουμε κατορθώσει να έχουμε ένα πολύ καλό επίπεδο συνεργασίας με όλους τους φορείς. Εμείς από την πλευρά μας, με πρωτοβουλία του αρχηγείου της ελληνικής αστυνομίας ήδη από το 2024 έχουμε δομήσει ένα πλέγμα για την προστασία των θυμάτων όπου προσπαθούμε να παρέχουμε όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα ψυχολογική υποστήριξη μέσω των κοινωνικών υπηρεσιών, αλλά επίσης υπάρχει η δυνατότητα προστασίας ενός θύματος που φοβάται σε καταφύγια τα οποία με δική μας πρωτοβουλία βρίσκονται σε απόρρητες διευθύνσεις. Κάθε άνθρωπος στο Ρέθυμνο που αισθάνεται απειλή, φόβο, μπορεί να επικοινωνεί όλο το 24ωρο με το 100. Το επιχειρησιακό γραφείο ενδοοικογενειακής βίας είναι 24ωρης λειτουργίας, όλες τις μέρες του χρόνου», τονίζει η κ. Καραδάκη.
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα www.astinomia.gr, τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας μπορούν να καλούν στο 100 και αν αυτό για οποιοδήποτε λόγο δεν είναι εφικτό μπορούν να στείλουν γραπτό μήνυμα (sms) στο 100, με: Ακριβή διεύθυνση – Ονοματεπώνυμο – Είδος επείγουσας ανάγκης (π.χ. «κινδυνεύει η ζωή μου», «δέχομαι βία από τον/τη σύζυγό μου»). Σε κάθε περίπτωση, στην εν λόγω ιστοσελίδα παρέχονται αναλυτικές πληροφορίες και οδηγίες, ενώ το Γραφείο Ενδοοικογενειακής Βίας Ρεθύμνου βρίσκεται στην Πλατεία Ηρώων Πολυτεχνείου 26 και το τηλέφωνο είναι το 2831088157. Σημειώνεται, επίσης, ότι στο ίδιο γραφείο λειτουργεί ειδικός χώρος και για ανήλικα θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Παράλληλα, υπάρχει η 24ωρη Γραμμή SOS 15900 που απευθύνεται ειδικά σε γυναίκες, για ψυχοκοινωνική στήριξη, νομική συμβουλευτική και φιλοξενία σε ξενώνες. Επικοινωνία και μέσω e-mail στο sos15900@isotita.gr.
