Το Δημόσιο έχει καταθέσει μια αίτηση για προσδιορισμό τιμής μονάδας και τον Ιούλιο αναμένονται οι υπόλοιπες – Το 2027 εκτιμάται ότι θα γίνουν τα δικαστήρια
Ανησυχία για τις περιουσίες που αυτοαποζημιώνονται και ουσιαστικά υποβαθμίζεται η αξία τους, λόγω εγγύτητας με την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου
Εντός Ιουλίου αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία καθορισμού της προσωρινής τιμής μονάδας αποζημίωσης των θιγόμενων ιδιοκτησιών από τις απαλλοτριώσεις για τον νέο ΒΟΑΚ, με την κατάθεση των σχετικών αιτήσεων στο Μονομελές Εφετείο από πλευράς του δημοσίου. Η προσωρινή τιμή μονάδας αποτελεί ουσιαστικά την δικαστική εκτίμηση της αξίας των απαλλοτριούμενων ακινήτων, κατά την οποία το Δημόσιο ζητά από το δικαστήριο να προσδιορίσει την αποζημίωση με βάση την αντικειμενική και όχι την εμπορική αξία του ακινήτου.
Ωστόσο άσχετα με αυτήν την διαδικασία και σύμφωνα με τις αποφάσεις που έχουν ήδη εκδοθεί το προηγούμενο χρονικό διάστημα, από το Μονομελές Εφετείο Χανίων στο πλαίσιο του άρθρου 7Α του νόμου περί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, το ελληνικό δημόσιο από την στιγμή που θα καταθέσει στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων το ποσό της εύλογης αποζημίωσης, ο ανάδοχος μπορεί να εγκατασταθεί και να ξεκινήσει το έργο.
Όπως εξήγησε μιλώντας στα «Ρ.Ν.» το μέλος του δικηγορικού συλλόγου Ρίτσα Βουλουμπασάκη οι μισές εκ των αποφάσεων του Εφετείου επιτρέπουν την εγκατάσταση της αναδόχου εταιρείας με την καταβολή του ποσοστού 80% ή 90%, της εκτιμώμενης από το ελληνικό δημόσιο αποζημίωσης, «Ο ανάδοχος στο μεταξύ θα εγκατασταθεί υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι διαθέσιμο το ποσό της αποζημίωσης που έχει προσδιορίσει το δικαστήριο, θα το παρακαταθέσει δηλαδή στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Τώρα το αν θα εισπραχθεί από τους δικαιούχους, αυτό εξαρτάται από τον καθένα.. Αν κάποιοι θέλουν να το εισπράξουν, γιατί για παράδειγμα χάνουν ένα πολύ μικρό κομμάτι της ιδιοκτησίας τους και δεν τους ενδιαφέρει να μπουν σε μακροχρόνιους δικαστικούς αγώνες, θα πρέπει να κάνουν μία δικαστική διαδικασία για να αναγνωριστούν δικαιούχοι του ποσού αυτού. Να αποδείξουν δηλαδή την κυριότητά τους με μία διαδικασία που μπορεί να γίνει και εδώ, στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρεθύμνου. Όλοι οι υπόλοιποι όμως θα συμμετέχουν στη δίκη που ανοίγει το ελληνικό δημόσιο για τον καθορισμό της προσωρινής τιμής μονάδος και θα εισπράξουν το ποσό, που θα καθοριστεί από το δικαστήριο», συμπλήρωσε η κ. Βουλουμπασάκη.
Σημειώνεται, οι θιγόμενοι ιδιοκτήτες έχουν δικαίωμα να παρέμβουν, ακολουθώντας τη νομική οδό και αμφισβητώντας την εκτίμηση του δημοσίου για τον καθορισμό της τιμής μονάδος, διεκδικώντας πραγματικές αποζημιώσεις που να ανταποκρίνονται και στην εμπορική αξία των ακινήτων τους, δηλαδή το 80-90% της συνολικής τους αξίας. Η διαδικασία αυτή γίνεται σε δεύτερο χρόνο ενώ η ημερομηνία της δικασίμου θα οριστεί από τα μέσα του 2027 μέχρι τις αρχές του 2028, σύμφωνα με εκτιμήσεις του δικηγορικού συλλόγου.
