Με περισσότερα από 200 κενά εκπαιδευτικών κλείνει η φετινή σχολική χρονιά στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του Ρεθύμνου – Προβληματισμοί και ανησυχία για την ποιοτική φθορά στο επίπεδο της παρεχόμενης εκπαίδευσης
Πολλά είναι τα εμπόδια τα οποία καλείται να αντιμετωπίσει ο σημερινός εκπαιδευτικός προκειμένου όχι μόνο να μπορέσει να επιτελέσει το εκπαιδευτικό του λειτούργημα με επάρκεια, αλλά και να ζήσει αξιοπρεπώς. Οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες με τους χαμηλούς μισθούς που παρέχονται ευρύτερα στον δημόσιο τομέα, η στεγαστική κρίση, η υποστελέχωση των σχολικών ιδρυμάτων με το αναγκαίο προσωπικό, η αβεβαιότητα που συνοδεύει τους διορισμούς των αναπληρωτών εκπαιδευτικών, η έλλειψη θεσμικής προστασίας και οι ελκυστικές παροχές της ιδιωτικής εκπαίδευσης συνιστούν παράγοντες, που αποθαρρύνουν τους νέους ανθρώπους να εισαχθούν στο δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης. Και αν η σημαντική μείωση στους νεοεισαχθέντες μαθητές στο δημοτικό σχολείο αποδίδεται στις δημογραφικές πιέσεις και σε συγκυριακούς παράγοντες, η μειωμένη συμμετοχή των εκπαιδευτικών στις προκηρύξεις του ΑΣΕΠ για το 2026 αποτελεί κατά κοινή μαρτυρία ανθρώπων του επαγγέλματος, αποτύπωση της συνολικής κρίσης που βιώνει η δημόσια εκπαίδευση. Σύμφωνα με τους πρόσφατα αναρτημένους πίνακες του ΑΣΕΠ που αφορούν την υποβολή αιτήσεων διορισμού μόνιμων και αναπληρωτών εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια δημόσια εκπαίδευση για το 2026, έχουν υποβληθεί συνολικά 130.412 αιτήσεις, αριθμός μειωμένος κατά 21.866 αιτήσεις σε σχέση με το 2023, όταν είχαν υποβληθεί 152.278 αιτήσεις.
Πρόκειται για μία μείωση της τάξης του 14%, ενδεικτική των χαμηλών κινήτρων των νέων εκπαιδευτικών για να διοριστούν στο δημόσιο, αλλά και των δυσκολιών που συνοδεύει μία τέτοια απόφαση. Την ίδια ώρα, με περισσότερα από 200 κενά σε εκπαιδευτικούς και με χιλιάδες χαμένες διδακτικές ώρες αναμένεται να κλείσει η φετινή εκπαιδευτική χρονιά στα σχολεία του Ρεθύμνου. Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τα σχεδόν 100 κενά σε γενική παιδεία και ειδική αγωγή είναι μάλιστα τα περισσότερα που έχουν καταγραφεί σε σύγκριση με κάθε άλλη προηγούμενη χρονιά, με τους εκπαιδευτικούς να εξηγούν στα «Ρ.Ν.», ότι ο τρόπος με τον οποίο κλείνει το φετινό σχολικό έτος παραπέμπει περισσότερο σε κατάσταση Νοεμβρίου, αναμονής δηλαδή προσλήψεων, παρά Ιουνίου. Συνεπώς, μετασχηματισμένος, αναγκαία προσκείμενος σε πρόχειρες, παράτυπες προσαρμογές και απομακρυσμένος από ένα υγιές, καθημερινό, λειτουργικό μοντέλο εργασίας εντός των σχολικών μονάδων πρέπει να θεωρείται ο ρόλος του εκπαιδευτικού σήμερα, ως συνέπεια των ελλείψεων επαρκούς στελέχωσης των μονάδων με προσωπικό. Οι χιλιάδες χαμένες διδακτικές ώρες συνεπάγονται μαθητές, οι οποίοι δεν έχουν διδαχθεί ούτε μία ώρα πολύ βασικών μαθημάτων, όπως αυτός της φιλολογίας της φυσικής, της χημείας, των μαθηματικών, ακόμα και πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων. Αντίστοιχα στην ειδική αγωγή, τα κενά στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση αναγκάζουν εκπαιδευτικούς να υποστηρίζουν τρία και τέσσερα παιδιά ταυτόχρονα, σε διαφορετικά τμήματα και με ξεχωριστές ανάγκες, παιδιά μάλιστα αναγνωρισμένα από την πολιτεία με ανάγκες εξατομικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης. Με γνώμονα τις δυσοίωνες προβλέψεις για την εκκίνηση του επόμενου σχολικού έτους και την αναπόφευκτη, ποιοτική υποβάθμιση του επιπέδου της παρεχόμενης δημόσιας εκπαίδευσης, οι εκπαιδευτικοί του Ρεθύμνου ζητούν εκ νέου μόνιμους διορισμούς, μεγαλύτερες χρονικά και ποσοτικά φάσεις διορισμών αναπληρωτών, επισημαίνοντας παράλληλα τον κίνδυνο η παραπάνω κατάσταση να γίνει συνήθεια και να αποτελέσει όψη του φυσιολογικού και του κοινωνικά αποδεκτού.
