Αθέμιτος ανταγωνισμός και σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές σχολικών ειδών σε βιβλιοπωλεία, σουπερμάρκετ και πολυκαταστήματα
Ιδιαίτερα υψηλό είναι για ακόμα μία χρονιά το κόστος αγοράς σχολικών ειδών για τους γονείς και τα νοικοκυριά, τα οποία καλούνται να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της σχολικής λίστας, την ώρα που οι τιμές στη γραφική ύλη έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, υποτονική και αυστηρά περιορισμένη στα άκρως απαραίτητα είναι η αγοραστική κίνηση στην τοπική αγορά, ως αποτέλεσμα αφενός της εντεινόμενης ακρίβειας και αφετέρου των σημαντικών αποκλίσεων στις τιμές των ηλεκτρονικών και των φυσικών καταστημάτων, αλλά και των μικρομεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων. Οι οικονομικές δαπάνες, ώστε το σχολικό σακίδιο να είναι γεμάτο στην έναρξη του σχολικού έτους, έχουν μετατραπεί σε ένα υπολογίσιμο και αρκετά επιβαρυντικό έξοδο, ειδικά για γονείς με πολλά παιδιά, την ώρα που η σχολική λίστα κάθε χρόνο μεγαλώνει. Σύμφωνα με όσα αναφέρουν άνθρωποι της τοπικής αγοράς και επιβεβαιώνει πρόσφατη έρευνα της ΕΡΤ και της Ένωσης Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης, αναφορικά με τις τιμές στα σχολικά είδη, το κόστος για έναν μαθητή δημοτικού μπορεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ και μάλιστα η ίδια η σχολική τσάντα μπορεί να κυμανθεί από 10 μέχρι και πάνω από 60-70 ευρώ. Τα σχολικά είδη παρουσιάζουν διακυμάνσεις στις τιμές τους, ανάλογα με την ποιότητα, την διαθεσιμότητα, την μάρκα και το είδος, ωστόσο οι τιμές για πολύ βασικά κομμάτια της γραφικής ύλης, όπως τετράδια, μαρκαδόροι και πινέλα ξεκινούν από 50 λεπτά με 1 ευρώ και μπορούν να φτάσουν τις αρκετές δεκάδες ευρώ. Ταυτόχρονα, ο εμπορικός κόσμος κάνει λόγο για συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού με το ηλεκτρονικό εμπόριο και τα μεγάλα καταστήματα, από τα οποία ο καταναλωτής μπορεί να βρει γραφική ύλη σε πάρα πολύ χαμηλές τιμές, ως απόρροια και της χαμηλής ποιότητας. Σύμφωνα με την Ένωση Προστασίας Καταναλωτών, έχουν παρατηρηθεί ήδη μεγάλες αποκλίσεις σε τιμές ίδιων προϊόντων σε διαφορετικά καταστήματα στην Κρήτη. Την ίδια στιγμή τίθεται σημαντικά ερωτήματα για το αν οι σχολικές λίστες παραμένουν απολύτως περιορισμένες στα αναγκαία ή αν σε ορισμένες περιπτώσεις μεταφέρουν στις οικογένειες κόστος που θα έπρεπε να καλύπτεται από τη σχολική μονάδα. Η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος έχει εκφράσει προβληματισμούς για τις μεγάλες σχολικές λίστες, επισημαίνοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις περιλαμβάνονται υλικά που θα έπρεπε να παρέχονται από το ίδιο το σχολείο, ενώ έχουν καταγραφεί ακόμη και περιπτώσεις όπου ζητείται από τους γονείς να συνεισφέρουν με φωτοτυπικό χαρτί ή άλλα αναλώσιμα.
