Το θέμα της ευθανασίας είναι το κεντρικό θέμα του 3ου Συνεδρίου Βιοηθικής του Οικουμενικού Πατριαρχείου που ξεκίνησε χθες στο Κέντρο Κοινωνικής και Πολιτιστικής Διακονίας «Θεομήτωρ» στο Ρέθυμνο.
Στο συνέδριο, που συνεχίζεται σήμερα και αύριο, οι εισηγήσεις προσεγγίζουν την ευθανασία από την ηθική της διάσταση με βάση τις αξίες της Εκκλησίας, τις θεωρίες της Φιλοσοφίας, την Επιστήμη και τις κοινωνικές προεκτάσεις της.
Το ηθικό δίλημμα της ευθανασίας αγγίζει την ουσία της ανθρώπινης ζωής. Από τη μια πλευρά ο αφόρητος πόνος, η ασθένεια και η απόγνωση, και από την άλλη η πνευματική διάσταση της ύπαρξης και το νόημα του ανθρώπινου βίου.
Στον χαιρετισμό του ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ. Μακάριος, πρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής και εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχου, τόνισε πως το Συνέδριο Βιοηθικής έχει πλέον καταστεί θεσμός για το Πατριαρχείο, παρά τα λίγα χρόνια ζωής του, καθώς είναι το τρίτο που πραγματοποιείται.
Αναφερόμενος στο συνέδριο και το αντικείμενο της βιοηθικής ο Αρχιεπίσκοπος ανέφερε: «Η βιοηθική είναι μία πολυθεματική περιοχή της ανθρώπινης διανόησης και θα έλεγα μία ακανθώδης περιοχή, καθώς τα θέματα που καταπιάνεται άπτονται της ανθρώπινης ζωής και προσωπικότητας. Ο στόχος όλων είναι να μελετούμε τα βιοηθικά ζητήματα με ειλικρίνεια, τιμιότητα, γόνιμο προβληματισμό και γιατί όχι να δεχόμαστε και τις ενδεχόμενες διαφωνίες, αφού μέσα από την αντίθεση προκύπτει τελικώς η σύνθεση».
Ειδικά για το φετινό θέμα της ευθανασίας ανέφερε: «Η ευθανασία είναι από τα πιο δύσκολα ζητήματα, διότι είναι συνυφασμένο με καταστάσεις αφόρητου πόνου, απόλυτης αδυναμίας, τραγικής καθημερινότητας και αδιεξόδων, τα οποία δεν μπορούμε να αγνοούμε ή να προσπερνάμε ελαφρά τη καρδία λέγοντας στον άνθρωπο που έρχεται αντιμέτωπος με την φθαρτότητα της υπάρξεώς του, συνηθισμένα και λόγια, του τύπου «κάνε υπομονή» ή «κάνε προσευχή». Ας μιλήσουμε τη γλώσσα της αλήθειας και ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Αν ένας άνθρωπος φτάσει στο σημείο του αβάσταχτου πόνου και της απόλυτης εξαθλίωσης και επιζητά τον θάνατο ως λύτρωση, σημαίνει ότι δεν έχει τις πνευματικές προϋποθέσεις και επομένως δεν θα μπορέσει να ακούσει τίποτα από αυτά που θα του πούμε».
Η Εκκλησία, όπως σημείωσε, έχει την «πνευματική ευθύνη».
«Να καλλιεργήσουμε στους ανθρώπους το αισθητικό ύφος και να διδάξουμε το νόημα του πόνου στη ζωή του καθενός μας, να ενδυναμώσουμε την ελπίδα της ανάστασης και την προσδοκία της αιωνιότητας και να σταθούμε πλάι στον πάσχοντα».