«Η χρονιά που ολοκληρώνεται είχε με διαφορά τα περισσότερα κενά εκπαιδευτικών από κάθε άλλη»
Τα 100 κενά σε εκπαιδευτικούς στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση του Ρεθύμνου δημιουργούν ακόμα μεγαλύτερη ανησυχία, αν συγκριθούν με τα αντίστοιχα 30 κενά της περσινής σχολικής χρονιάς στο τέλος του έτους, σύμφωνα με όσα σχολίασε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.», ο πρόεδρος της Ένωσης Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Ρεθύμνου, Χρήστος Σουρουλής. Πρόκειται για μία πολλαπλάσια διαφορά σε σχέση με πέρυσι, ωστόσο σύμφωνα με τον κ. Σουρουλή, ο αριθμός των κενών θα έπρεπε να είναι μηδέν. «Μία εικόνα που συνήθως είχαμε τον Νοέμβριο, φέτος κλείσαμε με αυτή, δηλαδή κάποια μαθήματα σε αρκετά σχολεία φέτος δεν διδάχτηκαν ποτέ, ούτε μία ώρα. Μιλάμε για μία καθαρή μείωση πόρων, την οποία αντιμετωπίζουμε κάθε χρόνο και η κατάσταση γίνεται όλο και χειρότερη. Η χρονιά που ολοκληρώνεται είχε με διαφορά τα περισσότερα κενά εκπαιδευτικών από κάθε άλλη. Αν του χρόνου αντιμετωπίσουμε μία εικόνα προσλήψεων αναπληρωτών σαν τη φετινή χρονιά, θα έχουμε δύσκολες μέρες στα σχολεία μας», ανέφερε ο κ. Σουρουλής. Όπως ξεκαθάρισε το πρόβλημα της υποστελέχωσης αποδίδεται τόσο στην έλλειψη προσλήψεων, όσο και στο υψηλό κόστος ζωής. «Κάποιοι προσλαμβάνονται και αρνούνται να έρθουν ή εξαρχής δεν δηλώνουν την Κρήτη, οπότε ακόμα και όταν προκύπτουν κάποιοι διορισμοί μένουν οι θέσεις ακάλυπτες. Το κυριότερο πρόβλημα είναι το οικονομικό και όχι μόνο ο μισθός καθ’ αυτός, αλλά τα έξοδα που χρειάζεται ένας εκπαιδευτικός προκειμένου να νοικιάσει σπίτι σε ένα διαφορετικό μέρος, συν τα έξοδα μετακίνησης. Γενικότερα το επάγγελμα του εκπαιδευτικού δεν είναι πλέον ελκυστικό, έχει αλλάξει πάρα πολύ ο ρόλος του», σχολίασε ο κ. Σουρουλής, συμπληρώνοντας επίσης ότι: «Ο μεγάλος κίνδυνος θα είναι να συνηθίσουμε αυτήν την κατάσταση. Εμείς δεν θέλουμε να την συνηθίσουμε, τη θεωρούμε απαράδεκτη, αποκρουστική για την εκπαίδευσή μας και δίνουμε καθημερινά έναν αγώνα, ώστε αυτή η κατάσταση να αναστραφεί. Πράγματι υπάρχουν γνωστικά κενά σε παιδιά που δεν θα καλυφθούν και σε κάποια μαθήματα θα τα ακολουθήσουν μέχρι τις πανελλήνιες. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο γνωστικό, είναι και θέμα ψυχολογίας, γιατί αλίμονο αν ο μαθητής συνηθίσει σε μία κατάσταση μη κανονικότητας του σχολείου, ότι θα μπορεί δηλαδή να σχολάει στο 4ωρο ή στο 5ωρο γιατί δεν θα έχει καθηγητές. Έχουμε σχολεία σε κατάσταση νευρικής κρίσης και αυτό δεν είναι καλό για κανέναν. Έχουμε ένα πρόγραμμα σπουδών και ένα εκπαιδευτικό πλαίσιο που μας απομακρύνει από τη μόρφωση του μαθητή και μας βάζει σε μία τυποποιημένη διαδικασία, που δεν είναι αυτή που ονειρευόμαστε. Άρα οδηγούμαστε σε μία νέα πραγματικότητα, που οι νέοι δεν ενδιαφέρονται για το επάγγελμα του εκπαιδευτικού, το οποίο κάποτε και για διάφορους λόγους ήταν περιζήτητο», κατέληξε.
