Της ΣΤΕΛΛΑΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗ
Χρόνο με τον χρόνο η επισκεψιμότητά του αυξάνεται σταδιακά, καθώς χιλιάδες είναι οι επισκέπτες που ανηφορίζουν στην ευρύτερη περιοχή του περιφερειακού για να θαυμάσουν από κοντά το στολίδι του Ρεθύμνου, που αναμφισβήτητα, αποτελεί πόλο έλξης για τους τουρίστες, αλλά και τους Έλληνες παραθεριστές.
Ο λόγος για το ιστορικό φρούριο της Φορτέτσας, η κατασκευή του οποίου αποφασίσθηκε το 1571, θεμελιώθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 1573 και ολοκληρώθηκε στις αρχές περίπου του 1600. Μάλιστα σύμφωνα με προεδρικό διάταγμα που έχει εκδοθεί, το φρούριο της Φορτέτσας εντάσσεται στην ίδια κατηγορία σπουδαιότητας των μνημείων, που είναι ενταγμένο και το Ηρώδειο.
Πέρα όμως από όλα αυτά, το ενετικό κάστρο της πόλης μας, αποτελεί και μια σημαντικότατη πηγή εσόδων για τον δήμο, καθώς σύμφωνα με τις οικονομικές του υπηρεσίες, τα εισιτήρια που κόβονται σε ετήσια βάση παρουσιάζουν -χρόνο με τον χρόνο- αυξητική τάση.
Μιλώντας σχετικά στα «Ρ.Ν.» ο αντιδήμαρχος Οικονομικών θεμάτων, Στέλιος Σπανουδάκης, τόνισε ότι μόνο πέρυσι ο αριθμός των εισιτηρίων που κόπηκαν και τα οποία πληρώθηκαν (εξαιρούνται δηλαδή, τα δωρεάν εισιτήρια που κόβονται) ήταν πάνω από 300 χιλιάδες, τα οποία σε έσοδα μεταφράζονται σε 877 χιλιάδες ευρώ.
Μιλώντας σχετικά στα «Ρ.Ν.» ο αντιδήμαρχος Οικονομικών θεμάτων, Στέλιος Σπανουδάκης, τόνισε ότι μόνο πέρυσι ο αριθμός των εισιτηρίων που κόπηκαν και τα οποία πληρώθηκαν (εξαιρούνται δηλαδή, τα δωρεάν εισιτήρια που κόβονται) ήταν πάνω από 300 χιλιάδες, τα οποία σε έσοδα μεταφράζονται σε 877 χιλιάδες ευρώ.
«Φανταστείτε μόνο πως όταν εγώ ανέλαβα στην οικονομική υπηρεσία του δήμου, τα έσοδα από τα εισιτήρια της Φορτέτσας άγγιζαν τις 500 χιλιάδες ευρώ. Κατά συνέπεια αυτό που παρατηρούμε είναι μια σταδιακή αύξηση των εσόδων μας χρόνο με τον χρόνο, μόνο από τη Φορτέτσα. Μάλιστα τα χρήματα αυτά, τα ονομάζουμε ως «ανειδίκευτα έσοδα», καθώς εισέρχονται στα ταμεία μας και αξιοποιούνται καταλλήλως», σχολίασε χαρακτηριστικά ο κ. Σπανουδάκης.
Σημειώνεται ότι ο μεγαλύτερος όγκος των επισκεπτών του ιστορικού φρουρίου, προσδιορίζεται τους μήνες από τον Μάιο μέχρι και τον Οκτώβριο, ενώ και τους υπόλοιπους μήνες του χρόνου, το κάστρο παραμένει ανοικτό, με εξαίρεση ίσως κάποιες ημέρες του Δεκεμβρίου.
Το «ζεστό» χρήμα που εισέρχεται κάθε χρόνο στα δημοτικά ταμεία, αξιοποιείται γενικά για την κάλυψη των αναγκών του δήμου, αλλά κυρίως για την υλοποίηση του τεχνικού του προγράμματος, όπως εξήγησε στην εφημερίδα μας ο αντιδήμαρχος Οικονομικών θεμάτων. Επίσης, πρόσθεσε πως το «μαξιλαράκι» της Φορτέτσας πολλές φορές στο παρελθόν έχει «λύσει τα χέρια» της υπηρεσίας του, σχετικά με καθημερινές ανάγκες του δήμου που προέκυψαν εκτάκτως.
Ωστόσο, έσοδα από τα εισιτήρια της Φορτέτσας πολλές φορές διατίθενται και για τη συντήρηση και τον καλλωπισμό του ίδιου του κάστρου ή ακόμα και για μικροπαρεμβάσεις που απαιτούνται εντός ή εκτός του ιστορικού φρουρίου. Και αυτό διότι οι πιο «απαιτητικές» παρεμβάσεις, δεν μπορούν να γίνουν από τον δήμο, αλλά από την αρχαιολογική υπηρεσία.