Την προσέγγιση της Εκκλησίας στο θέμα της ευθανασίας επεσήμανε ο, Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ. Πρόδρομος στον χαιρετισμό του υποστηρίζοντας πως: «Στην εποχή μας που η πρόοδος της ιατρικής επιστήμης επεκτείνει διαρκώς τα όρια της ζωής, αναφύονται νέα διλήμματα όταν ο άνθρωπος υποφέρει, όταν ο πόνος γίνεται δυσβάστακτος, για το που τελειώνει η θεραπεία και που αρχίζει η ύβρις εναντίον της ζωής. Τα καίρια αυτά διλήμματα καλούν την Εκκλησία να απαντήσει όχι με ηθικισμό ή νομοκανονιστική διάθεση, αλλά με λόγο αλήθειας, ελπίδας και αγάπης. Η Ορθόδοξη Εκκλησία βλέποντας τον άνθρωπο ως πρόσωπο και όχι ως βιολογική μονάδα υπερασπίζεται από αιώνων την ανεκτίμητη αξία της ζωής ως δωρεάς του Θεού. Ο άνθρωπος δεν είναι κύριος της ζωής, αλλά οικονόμος της, και η ελευθερία του βρίσκει πληρότητα όχι μόνο στην αυτοδιάθεση, αλλά και στην προσωπική κοινωνία με τον δημιουργό και στην προσφορά του είναι του εν αγάπη. Η ευθανασία λοιπόν δεν αποτελεί έκφραση ελέους, αλλά τραγική παρανόηση του νοήματος της ζωής και του πόνου. Ο σταυρός του Κυρίου αποκαλύπτει ότι ο πόνος μπορεί να γίνει τόπος θείας παρουσίας και οδός αναστάσεως. Η Ορθόδοξη βιοηθική διδάσκει ότι η αντιμετώπιση του πάσχοντος ανθρώπου οφείλει να είναι πράξη συμπάθειας, συνοδοιπορίας και σεβασμού, όχι απόφασης περί του τέλους της ζωής του. Η Εκκλησία ως στοργική καλείται να συμπαρίσταται στον άνθρωπο που υποφέρει, να ανακουφίζει τον πόνο του με αγάπη, αλλά και να μαρτυρεί ότι ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο. Η Εκκλησία δεν αρνείται την πρόοδο της επιστήμης, αλλά επιζητεί η γνώση να υπηρετεί την αγάπη».
Στην έναρξη του 3ου Επιστημονικού και Θεολογικού Συνεδρίου Βιοηθικής παραβρέθηκε ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο οποίος στον χαιρετισμό του υπογράμμισε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο, υπό την καθοδήγηση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ανοίγει με θάρρος και σοφία έναν διάλογο που αφορά τα πιο κρίσιμα ηθικά και πνευματικά ζητήματα της εποχής μας.
Αναφερόμενος στο θέμα της ευθανασίας, ο Σταύρος Αρναουτάκης σημείωσε ότι πρόκειται για μια συζήτηση «ακανθώδη», που αγγίζει την καρδιά της ανθρώπινης ύπαρξης. Όπως τόνισε, η Εκκλησία, πατώντας στα γερά θεμέλια της ορθόδοξης παράδοσης και των Πατέρων της τολμά να θέσει τα μεγάλα ερωτήματα της ζωής και του θανάτου, αναζητώντας απαντήσεις στη βάση της πίστης και της αγάπης προς τον άνθρωπο.
Ο περιφερειάρχης υπενθύμισε, επίσης, τον ρόλο της Εκκλησίας στη διατήρηση του κοινωνικού ιστού κατά τις μεγάλες κρίσεις που δοκίμασαν την κοινωνία, επισημαίνοντας ότι «έμεινε πιστή στο ‘Αγαπάτε αλλήλους’, την ύψιστη αρχή της αλληλεγγύης».
Κλείνοντας, καλωσόρισε τους συνέδρους στην «Αγιοτόκο Κρήτη» και μετέφερε «τον σεβασμό και την αγάπη όλων μας προς τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ. κ. Βαρθολομαίο, μια από τις πιο φωτισμένες μορφές της σύγχρονης εποχής».
