Κάνουν λόγο για απειλή για την πολιτιστική και αρχαιολογική κληρονομιά της περιοχής του ανατολικού Ρεθύμνου
Επιστολή στην Γενική Γραμματεία της UNESCO απέστειλαν κάτοικοι του ανατολικού Ρεθύμνου εκφράζοντας την έντονη ανησυχία τους για την χάραξη του νέου ΒΟΑΚ επισημαίνοντας τους κινδύνους για περιβαλλοντική και αρχαιολογική επιβάρυνση της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίου. Οι ίδιοι ζητούν από την Γενική Γραμματεία της UNESCO την εξέταση του θέματος και τη δυνατότητα παροχής επιστημονικής και θεσμικής καθοδήγησης από αρμόδιους συνεργάτες
Αναλυτικά στην επιστολή αναφέρεται: “Με την παρούσα επιστολή απευθυνόμαστε σε εσάς εκφράζοντας την έντονη ανησυχία των κατοίκων της περιοχής Ρεθύμνου Κρήτης, καθώς πληροφορηθήκαμε ότι επίκειται, εντός των προσεχών εβδομάδων και κατόπιν δικαστικών εξελίξεων, η έναρξη κατασκευαστικών εργασιών για την υλοποίηση τμήματος του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), με χρήση βαρέων μηχανημάτων.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε έντονο προβληματισμό και αιφνιδιασμό στην τοπική κοινωνία, η οποία απευθύνθηκε επανειλημμένα στους αρμόδιους φορείς αναζητώντας διευκρινίσεις και τεκμηριωμένες απαντήσεις, προκειμένου να αποκλειστεί κάθε πιθανότητα παρανόησης ή εσφαλμένου σχεδιασμού. Δυστυχώς, οι απαντήσεις που ελήφθησαν είτε δεν υπήρξαν επαρκείς είτε δεν παρείχαν σαφή και ουσιαστική ενημέρωση.
Έχοντας εξαντλήσει κάθε δυνατότητα θεσμικής διαβούλευσης σε τοπικό επίπεδο και αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο μιας άμεσης και, κατά την εκτίμησή μας, μη αναστρέψιμης περιβαλλοντικής και αρχαιολογικής επιβάρυνσης, απευθυνόμαστε στην ύψιστη διεθνή αρμόδια αρχή για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η υπό εξέταση χάραξη του έργου, στην ανατολική ζώνη του Ρεθύμνου και ειδικότερα στην ευρύτερη περιοχή του Αρκαδίου, διέρχεται από ζώνες ιδιαίτερης αρχαιολογικής και πολιτιστικής σημασίας, προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες για την ακεραιότητα και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
Συγκεκριμένα, η προτεινόμενη όδευση επηρεάζει κηρυγμένους αρχαιολογικούς χώρους με θεσμοθετημένες Ζώνες Α και Β προστασίας στις περιοχές Σφακακίου, Σταυρωμένου, Χαμαλευρίου και Λατζιμά. Στις περιοχές αυτές έχουν εντοπιστεί, κατά τη διάρκεια πολυετών αρχαιολογικών ερευνών, εξαιρετικά σημαντικά ευρήματα που τεκμηριώνουν τη διαχρονική κατοίκηση και πολιτιστική συνέχεια από τη μινωική έως και τη ρωμαϊκή και νεότερη περίοδο.
Ενδεικτικά αναφέρονται:
- Στην περιοχή Σφακακίου: θαλαμωτοί τάφοι της Υστερομινωικής περιόδου, εκτεταμένα νεκροταφεία ιστορικών χρόνων και πλήθος κινητών ευρημάτων ιδιαίτερης πολιτιστικής αξίας.
- Στον Σταυρωμένο: κατάλοιπα εκτεταμένου μινωικού οικισμού και οργανωμένης νεκρόπολης, καθώς και σημαντικά επιτύμβια μνημεία κλασικών χρόνων.
- Στο Χαμαλεύρι: στοιχεία συνεχούς κατοίκησης από τη μινωική έως τη ρωμαϊκή περίοδο, με εγκαταστάσεις βιοτεχνικής και παραγωγικής δραστηριότητας.
- Στην περιοχή Λατζιμά: μνημεία μεταβυζαντινής περιόδου, μινωικά κατάλοιπα, σπήλαια λατρευτικής και αρχαιολογικής σημασίας, καθώς και γεωλογικοπαλαιοντολογικές θέσεις εξαιρετικής επιστημονικής αξίας.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στη βραχώδη ακτογραμμή της περιοχής, όπου έχουν καταγραφεί σπήλαια με παλαιοντολογικά ευρήματα της πλειστοκαινικής πανίδας της Κρήτης, καθώς και αρχαιολογικά κατάλοιπα που καλύπτουν ένα εξαιρετικά ευρύ χρονολογικό φάσμα.
