Μια φορά κι έναν καιρό, σε μια χώρα που καμάρωνε όλη μέρα για τα δημοκρατικά και τα φιλολαϊκά της γονίδια, αλλά έκανε πως δεν θυμόταν ούτε δικτατορίες, ούτε αρχομανίες, ούτε εμφύλιους (λες και δεν τα ‘χει στο αίμα της), βγήκαν ο πρωθυπουργός και οι πρώτοι-πρώτοι υπουργοί στα μπαλκόνια, με ύφος βαρύ κι ασήκωτο, και ανακοίνωσαν το μεγάλο τους κατόρθωμα:
«Φέραμε φθηνό ψωμί!».
Ο κόσμος, τι να κάνει, χάρηκε. Γιατί το ψωμί είναι ψωμί. Δεν είναι πολυτέλεια. Είναι το πρώτο που μπαίνει στο τραπέζι, πριν απ’ όλα τα άλλα.
Δεν πέρασαν όμως πολλές μέρες και άρχισαν οι νοικοκυραίοι να ξύνουν το κεφάλι τους. Γιατί κάτι δεν κόλλαγε.
Το ψωμί, λέει, φτηνότερο.
Αλλά το αλεύρι… φωτιά.
Το ρεύμα… φωτιά.
Το νερό… φωτιά.
Η βενζίνη… μην το συζητάς.
Και οι μισθοί; Ή στον πάτο ή κολλημένοι σαν ξεθωριασμένο αγγελτήριο γραφείου κηδειών στο στύλο της ΔΕΗ. Κι αυτές οι αυξήσεις που έταζαν; Ψίχουλα για τα περιστέρια – ίσα να πέφτει καμιά ψήφος. Για αναπροσαρμογή στις συντάξεις ούτε λόγος να γίνεται…
Και τότε, το κατάλαβε κι ο πιο αδιάφορος. Δεν ήθελε δα και μυαλό ξυράφι.
Το κόλπο ήταν απλό: Οι επικοινωνιολόγοι δασκάλευαν «Κόψτε μια φετούλα από το καρβέλι, σηκώστε τη ψηλά να τη βλέπει ο κόσμος και πείτε «ορίστε, φθηνό ψωμί!».
Το υπόλοιπο καρβέλι; Το μίκρυναν, το ζύγισαν αλλιώς και του φόρτωσαν από πάνω χρεώσεις που ούτε λογαριασμός ΔΕΚΟ δεν έχει τόσες.
Κι οι υπουργοί; Εκεί, τον χαβά τους.
Κάθε εβδομάδα μέχρι τις εκλογές και ανακοίνωση, από τα γνωστά φιλικά κανάλια – οι μεν καλοί μαθητές των επικοινωνιολόγων, οι δε με το χέρι απλωμένο για επιχορήγηση:
«Μειώσαμε το κόστος!».
«Στηρίξαμε τον λαό!».
«Δώσαμε ανάσα!».
Κι όσο τα λέγανε αυτά, τόσο λιγόστευε το ψωμί στο τραπέζι.
Μια μέρα, λοιπόν, ένας παλιός φούρναρης – απ’ αυτούς που έχουν δει τη ζυγαριά να λέει πάντα την αλήθεια – τους έστειλε απηυδισμένος ένα γράμμα:
«Αφού το ψωμί είναι τόσο φθηνό, όπως λέτε, γιατί ο κόσμος παίρνει κάθε μέρα λιγότερο;»
Την άλλη μέρα, πριν το μεσημέρι, σκάσανε μύτη στο φούρνο ο υπουργός με όλο το σόι των αυλοκολάκων.
«Εσύ δεν ξέρεις από αριθμούς», του λένε με ύφος χιλίων καρδιναλίων.
«Μπορεί», λέει ο φούρναρης. «Αλλά ξέρω από ζυγαριές. Κι όταν η ζυγαριά δείχνει λιγότερο, δεν την ταΐζεις με ανακοινώσεις».
Δεν του απάντησαν. Έφυγαν θυμωμένοι αλλά δίχως να πάρουν το μάθημά τους.
Παρά ταύτα, όλοι οι κυβερνώντες αμετανόητοι συνέχισαν τα ίδια. Να μιλάνε για το ψωμί του λαού.
Κι ο λαός; Εξακολουθούσε να ακούει. Μόνο που κάτι είχε αλλάξει για την πλέμπα: Κάθε φορά που άκουγε έκτοτε για «φθηνά καρβέλια», έπιανε πρώτα το ψωμί, το ζύγιζε καλά στο χέρι… και μετά χαμογελούσε πικρά.
Γιατί είχε μάθει πια: Άλλοι σε χορταίνουν με ψωμί, κι άλλοι με παχείς τίτλους. Και ότι τις περισσότερες φορές το πιο ακριβό ψωμί… είναι αυτό που σου το πουλάνε τάχα για το πιο φθηνό …
* Το παρόν αφιερώνεται στη μνήμη του εκ μητρός παππού μου, Παναγιώτη Σαριδάκη (1900-Ιούνης 1983) και αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας. Τα πρόσωπα και οι καταστάσεις είναι φανταστικά και οποιαδήποτε ομοιότητα είναι συμπτωματική και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