«Κάθε χρόνο μειώνονται οι παροχές και αυξάνονται τα έξοδα που έχουν να κάνουν οι γονείς»
Περισσότερα από 100 ευρώ χρειαζόταν ένας μέσος γονιός πέρυσι στο Ρέθυμνο για να μπορέσει να παρέχει στο παιδί του τον απαραίτητο σχολικό εξοπλισμό για το ξεκίνημα της χρονιάς, σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», η Ελένη Δραμιτινού, πρόεδρος του συλλόγου Γονέων Μαθητών Ρεθύμνου. «Το κατοστάρικο είναι λίγο, με βάση τις περσινές τιμές, ενώ φέτος όλα είναι ακόμα πιο αυξημένα. Είναι μία επιβάρυνση που έρχεται στο ήδη χαμηλό εισόδημα. Όταν ξεκινήσει μάλιστα η σχολική χρονιά, τα παιδιά χρειάζονται και άλλα πράγματα. Οι ανάγκες που είναι απαραίτητο να καλύπτονται από το δημόσιο και το κράτος, καλύπτονται από τους γονείς», σχολίασε. Αναφορικά με το ζήτημα της σχολικής λίστας και την συζήτηση περί συρρίκνωσής της, η κ. Δραμιτινού τόνισε αρχικά ότι υπάρχει ζήτημα άτυπης υποχρεωτικότητας, ενώ οι γονείς και το σχολείο δεν λαμβάνουν ουσιαστικά καμία οικονομική υποστήριξη ή ελάφρυνση. «Το ζήτημα δεν είναι αν είναι υποχρεωτική η σχολική λίστα ή όχι. Αν δεν έχεις εργαλεία πώς θα δουλέψεις; Και από τη στιγμή που δεν τα παρέχει το κράτος, αναγκάζεται ο γονιός να τα παρέχει βάζοντας το χέρι πολύ βαθιά στην τσέπη», συμπλήρωσε. Μάλιστα, μαθήματα επιλογής με πρόσθετες ανάγκες εξειδικευμένου εξοπλισμού ανεβάζουν ακόμα περισσότερο το κόστος. «Κάθε χρόνο τα βασικά έξοδα αφορούν τετράδια, μολύβια και όλα τα αναλώσιμα του μαθητή, αλλά εκτός αυτού, τα σχολεία με το να μην έχουν καμία επιδότηση και να μην υπάρχουν σχολικές επιτροπές, έχουν έλλειψη ακόμα και στα αναλώσιμα. Κάθε παιδί δηλαδή πρέπει να κουβαλάει το χαρτί του φωτοτυπικού, πράγματα που κάποτε καλύπτονταν και δεν καλύπτονται πια. Βλέπουμε κάθε χρόνο ότι μειώνονται οι παροχές και αυξάνονται τα έξοδα που έχουν να κάνουν οι γονείς, όσον αφορά το δημόσιο σχολείο», επεσήμανε η κ. Δραμιτινού. Τέλος, όπως δήλωσε η σύμπτυξη των σχολικών τμημάτων και οι κενές θέσεις εκπαιδευτικών είναι επίσης προβλήματα που ανησυχούν τη γονεϊκή κοινότητα. «Μας απασχολεί ακόμα περισσότερο το στρίμωγμα στα παιδιά, η συμπύκνωση των τμημάτων και τα πολλά κενά σε εκπαιδευτικούς. Αυτό που βλέπουμε είναι ότι κάθε χρόνο και λιγότεροι, που σημαίνει λιγότερη παιδεία για τα παιδιά μας», κατέληξε.
«Το ότι ο κόσμος περιορίζεται στα απαραίτητα έξοδα ισχύει και για τη γραφική ύλη»
Σταθερή είναι η αγορά σχολικών ειδών στα τοπικά καταστήματα από τους Ρεθεμνιώτες γονείς, σύμφωνα με όσα σχολίασε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», η Αθηνά Τσικιντίκου, πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρεθύμνου. Σύμφωνα με την κ. Τσικιντίκου, παραγνωρίζοντας το κόστος, οι γονείς προσπαθούν να μην στερούν τα απαραίτητα από τα παιδιά τους, κάτι το οποίο διαφαίνεται και τα τελευταία χρόνια, παρότι το κόστος έχει αυξηθεί. «Αυτός ο μήνας είναι επικεντρωμένος στο άνοιγμα των σχολείων και των φροντιστηρίων και στις αγορές ειδών που χρειάζονται για να λειτουργήσουν τα παιδιά. Οπότε αυτός είναι ένας καθαρά μαθητικός μήνας. Θέλω να πιστεύω ότι θα πάει καλά, αλλά ουσιαστικά τώρα ξεκινάνε και πηγαίνουν μέχρι και τέλος του μήνα. Άπαξ και έρθει η σχολική λίστα από το νηπιαγωγείο, από το δημοτικό, από το φροντιστήριο, θα αγοραστούν τα αντικείμενα όπως και να έχει. Εκεί δεν γίνονται περικοπές. Πιθανόν η περικοπή να υπάρξει σε ένα έξτρα τετράδιο ή σε μία έξτρα γραφική ύλη. Οποιαδήποτε απαίτηση δίνεται από το σχολείο, ικανοποιείται και άμεσα, γιατί δεν μπορούν οι γονείς να κάνουν τη δουλειά τους διαφορετικά», ανέφερε.