«Έχουμε χιλιάδες διδακτικές ώρες που χάνονται και αυτό σχετίζεται και με την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης»
Ούτε τυχαίο, αλλά ούτε και συγκυριακό φαινόμενο πρέπει να θεωρείται η σημαντική μείωση στις αιτήσεις για τις προκηρύξεις των εκπαιδευτικών για το 2026, σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Γιάννης Μαρινάτος, πρόεδρος του συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ρεθύμνου. «Πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα που αποτυπώνει δυστυχώς ανάγλυφα την ολοένα και μεγαλύτερη απαξίωση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού από την πολιτεία και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι συνάδελφοι. Οι χαμηλοί μισθοί σε συνδυασμό με την εκτίναξη του κόστους ζωής, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές όπως η Κρήτη και το Ρέθυμνο, η εργασιακή αβεβαιότητα των αναπληρωτών και η έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων καθιστούν το δημόσιο σχολείο και κατ’ επέκταση τον δημόσιο τομέα λιγότερο ελκυστικό σαν επαγγελματική επιλογή», σχολίασε, επισημαίνοντας επίσης ότι πολλοί νέοι στρέφονται στην επιλογή του εξωτερικού και του ιδιωτικού τομέα, όπου οι συνθήκες είναι σαφώς καλύτερες. «Απαιτούνται ουσιαστικές αυξήσεις τους μισθούς, λήψη μέτρων στήριξης για τη στέγαση, μόνιμους διορισμούς και πολιτικές που θα αποκαταστήσουν το κύρος του εκπαιδευτικού λειτουργήματος. Διαφορετικά τα κενά που ήδη βλέπουμε να υπάρχουν στις σχολικές μονάδες θα γίνουν ακόμα μεγαλύτερα και περισσότερα τα επόμενα χρόνια», ανέφερε επίσης ο κ. Μαρινάτος. Τα κενά εκπαιδευτικών φέτος στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση του Ρεθύμνου είναι στα ίδια επίπεδα με τα τελευταία δύο χρόνια και αφορούν κυρίως την ειδική αγωγή και τις παράλληλες στηρίξεις. «Εμείς φωνάζουμε ότι πρέπει να γίνεται σωστός προγραμματισμός προσλήψεων αναπληρωτών και μεγάλες φάσεις πρόσληψης στην αρχή της σχολικής χρονιάς, προκειμένου να μην έχουμε και απώλεια των εκατοντάδων χιλιάδων διδακτικών ωρών, που παρατηρούνται και στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση τα τελευταία χρόνια. Μέχρι και σε πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα είχαμε κενά σε εκπαιδευτικούς. Έχουμε χιλιάδες διδακτικές ώρες που χάνονται και αυτό σχετίζεται και με την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Σίγουρα τα πιο μεγάλα θύματα αυτής της κατάστασης είναι και παιδιά χαμηλότερων κοινωνικοοικονομικών στρωμάτων, τα οποία δεν έχουν και τη δυνατότητα ενδεχομένως να αναπληρώσουν αυτά τα κενά», υπογράμμισε. Τέλος, αναφορικά με τον τρόπο με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί ανταπεξέρχονται στην ισχύουσα κατάσταση, ο κ. Μαρινάτος εξήγησε: «Προχωράμε σε βίαιες προσαρμογές πολλές φορές, προκειμένου να μπορέσει να αντιμετωπιστεί μία βίαιη εκπαιδευτική πραγματικότητα. Κυρίως όσον αφορά την ειδική αγωγή, ένας εκπαιδευτικός καλείται να παρέχει εκπαιδευτική υποστήριξη σε δύο, τρεις ή και τέσσερις μαθητές, που πολλές φορές μπορεί να μην είναι καν στο ίδιο τμήμα, τη στιγμή που η ίδια η πολιτεία έχει κρίνει ότι κάποιοι μαθητές θέλουν εξατομικευμένη εκπαιδευτική υποστήριξη. Αυτό σημαίνει ότι αυτοί οι μαθητές δεν θα έχουν τη στήριξη που λαμβάνουν. Για παράδειγμα και στο Ρέθυμνο υπήρχαν βασικά μαθήματα που δεν διδάσκονταν στο μεγαλύτερο μέρος της σχολικής χρονιάς».
