Το 48,8% του ΑΕΠ της Κρήτης προέρχεται από τον τουρισμό όπως αποτυπώνεται στην έρευνα του ΙΝΣΕΤΕ αποδεικνύοντας τη δυναμική του κλάδου για το νησί αλλά και την εξάρτησή του από αυτόν. Η Κρήτη συγκεντρώνει το 19% των συνολικών εσόδων του εισερχόμενου τουρισμού της χώρας, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση πανελλαδικά μετά το Νότιο Αιγαίο και την Αττική.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης η άμεση τουριστική δαπάνη που αποδίδεται στην Περιφέρεια Κρήτης εκτιμάται στα 6,223 δισ. ευρώ, όταν το εκτιμώμενο περιφερειακό ΑΕΠ ανέρχεται στα 12,754 δισ. ευρώ.
Παράλληλα το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Κρήτη διαμορφώνεται στα 18.345 ευρώ.
Η μελέτη κατατάσσει την Κρήτη μαζί με το Νότιο Αιγαίο και τα Ιόνια Νησιά, στις τρεις νησιωτικές περιφέρειες των οποίων η οικονομία εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό.
Σε πανελλαδικό επίπεδο σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η άμεση συμβολή του τουριστικού τομέα ανήλθε το 2025 στα 32,4 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 13% του ελληνικού ΑΕΠ, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του τουρισμού ως βασικού πυλώνα ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η συνολική επίδραση του κλάδου στην οικονομία, καθώς, συνυπολογίζοντας και τα πολλαπλασιαστικά οφέλη, η συνολική συνεισφορά του τουρισμού εκτιμάται μεταξύ 71,3 και 85,9 δισ. ευρώ, δηλαδή από 28,7% έως 34,6% του ΑΕΠ.
Η μελέτη επισημαίνει ότι ο τουρισμός παραμένει κατεξοχήν εξαγωγική δραστηριότητα, καθώς το 85% των τουριστικών εισπράξεων προέρχεται από τον εισερχόμενο τουρισμό, συμβάλλοντας παράλληλα στην κάλυψη του 70% του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών.
Η άμεση συμβολή των 32,4 δισ. ευρώ προήλθε κυρίως από:
– Τη δαπάνη του εισερχόμενου τουρισμού, που διαμορφώθηκε στα 23,6 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της κρουαζιέρας.
– Τις αερομεταφορές με 3,1 δισ. ευρώ.
– Τον εγχώριο τουρισμό με 2,5 δισ. ευρώ.
– Την εγχώρια προστιθέμενη αξία από επενδύσεις ύψους 2,4 δισ. ευρώ.
– Τη δαπάνη των εταιρειών κρουαζιέρας με 673 εκ. ευρώ
και τις θαλάσσιες μεταφορές με 147 εκ. ευρώ.
Σε σύγκριση με το 2024, η άμεση επίδραση του τουρισμού αυξήθηκε κατά 7,3%, από τα 30,2 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της ανόδου στις δαπάνες του εισερχόμενου τουρισμού, της κρουαζιέρας, των αερομεταφορών και του εγχώριου τουρισμού.
Παράλληλα, οι συνολικές επενδύσεις στον τουρισμό έφτασαν τα 5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 2,4 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε εγχώρια προστιθέμενη αξία.
Σημαντική παραμένει και η συμβολή του τουρισμού στην αγορά εργασίας. Το 2025 η απασχόληση στον τουριστικό τομέα διαμορφώθηκε στους 400.250 εργαζόμενους, παραμένοντας ουσιαστικά σταθερή σε σχέση με το 2024.
Κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους καταγράφηκε ιστορικό υψηλό με 475.167 απασχολούμενους, ο μεγαλύτερος αριθμός από την έναρξη της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού.
Με βάση τις εκτιμήσεις της μελέτης, στην αιχμή της τουριστικής περιόδου ο κλάδος δημιούργησε έως και 750.659 θέσεις εργασίας, αριθμός που αντιστοιχεί στο 17% της συνολικής απασχόλησης στη χώρα.
Με αφορμή τη δημοσίευση της μελέτης, ο γενικός διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, Ηλίας Κικίλιας, υπογράμμισε ότι ο ελληνικός τουρισμός επιβεβαίωσε τη δυναμική του πορεία και τη σημασία του για την οικονομία και την ανθεκτικότητα της χώρας.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η αναπτυξιακή πορεία του κλάδου δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, επισημαίνοντας τις αυξημένες φορολογικές επιβαρύνσεις, τις ελλείψεις σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό, αλλά και τις δυσλειτουργίες στη διαχείριση των προορισμών.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, απαιτείται ένα συνεκτικό εθνικό σχέδιο με αποτελεσματική διακυβέρνηση και επαρκείς υποδομές, ώστε να διασφαλιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη ενός ποιοτικού τουριστικού μοντέλου που θα στηρίζει ουσιαστικά τις τοπικές κοινωνίες.