Σημειώνεται επίσης ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ρεθύμνου και της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας, έχουν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις και αρνητικές γνωμοδοτήσεις ως προς τη συγκεκριμένη χάραξη.
Κατόπιν των ανωτέρω, θεωρούμε ότι τίθεται ζήτημα ουσιαστικής προστασίας ενός πολιτιστικού τοπίου εξαιρετικής σημασίας, το οποίο κινδυνεύει να υποβαθμιστεί ή και να αλλοιωθεί ανεπανόρθωτα.
Για τον λόγο αυτό, απευθυνόμαστε σε εσάς και στον οργανισμό της UNESCO, ζητώντας την εξέταση του θέματος και τη δυνατότητα παροχής επιστημονικής και θεσμικής καθοδήγησης από αρμόδιους συνεργάτες σας, ώστε να διερευνηθούν όλες οι εναλλακτικές λύσεις που θα διασφαλίζουν την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
Σας ευχαριστούμε εκ των προτέρων για τον χρόνο και την προσοχή σας στο κρίσιμο αυτό ζήτημα”.
Την επιστολή υπογράφουν οι:
Μαλάς Άγγελος Αντιδήμαρχος Ρεθύμνου,
Παπαδογιάννης Νεκτάριος Νεοεκλεγείς Πρύτανης Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου και Αντιδήμαρχος Δήμου Ρεθύμνης,
Αλεξανδράκης Γεώργιος Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Μαϊάμι ΗΠΑ και πρώην Πρόεδρος Συγκλήτου,
Μποτώνης Μποτονάκης Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Ρεθύμνης,
Παντελιδάκης Στυλιανός Οικονομολόγος ,
Θεοδωρής Παναγιώτης Ηλεκτρονικός Μηχανικός,
Βαρούχας Αντώνιος Πρόεδρος Κοινότητας Άδελε ,
Κακογιαννάκης Νικόλαος τ. Αντιπεριφερειάρχης Κρήτης,
Σερλής Δημήτριος Πρόεδρος Προέδρων Νομού Ρεθύμνης Πρόεδρος Κοινότητας Σταυρωμένου ,
Σπυρλιδάκης Παντελής Επιχειρηματίας,
Σκουλής Γεώργιος Οικονομολόγος,
Κανακάκης Γεώργιος Πρόεδρος Κοινότητας Αμνάτου,
Βαμβακάς Βασίλειος Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Αμνάτου,
Χαρκιανάκης Παντελής Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Άδελε-Αγίας Παρασκευής,
Μοτάκης Γεώργιος Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Ρεθύμνης,
Κιαγιάς Δράκος Πρόεδρος Κοινότητας Πρίνου,
Κιαγιάς Δημήτριος τ. Δημοτικός Σύμβουλος Αρκαδίου,
Τσούλας Θεόδωρος Δικηγόρος,
Παρασύρης Κωνσταντίνος Πρόεδρος Κοινότητας Αρχαίας Ελεύθερνας,
Αποστολάκης Κωνσταντίνος Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Αρχαίας Ελεύθερνας,
Μανωλακάκης Ιωάννης Πρόεδρος Κοινότητας Κυριάννας,
Καλλιοτζής Σταμάτης Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Κυριάννας,
Συνατσάκης Ματθαίος Πρόεδρος Κοινότητας Πηγής,
Πιατάς Στυλιανός Επιχειρηματίας τ. Αντιδήμαρχος Δήμου Ρεθύμνης,
Βαρούχας Ανδρέας Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Πηγής,
Μπουζάκης Ιωσήφ Αντιπρόεδρος Πολιτιστικού Σταυρωμένου
Νικολουδάκης Μανώλης Πρόεδρος Κοινότητας Ελεύθερνας,
Περακάκης Στυλιανός Πρόεδρος Κοινότητας Μέσης,
Μαθιουδάκης Νίκος Πρόεδρος Κοινότητας Έρφων,
Κόκκινος Γεώργιος Πρόεδρος Κοινότητας Χαρκίων,
Ξεξάκης Στυλιανός τ. Αντιδήμαρχος Αρκαδίου,
Πολιουδάκης Αντώνιος Πολιτικός Μηχανικός,
Ψαρουδάκης Εμμανουήλ Επιχειρηματίας,
Τζιλιγκάκης Κωνσταντίνος Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Έρφων,
Τζιλιγκάκης Σόλων Πολιτικός Μηχανικός και Προέδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Ελεύθερνας, Παπαδάκης Μαρίνος Επιχειρηματίας,
Κουμνάς Φώτης Επιχειρηματίας,
Γιουλούντας Ευάγγελος τ. Δημοτικός Σύμβουλος Ρεθύμνου,
Μαθιουδάκης Νεκτάριος Επιχειρηματίας,
