Ανάγκη τήρησης των μέτρων προστασίας από επιχειρηματίες και επισκέπτες – 240 φωλιές καταγράφηκαν το 2025 στο Ρέθυμνο
Τις εργασίες προετοιμασίας του παραλιακού μετώπου του Ρεθύμνου, με την εύρεση, την οριοθέτηση και την αποκατάσταση τμημάτων για την υποδοχή της περιόδου ωοτοκίας των θαλάσσιων χελωνών caretta – caretta ξεκίνησε και επίσημα την περασμένη Τετάρτη ο Σύλλογος για την Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας «Αρχελών». Η ομάδα του ΑΡΧΕΛΩΝ ξεκίνησε ουσιαστικά τη θωράκιση των παραλιών ωοτοκίας του Ρεθύμνου, δηλαδή το παραλιακό τμήμα από το ύψος του Λιμεναρχείου (Δελφίνι) μέχρι και τη Σκαλέτα, προχωρώντας σταδιακά στον συντονισμό ενεργειών και την ενημέρωση αρχών και φορέων του τόπου, ξενοδόχων και επιχειρηματιών, που δραστηριοποιούνται στην περιοχή για την τήρηση των μέτρων προστασίας. Κατά την περσινή περίοδο ωοτοκίας, σύμφωνα με τον σύλλογο καταγράφηκαν 240 φωλιές στο Ρέθυμνο, αριθμός με αύξουσα πορεία τα τελευταία χρόνια, γεγονός που επιβεβαιώνει την ευαισθησία της τοπικής κοινωνίας για την ωοτοκία των θαλάσσιων χελωνών. Παρ’ όλα αυτά απαιτείται διαρκής ενημέρωση και προς επιχειρηματίες και τους επισκέπτες για την τήρηση των μέτρων προστασίας, καθώς οι κυριότερες απειλές για τη θαλάσσια χελώνα περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την αλόγιστη τοποθέτηση επίπλων παραλίας, τη φωτορύπανση, την όχληση από οχήματα και ανθρώπινη δραστηριότητα και η επαφή του ανθρώπου, ιδιαίτερα με τα νεογνά. Γι’ αυτό, οι επισκέπτες και οι επιχειρηματίες οφείλουν να προσέχουν κυρίως κατά τις βραδινές ώρες και να αποφεύγουν την παρουσία τους στην παραλία, η οποία μπορεί να διαταράξει τη διαδικασία της ωοτοκίας, να αποπροσανατολίσει τα νεογνά και να επηρεάσει την πορεία τους προς τη θάλασσα.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», η Δανάη Τσαπαρλή, υπεύθυνη Προγραμμάτων Κρήτης του ΑΡΧΕΛΩΝ, δεν έχουν εντοπιστεί ακόμα φωλιές χελωνών στο παραλιακό μέτωπο, ωστόσο έχουν ήδη τοποθετήσει ορισμένα σταθερά εμπόδια στην αμμουδιά, όπου θα τοποθετηθούν οι φωλιές. Συνήθως και σύμφωνα με την εμπειρία των προηγούμενων ετών, η περίοδος ωοτοκίας ξεκινάει από το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου, ωστόσο τα μέτρα προστασίας ισχύουν ήδη από την 1η του μήνα, επομένως οι επιχειρήσεις καλούνται να συμμορφωθούν. «Είναι σημαντικό να θυμίσουμε και στους επιχειρηματίες ότι όπως και προηγούμενα χρόνια πρέπει να τηρήσουμε το διαχειριστικό μέτρο, πρέπει από το βράδυ, από την δύση του ηλίου μέχρι και την ανατολή οι ξαπλώστρες να απομακρύνονται με όποιον κατά το δυνατόν τρόπο. Το ιδανικό σενάριο είναι να στοιβάζονται στο πίσω μέρος της παραλίας. Μετά υπάρχουν και κάποιες συμβιβαστικές λύσεις, οι οποίες αφορούν την πλάγια τοποθέτηση, όλο αυτό ουσιαστικά εξυπηρετεί στο όταν αρχίσουν να βγαίνουν οι χελώνες, για να τις προστατεύσουμε», ανέφερε η κ. Τσαπαρλή σημειώνοντας ότι η κυκλοφορία βαρέων οχημάτων στην παραλία από εδώ και στο εξής απαγορεύεται. «Η φωτορύπανση είναι επίσης ένα θέμα που υπενθυμίζουμε ότι κάθε επιχείρηση πρέπει να προσπαθήσει με διάφορους τρόπους κάπως να τη μειώσει. Αν κάθε επιχείρηση προσπαθήσει να μην επιβαρύνει με έξτρα πηγή φωτός την παραλία, θα μειωθεί συνολικά η φωτορύπανση, που ξέρουμε ότι αποπροσανατολίζει γενικά τους νεοσσούς», συμπλήρωσε, επισημαίνοντας ότι και η όχληση και ο συνωστισμός ανθρώπων είναι επιβαρυντικοί για τις χελώνες παράγοντες. «Αν δούμε χελώνα να γεννάει είναι κάτι πολύ σημαντικό, ειδικά στο πρώτο κομμάτι της παραλίας. Δεν τρέχουμε να πάμε κοντά, να την πειράξουμε, να την αγγίξουμε, να βγάλουμε φλας, το οποίο απαγορεύεται ρητά. Επιπλέον, ιδανικά δεν πρέπει να πηγαίνουμε στις παραλίες τη νύχτα, γιατί όταν βγαίνει και εκκολάπτεται μία φωλιά και έχουμε χελωνάκια δύο εκατοστών μέσα στην νύχτα να προσπαθούν να βρουν τη θάλασσα, δεν θέλουμε ο κόσμος να είναι εκεί και να τα ποδοπατήσει, να τα πιάσει, να τα τυφλώσει με φλας. Όλα αυτά θέλουμε να τα αποφεύγουμε. Προσπαθούμε να αφήσουμε τη φύση να κάνει τη δουλειά της, σίγουρα αν ο κόσμος δει αποπροσανατολισμένα χελωνάκια, εννοείται θέλουμε να μας ενημερώνουν, αλλά προσπαθούμε να μην τα πιάνουμε και τα βάζουμε στη θάλασσα μόνοι μας», σημείωσε.