Όπως ανέφερε μιλώντας στα «Ρ.Ν.» η δικηγόρος και μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Ρεθύμνου, Ρίτσα Βουλουμπασάκη, οι περισσότερες αποφάσεις του Εφετείου Χανίων έχουν ήδη εκδοθεί, με εξαίρεση μία υπόθεση που δεν αφορά το Ρέθυμνο, αλλά τον δήμο Αποκορώνου και αναμένεται να συζητηθεί τον Σεπτέμβριο. «Έχει ήδη κατατεθεί μία αίτηση καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδος και αναμένεται εντός του Ιουλίου να κατατεθούν και οι υπόλοιπες τιμές για τον καθορισμό προσωρινής τιμής μονάδος. Μία δικάσιμος έχει προσδιοριστεί για το έτος 2027 και αναμένουμε να δούμε τις ημερομηνίες των υπολοίπων. Το δημόσιο υποχρεούται εντός 30 ημερών να καταθέσει όλες τις αιτήσεις για τον καθορισμό της προσωρινής τιμής, που εκεί θα παρέμβουν οι ιδιοκτήτες, θα ζητήσουν να διορθωθούν τα σφάλματα που υπάρχουν στα ονόματά τους, στις ιδιοκτησίες τους και θα ζητήσουν να καθοριστεί η τιμή που αντιστοιχεί στην πραγματική αξία των ιδιοκτησιών που χάνουν», ανέφερε η κ. Βουλουμπασάκη.
«Οι άνθρωποι δεν πρόκειται να φύγουν από τις ιδιοκτησίες τους»
Παράλληλα, εντός των επόμενων ημερών αναμένεται να προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας 43 πολίτες, κάτοικοι και ιδιοκτήτες ακινήτων του Ανατολικού Ρεθύμνου, οι οποίοι επηρεάζονται από τη χάραξη και τις απαλλοτριώσεις του νέου Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης. Η προσφυγή, σύμφωνα με τον νεοσύστατο Σύλλογο Κατοίκων και Ιδιοκτητών Ανατολικού Ρεθύμνου, θα συνοδεύεται από αίτημα αναστολής των εργασιών, με τους προσφεύγοντες να ζητούν την ακύρωση της υφιστάμενης χάραξης επικαλούμενοι περιβαλλοντικούς, ιδιοκτησιακούς και αναπτυξιακούς λόγους. Επιπλέον, έντονες είναι οι αντιδράσεις για το καθεστώς της λεγόμενης «αυτοαποζημίωσης», το οποίο αφορά όχι μόνο ιδιοκτησίες που απαλλοτριώνονται άμεσα, αλλά και όμορες εκτάσεις που επηρεάζονται από τη χάραξη του νέου οδικού άξονα. Σύμφωνα με τους κατοίκους, σε αρκετές περιπτώσεις τμήμα των ιδιοκτησιών τους χαρακτηρίζεται ως αυτοαποζημιούμενο, καθώς εκτιμάται ότι η εναπομείνασα έκταση αποκτά προστιθέμενη αξία λόγω της κατασκευής του έργου. Οι θιγόμενοι ιδιοκτήτες αμφισβητούν την εκτίμηση αυτή, επικαλούμενοι ότι σε πολλές περιπτώσεις η εγγύτητα στον νέο αυτοκινητόδρομο περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες αξιοποίησης των ακινήτων τους. Όπως επισημαίνουν, για εκτάσεις που βρίσκονται σε μικρή απόσταση από τον άξονα του δρόμου προκύπτουν περιορισμοί ως προς τη δόμηση και την ανάπτυξη δραστηριοτήτων, γεγονός που οδηγεί σε μείωση και όχι σε αύξηση της πραγματικής τους αξίας.