Από την πλευρά του, ο Στέλιος Δασκαλάκης, υπεύθυνος βιβλιοπωλείου στο Ρέθυμνο, μιλώντας στα «Ρ.Ν.» περιέγραψε μέχρι στιγμής μία υποτονική κινητικότητα στην τοπική αγορά, μία μικρή σχετικά αύξηση των τιμών και μία τάση για αγορές μόνο των απαραίτητων. «Η κίνηση είναι πολύ νωχελική. Οι οικονομικές δυσκολίες του κόσμου παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο σε αυτό. Ό,τι ισχύει με όλα τα υπόλοιπα αγαθά, ισχύει και με τα σχολικά. Όλοι περιμένουν την τελευταία στιγμή και αναζητούν τις καλύτερες τιμές. Πάντως σε σχέση με πέρυσι, το ενδιαφέρον είναι μειωμένο. Οι τιμές δεν είναι πολύ αυξημένες, αλλά έχουν μία μικρή διαφορά σε σχέση με πέρυσι. Το ότι ο κόσμος περιορίζεται στα απαραίτητα έξοδα ισχύει και για την γραφική ύλη. Η εικόνα που έχουμε είναι ότι οι γονείς και οι μαθητές ακόμα και σε τετράδια ή στυλό θα αγοράσουν φέτος τα βασικά», σχολίασε.
«Τα βιβλιοπωλεία έχουν τη μικρότερη δυνατή διαρροή προς το διαδίκτυο»
Αναφορικά τώρα με τις διαφορετικές τιμές που εντοπίζονται από κατάστημα σε κατάστημα και ιδιαίτερα ανάμεσα σε επιχειρήσεις διαφορετικών μεγεθών, η κ. Τσικιντίκου θεωρεί ότι τα σχολικά είδη είναι κλάδος που δεν έχει πληγεί σε τοπικό επίπεδο. «Εννοείται ότι θα δουλέψουν και τα μεγάλα καταστήματα τύπου Jumbo, στα οποία πηγαίνεις και παίρνεις 15 πράγματα, αντί για ένα που χρειαζόσουν. Οι λίστες όμως των υλικών που χρειάζεται κανείς απευθύνονται ουσιαστικά σε βιβλιοχαρτοπωλεία. Η πόλη μας είναι πλήρως επανδρωμένη σε αυτά και οι συνάδελφοι είναι εξοπλισμένοι και σε καλές τιμές. Γίνονται και εκπτώσεις για να καλυφθούν οι περισσότερες ανάγκες των μαθητών. Όταν έρχεται η λίστα από το νηπιαγωγείο ή από το δημοτικό, θα πάει ο καταναλωτής στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς και θα πάρει και το παιδί του μαζί για να διαλέξουν μαζί. Τα βιβλιοπωλεία έχουν τη μικρότερη δυνατή διαρροή προς το διαδίκτυο», ανέφερε. Αντιθέτως, ο κ. Δασκαλάκης επεσήμανε ότι η διάθεση σχολικών ειδών από σουπερμάρκετ και μεγάλες αλυσίδες με πολλά διαφορετικά προϊόντα έχουν πλήξει σημαντικά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. «Σαφώς και ισχύει ο ανταγωνισμός με τα μεγαλύτερα καταστήματα. Πλέον μιλάμε για μία νέα πραγματικότητα, αυτήν του θανάτου του μικρού εμποράκου. Σε μία δεκαετία θεωρώ ότι καταστήματα του επιπέδου ατομικών και οικογενειακών επιχειρήσεων θα είναι πολύ δύσκολο να σταθούν, γιατί ο ανταγωνισμός είναι αθέμιτος», σημείωσε.
«Η ακρίβεια όμως εξακολουθεί να πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς»
Σημαντικές είναι πάντως και οι αποκλίσεις στις τιμές σχολικών από κατάστημα σε κατάστημα, τις οποίες έχει εντοπίσει η Ένωση Προστασίας Καταναλωτών Κρήτης, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που διενήργησε την περασμένη εβδομάδα. Όπως σχολίασε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.», η πρόεδρος της Ένωσης, Ιωάννα Μελάκη: «Κλιμάκια της Ένωσής μας έκαναν την προηγούμενη εβδομάδα μία έρευνα και είδαμε μεγάλες αποκλίσεις τιμών σε βιβλιοπωλεία και καταστήματα, αλλά όσον αφορά τις τιμές, αυτές έμειναν στα ίδια επίπεδα σε σχέση με πέρυσι. Οι αποκλίσεις είναι μεγάλες ανάμεσα σε τοπικά βιβλιοπωλεία, σούπερ μάρκετ και παιχνιδομάγαζα. Στο βιβλιοπωλείο είναι πιο ακριβά, στα σούπερ μάρκετ λιγότερο και στα παιχνιδομάγαζα ακόμα λιγότερο. Το δικό μας το κλιμάκιο διαπίστωσε ότι οι τιμές είναι στα περσινά επίπεδα. Η ακρίβεια όμως εξακολουθεί να πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς». Ενδεικτικά, στην έρευνα καταγράφηκαν τετράδια με τιμές από 0,32 έως 12,99 ευρώ, ενώ στα στυλό και τα μολύβια οι τιμές ξεκινούν από περίπου 0,20 ευρώ και, ανάλογα με το προϊόν, φτάνουν σχεδόν τα 19 ευρώ.
