Έναν φωτισμένο δάσκαλο, ερευνητή και θεματοφύλακα της μνήμης του Ρεθύμνου
Στο άκουσμα της τραγικής είδησης του θανάτου του Θεόδωρου Πελαντάκη, η τοπική μας κοινωνία και ο κόσμος των γραμμάτων ντύθηκαν στα μαύρα. Προσωπικά, αισθάνθηκα βαθύ πόνο και μεγάλη θλίψη για την απώλεια ενός ανθρώπου που υπήρξε από τις σημαντικότερες πνευματικές μορφές του Ρεθύμνου, ένας φωτισμένος καθηγητής, ακούραστος ερευνητής και συγγραφέας, που άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμα του στην ιστορία, την παιδεία και τον πολιτισμό του τόπου μας.
Γεννημένος στην Κρύα Βρύση το 1940, ο Θεόδωρος Πελαντάκης βίωσε από την παιδική του ηλικία τις τραγικές συνέπειες του Ολοκαυτώματος των χωριών του Κέντρους τον Αύγουστο του 1944. Αν και ο ίδιος δεν βρέθηκε ανάμεσα στα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας, οι εικόνες του πόνου, των ορφανών και του ξεριζωμού σημάδεψαν τη σκέψη του, αποτελώντας το έναυσμα για μια ζωή ταγμένη στην υπηρεσία της ιστορικής μνήμης, μια λαμπρή πορεία στην Εκπαίδευση και την Έρευνα.
Αποφοιτώντας με εξαιρετικές επιδόσεις από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ξεκίνησε την πορεία του ως φιλόλογος στο Γυμνάσιο Σπηλίου. Παράλληλα με τα διδακτικά του καθήκοντα, ξεδίπλωσε νωρίς το ερευνητικό του πάθος. Με πρωτοφανή επιμονή γύρισε την επαρχία Αγίου Βασιλείου και Αμαρίου, καταγράφοντας άγνωστα, ξεχασμένα εκκλησάκια με σπάνιες αγιογραφίες. Η μεθοδική αυτή εργασία κινητοποίησε τις αρμόδιες υπηρεσίες και διέσωσε πολύτιμα μνημεία από τη φθορά του χρόνου.
Η πολυσχιδής προσφορά του περιλαμβάνει:
Τη μνημειώδη μελέτη για το βουνό Κέδρος: Μέσα από την οποία ανέδειξε την ιστορία, τους θρύλους, τη χλωρίδα και την πανίδα του ιστορικού αυτού όγκου.
Τη διάσωση της ιστορίας των μαρτυρικών χωριών: Σε συνεργασία με τους ερευνητές Σπύρο Μαρνιέρο και Στέργιο Μανουρά.
Την προσφορά στην ομογένεια: Υπηρετώντας στο Λύκειο της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης στην Κωνσταντινούπολη.
Τη διοικητική του προσφορά: Ως Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ρεθύμνου και πρωτεργάτης της καθιέρωσης του καινοτόμου για την εποχή Πολυκλαδικού Λυκείου.
Μαχητής των ιδεών και της Εθνικής Αντίστασης
Ο Θεόδωρος Πελαντάκης υπήρξε ένας ενεργός πολίτης. Η αρθρογραφία του στον τοπικό Τύπο ήταν πάντα διαρκής, μαχητική και επιστημονικά τεκμηριωμένη, προασπιζόμενη τις αξίες της δημοκρατίας, της κριτικής σκέψης και της δημοτικής γλώσσας.
Συνεργάστηκε στενά με τον αγωνιστή γιατρό Γεώργιο Αγγελιδάκη για τη διάσωση μαρτυριών της Εθνικής Αντίστασης, ενώ καθοριστική ήταν η συμβολή του στη φιλολογική επιμέλεια του εμβληματικού έργου του Μάρκου Πολιουδάκη για την Αντίσταση στην Κρήτη.
Το 2008, ως εμπνευστής του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για την πρώην επαρχία Αγίου Βασιλείου, ανέλαβε μαζί με τον Κωστή Η. Παπαδάκη το τιτάνιο έργο της επιμέλειας 72 επιστημονικών ανακοινώσεων. Το αποτέλεσμα, επτά τόμοι και 3.500 σελίδες αποτελεί μέχρι σήμερα ανεκτίμητη παρακαταθήκη για τον τόπο. Το συγγραφικό του νήμα ολοκληρώνουν οι εκδόσεις για την ιστορία της Κρύας Βρύσης και οι επετειακοί τόμοι για την Επανάσταση του 1821 της Επαρχίας Αγίου Βασιλείου.
Ο δικός μου αποχαιρετισμός
Για εμένα προσωπικά, ο Θεόδωρος Πελαντάκης δεν ήταν απλώς ένας σπουδαίος επιστήμονας, υπήρξε ένας πολύτιμος φίλος, ένας καθοδηγητής και συνοδοιπόρος στο χρέος της ανάδειξης της ιστορικής μας μνήμης.
Τον ευχαριστώ από καρδιάς για τη σοφία, τις συμβουλές και την αμέριστη στήριξή του σε τόσες δράσεις. Κρατώ ζωντανή στη μνήμη μου τη συγκινητική παρουσία του μαζί με τον Κωστή Η. Παπαδάκη στην παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Στιβακτάκη «Τα Σακτούρια και η ιστορία τους», μια εκδήλωση που οργανώσαμε ως Πολιτιστικός Σύλλογος Σακτουρίων και την οποία τίμησε και λάμπρυνε με τον μεστό του λόγο.
Ο Θόδωρος Πελαντάκης φεύγει, αλλά αφήνει πίσω του ένα έργο-φάρο, που θα φωτίζει τις επόμενες γενιές και θα θυμίζει τι σημαίνει να αγαπάς ανιδιοτελώς την πατρίδα και τον πολιτισμό της.
Τον αποχαιρετώ με βαθύ σεβασμό, απέραντη εκτίμηση και ευγνωμοσύνη.
Αντίο, αγαπητέ μου Θόδωρε.
Η μνήμη σου θα είναι αιώνια.
Ιωάννης Νεκτάριος Χαραλαμπάκης