Ο σύλλογος πλέον έχει πάρει νομική μορφή και επίσημη αναγνώριση έπειτα από σχετική δημοσίευση στο Πρωτοδικείο και όπως ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο αντιπρόεδρός του, Στέλιος Μουνδριανάκης, έχει ως στόχο την εναντίωση με την υφιστάμενη χάραξη του ΒΟΑΚ. «Η προσφυγή έχει ως επίκεντρο την ακύρωση της χάραξης για περιβαλλοντολογικούς λόγους, είτε αν αυτοί επηρεάζουν τουριστικές εγκαταστάσεις, είτε επηρεάζουν καλλιεργήσιμες εκτάσεις, είτε επηρεάζουν αρχαιολογικούς χώρους. Οι άνθρωποι δεν πρόκειται να φύγουν από τις ιδιοκτησίες τους. Η βούλησή τους είναι να μείνουν εκεί και να πολεμήσουν με νύχια και με δόντια, προκειμένου να μην καταστραφούν οι περιουσίες τους», ανέφερε ο κ. Μουνδριανάκης. Το ζήτημα των απαλλοτριώσεων σχετίζεται μάλιστα άμεσα και με τα λάθη που έχουν προκύψει από την ανάρτηση των κτηματολογικών πινάκων, στους οποίους εμφανίζονται μπερδεμένοι ή λανθασμένοι τίτλοι κυριότητας. «Εφόσον η απόφαση που βγήκε τον Ιούνιο, του δικαστηρίου της 5ης Μαΐου απέρριψε όλες τις ενστάσεις των ιδιοκτητών και στην ουσία εγκατέστησε τον εργολάβο για να ξεκινήσει τις εργασίες του, ο εργολάβος θα πρέπει να καταθέσει στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων την αποζημίωση, το 70% της νόμιμης αποζημίωσης για την αντικειμενική αξία του ακινήτου, προκειμένου να είναι νόμιμος να ξεκινήσει τις εργασίες. Αυτή η κατάθεση από τον εργολάβο και η δυνατότητα να εγκατασταθεί και να αρχίσει τα έργα είναι εντελώς λανθασμένη, γιατί άλλον ιδιοκτήτη εμφανίζει το κτηματολόγιο, άλλον ιδιοκτήτη εμφανίζουν τα συμβόλαια και άλλο οι απαλλοτριώσεις. Γίνεται ένα απίστευτο αλαλούμ, που δεν φέρει καν νομιμότητα στην κατάθεση», τόνισε. Τέλος αναφορικά με το ζήτημα της αυτοαποζημίωσης, ο κ. Μουνδριανάκης ξεκαθάρισε ότι πολλά ακίνητα θα χάσουν πρακτικά την αξία τους, καθώς δεν θα μπορούν να οικοδομηθούν, καθώς βρίσκονται κοντά στη χάραξη. «Δεν είναι μόνο τα ακίνητα που βρίσκονται πάνω στη χάραξη, αλλά επηρεάζει και τα όμορα, τα οποία σε βάθος 60 μέτρων από τον άξονα του ΒΟΑΚ δεν υπάρχει οικοδομησιμότητα, καταργείται η οικοδομησιμότητα και ξαφνικά ένας τεράστιος οικοδομήσιμος και εύφορος καταλήγει να είναι τεμαχισμένος, με τρεις οδικούς άξονες, ο παλιός, ο νυν και ο καινούργιος και να έχουν τεμαχίσει την περιοχή προκειμένου να την καταστρέψουν. Δεν ξέρουμε ποιων συμφερόντων επιδίωξη είναι αυτό», σημείωσε.
Τέλος, μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Θοδωρής Τσούλας, Δικηγόρος Ρεθύμνου παρ Αρείω Πάγω και μέλος μίας εκ των επιτροπών του ΔΣΡ για τις απαλλοτριώσεις, έκανε μεταξύ άλλων αναφορά και στο κομμάτι των αυτοαποζημιούμενων ιδιοκτησιών, το οποίο, όπως εξήγησε οδηγεί στην οικονομική καταστροφή ορισμένων ιδιοκτητών. «Ένας άνθρωπος ο οποίος είχε ένα ακίνητο και ήταν μόνος του στην ησυχία του και το έχτισε, ξαφνικά θα βρεθεί με ένα τεράστιο έργο, τρία μέτρα από το ακίνητό του και αυτό το ονομάζουν άνοδο της αξίας του ακινήτου. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν καταστραφεί, έχουν πάρει πρόσφατα δάνεια, έχουν χτίσει το σπίτι τους, δεν το έχουν χαρεί ούτε 5-6 χρόνια, θα πάρουν μία αποζημίωση που στην πραγματικότητα θα είναι κουτσουρεμένη και θα πάει κατευθείαν στο δάνειό τους, θα βρεθούν κάποιοι χωρίς σπίτι, θα πρέπει να νοικιάσουν, έξοδα τα οποία δεν καταβάλλονται, όπως δεν λογαριάζεται και η ταλαιπωρία», τόνισε ο κ. Τσούλας.