Στις προτεραιότητες πάντως της δημοτικής αρχής -σύμφωνα με τον Στέλιο Σπανουδάκη- είναι και ο συχνός καθαρισμός των εσωτερικών του χώρων, ώστε το φρούριο να γίνεται περισσότερο επισκέψιμο, δίδοντας παράλληλα την δυνατότητα στον επισκέπτη να απολαμβάνει τον περίπατο του μέσα στο κάστρο με θέα το ωραιότερο ηλιοβασίλεμα της μεσογείου.
Χάθηκαν τα «ίχνη» της μελέτης για τα τείχη της Φορτέτσας
Εν τω μεταξύ, ακόμα και σήμερα -όπως δήλωσε χαρακτηριστικά στην εφημερίδα μας ο αντιδήμαρχος τεχνικών έργων, Μίνωας Αλεφαντινός– εξακολουθούν να αγνοούνται τα «ίχνη» της μελέτης που εκπόνησε, πριν από περίπου πέντε χρόνια, η δημοτική αρχή και η οποία αφορούσε στον ενδελεχή καθαρισμό και την αποκατάσταση των τειχών του βενετσιάνικου φρουρίου.
Σχετικά μάλιστα ο Μίνωας Αλεφαντινός σχολίασε τα παρακάτω: «Τότε είχαμε διαπιστώσει το πρόβλημα που αντιμετώπιζαν τα τείχη του φρουρίου, τα οποία είχαν γεμίσει με ξερά χόρτα, ενώ είχαμε εντοπίσει και μερικούς λίθους που είχαν αποκολληθεί από τη θέση τους. Έτσι, αποφασίσαμε και αναθέσαμε σε ένα γραφείο στην Αθήνα την εκπόνηση μιας μελέτης, την οποία μάλιστα πλήρωσε ο δήμος με δικά του έξοδα (ο προϋπολογισμός της ήταν περίπου 30 χιλιάδες ευρώ), ενώ παράλληλα κάναμε και ότι άλλες μελέτες χρειάστηκαν (όπως φωτογραμμική αποτύπωση των τειχών) τις οποίες και καταθέσαμε στην αρχαιολογική υπηρεσία. Εκ τότε όμως και παρά τις συνεχείς ερωτήσεις που διατύπωσα στην αρμόδια υπηρεσία, σχετικά με το θέμα, η τύχη της εν λόγω μελέτης, απλά αγνοείται».
Σημειώνεται πως η εν λόγω μελέτη πιθανόν βρίσκεται ξεχασμένη σε κάποιο από τα συρτάρια της αρμόδιας υπηρεσίας, καθώς οι πληροφορίες που υπάρχουν αναφέρουν ότι αυτή εστάλη από τον δήμο στην εφορία Αρχαιοτήτων και έφτασε μέχρι και το υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο όμως με την σειρά του φέρεται να την επέστρεψε πίσω (δηλαδή, στην αρχαιολογία), με την σημείωση ότι θα πρέπει να γίνουν επιπλέον διορθώσεις και παρεμβάσεις, ώστε να εξασφαλίσει το «πράσινο φως» και να μπει σε τροχιά υλοποίησης.
Το θέμα αυτό άλλωστε -πέρα από τον δήμο Ρεθύμνου- αποτελεί πρώτη προτεραιότητα και για την εφορία Αρχαιοτήτων, η οποία κατά καιρούς ασχολείται με τη διάσωση του μνημείου. Και αυτό διότι με το πέρασμα των χρόνων, αλλά και η κλιματική αλλαγή έχουν αφήσει τα σημάδια τους στο σημαντικό αυτό μνημείο του Ρεθύμνου, με τα αποτελέσματα να είναι πλέον ορατά ακόμα και με γυμνό μάτι.
Και παρά το γεγονός ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες πριν από λίγα χρόνια είχαν προχωρήσει σε σειρά επεμβάσεων στους εσωτερικούς χώρους, ωστόσο, τα τείχη του σε κάποια σημεία εξακολουθούν να βρίσκονται σε άσχημη κατάσταση, καθώς πέρα από τα αγριόχορτα και τα δένδρα που έχουν φυτρώσει, οι λίθοι έχουν φύγει από την θέση τους. Και μπορεί πριν λίγα χρόνια, να είχαν γίνει κάποιες παρεμβάσεις περιορισμένης έκτασης στο μνημείο, εντούτοις, το έργο της συνολικής αποκατάστασης των τειχών δεν έχει ακόμα πάρει «σάρκα και οστά», με αποτέλεσμα να παραμένει άγνωστο το τι μέλλει γενέσθαι.