«Χρειαζόμαστε πιο μακροπρόθεσμα δεδομένα για να πούμε ότι σίγουρα αυξάνονται οι πληθυσμοί της χελώνας»
Αναφορικά με τον βαθμό συμμόρφωσης της τοπικής κοινωνίας στα μέτρα προστασίας των χελωνών τα προηγούμενα χρόνια, η κ. Τσαπαρλή τόνισε ότι υπάρχει χώρος για βελτίωση. «Βλέπουμε ότι οι επιχειρηματίες θέλουν να μάθουν, θέλουν να μας βοηθήσουν, υπάρχει διάθεση και φιλική στάση και εμείς αντίστοιχα σκοπός μας είναι να υπάρχει συνεργασία και κατανόηση και ενημέρωση από τους ιδιοκτήτες, μέχρι τους ανθρώπους που είναι στην παραλία. Από εκεί και πέρα σίγουρα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Υπάρχει ακόμα δρόμος. Είχαμε 240 φωλιές περίπου στο Ρέθυμνο. Τα τελευταία 3-4 χρόνια βλέπουμε αύξηση στον αριθμό των φωλιών το οποίο είναι ενθαρρυντικό, αλλά χρειαζόμαστε πιο μακροπρόθεσμα δεδομένα για να πούμε ότι σίγουρα αυξάνονται οι πληθυσμοί της χελώνας». Παράλληλα ο ΑΡΧΕΛΩΝ συμμετέχει σε μία σειρά από προγράμματα προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, όπως το ευρωπαϊκό έργο προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, LIFE MareNatura και το έργο LIFE ADAPTS (Προσαρμογές στην Κλιματική αλλαγή για την Προστασία των Θαλάσσιων Χελωνών και της Μεσογειακής Φώκιας). Στο πλαίσιο του LIFE MareNatura έχουν τοποθετηθεί δορυφορικοί πομποί σε καβούκια χελωνών που μπορούν να δίνουν σε πραγματικό χρόνο δεδομένα για τις μεταναστευτικές διαδρομές των χελώνων. Σύμφωνα με όσα ανέφερε η κ. Τσαπαρλή, τα δεδομένα αυτά θα χρησιμοποιηθούν για να προταθούν καλύτερες πολιτικές προστασίας της Μεσογείου και των οικοσυστημάτων.
Η διάβρωση των ακτών μείωσε τον διαθέσιμο χώρο ωοτοκίας
Τέλος, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα από το Εργαστήριο Παράκτιας και Θαλάσσιας έρευνας στο ΙΤΕ σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ σχετικά με την τρωτότητα των ακτών, εξετάστηκε το παραλιακό μέτωπο του Ρεθύμνου και προέκυψε το συμπέρασμα ότι σε πολλά σημεία του καταγράφεται υψηλή διάβρωση. Πρόκειται για ένα φαινόμενο το οποίο οφείλεται σε σειρά παραγόντων, όπως η κλιματική αλλαγή και η ανθρώπινη παρέμβαση και επηρεάζει το μέγεθος των ακτών, φθείροντας τα τοπικά οικοσυστήματα. «Εμάς εννοείται ότι μας επηρεάζει αυτό και έχει δει ο ΑΡΧΕΛΩΝ σε διάφορα σημεία τις παραλίες ανά τα χρόνια να μειώνονται και να εξαφανίζονται, κυρίως προς το Σφακάκι – Σκαλέτα, όπου είδαμε για πρώτη φορά μεγάλη διάβρωση», ανέφερε η κ. Τσαπαρλή και τέλος σημείωσε: «Μειώνεται έως και εξαφανίζεται ο διαθέσιμος χώρος ωοτοκίας, άρα είτε μία χελώνα δεν θα μπορεί καθόλου να ωοτοκήσει σε αυτό το σημείο, είτε μειώνεται το πλάτος, άρα μία φωλιά που μπορεί να ήταν πριν ασφαλής, τώρα με την πρώτη θαλασσοταραχή, καταιγίδα και μεγάλα κύματα, καταστρέφονται ολοένα και περισσότερες φωλιές».
